Depresja – leczenie

Brak zdjęcia

22 lipca 2013

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z psychoterapią i wsparciem środowiskowym. Prawidłowo prowadzona terapia skutkuje ustępowaniem depresji u zdecydowanej większości osób dotkniętych tym schorzeniem.

Czym jest depresja?

Depresja stanowi przewlekłe zaburzenie, które może dotknąć każdego człowieka, niezależnie od wieku, statusy społecznego czy też grupy zawodowej. Szacunkowe dane wskazują, że w przyszłych latach zespół depresyjny może być jednym z naczelnych problemów populacji krajów rozwiniętych. W związku z czym szybkie rozpoznawanie depresji w jej wczesnych, łagodnych stadiach, a także odpowiednie postępowanie i leczenie są nadrzędnymi celami dzisiejszej medycyny. Z drugiej strony, lekarze powinni wystrzegać się tzw. nadrozpoznawalności i wdrażania nieadekwatnego, niepotrzebnego leczenia farmakologicznego. Priorytetem jest więc odróżnienie depresji od zwykłego cierpienia lub smutku wynikającego z trudnej sytuacji osobistej.

Zasady leczenia depresji

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z psychoterapią i wsparciem środowiskowym. Prawidłowo prowadzona terapia skutkuje ustępowaniem depresji u zdecydowanej większości osób dotkniętych tym schorzeniem (ok. 70 – 80 %). Przy każdym rodzaju leczenia bardzo ważnym elementem jest wsparcie bliskich.

Głównym celem postępowania leczniczego jest wyeliminowanie wszystkich objawów psychopatologicznych oraz fizycznych choroby. Należy pamiętać, że leczenie powinno być całościowe, nie należy leczyć tylko jednego symptomu czy składowej zespołu depresyjnego (np. samego lęku lub bezsenności), gdyż taka terapia nie przyniesie zamierzonego skutku, a pacjent zniechęcony brakiem postępu może odmówić dalszej współpracy z lekarzem. Błędy w postępowaniu terapeutycznym mogą nieść za sobą bardzo poważne implikacje np. uzależnienie od leków sedacyjnych, progresję choroby czy nawet podjęcie próby samobójczej przez chorego.

Ważną kwestię stanowi również wybór specjalisty oraz miejsca leczenia. Nie każda osoba chora jest kierowana do lekarza psychiatry. Najliczniejszą grupą pacjentów są chorzy cierpiący z powodu depresji o łagodnym nasileniu, którzy mogą być leczeni ambulatoryjnie u swoich lekarzy ogólnych, internistów, neurologów (o ile mają oni odpowiednie przygotowanie w tym zakresie) czy psychoterapeutów (jeśli depresja nie wymaga podawania leków). Osoby chorujące na ciężką postać depresji (silnie wyrażone objawy osiowe, poczucie beznadziejności, myśli samobójcze, urojenia etc.) powinny mieć zapewnioną opiekę psychiatryczną i zostać skierowane na leczenie szpitalne. Ponadto stanami wymagającymi hospitalizacji są:

  • przeciwwskazania do przyjmowania leków przeciwdepresyjnych przez chorego,
  • wysokie ryzyko wystąpienia interakcji lekowych,
  • wystąpienie powikłań po leczeniu przeciwdepresyjnym (np. zespół serotoninowy, zespół cholinergiczny),
  • podjęcie próby samobójczej,
  • współistnienie poważnych chorób somatycznych.

Leczenie niefarmakologiczne depresji

Leczenie niefarmakologiczne zaburzeń depresyjnych opiera się na różnych metodach stosowanych w ramach psychoterapii. Psychoterapia depresji stanowi formę leczenia polegającą na interpersonalnym kontakcie osoby chorej z terapeutą (psychologiem) oraz na pracy nad własnymi problemami bez zastosowania leków. Może być elementem wspomagającym leczenie farmakologiczne, ale w niektórych uzasadnionych przypadkach stanowi jedyną formę terapii. Zastosowanie psychoterapii, jako samodzielnej metody leczenia jest możliwe wówczas, gdy depresja ma przebieg łagodny, a zaburzenia funkcji poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych są miernie nasilone.

Najpowszechniejsze techniki psychoterapeutyczne użyteczne w leczeniu depresji wywodzą się z koncepcji poznawczo-behawioralnej. Zakłada ona, że osoby dotknięte zaburzeniami depresyjnymi manifestują specyficzny sposób rozumowania, myślenia o sobie i o otoczeniu jeszcze przed ujawnieniem choroby. Ten sposób spostrzegania świata skutkuje obniżoną samooceną, widzeniem wydarzeń w „czarnych barwach” czy problemami z interpretacją kontaktów międzyludzkich. Składowa behawioralna dodatkowo tłumaczy podłoże depresji jako konsekwencję nadmiernego „karania się”, stałego niezadowolenia ze swoich dokonań i braku radości z własnych osiągnięć. Ponadto istnieje jeszcze wiele innych metod i technik używanych przez psychoterapeutów (np. terapia gestalt czy inne techniki humanistyczne), które bywają użyteczne w terapii zespołów depresyjnych. Wybór rodzaju psychoterapii powinien być ściśle dobrany do indywidualnych potrzeb i problemów każdego chorego.

Leczenie farmakologiczne depresji

Najistotniejszym zadaniem w farmakoterapii zaburzeń depresyjnych jest dobranie odpowiedniego leku dla konkretnej osoby chorej. Przy wyborze środka przeciwdepresyjnego, należy uwzględnić wiele okoliczności, które mają znaczenie dla efektu terapeutycznego oraz bezpieczeństwa leczenia. Nadrzędne znaczenie ma obraz kliniczny depresji i stopień jej nasilenia (np. występowanie zahamowania lub pobudzenia psychoruchowego, obecność lęku, natręctw, braku łaknienia, bezsenności), a dodatkowymi aspektami, mającymi wpływ na decyzję o leczeniu są: wiek chorego, współistniejące choroby somatyczne, czynniki ryzyka interakcji lekowych, wygoda dawkowania, koszt terapii.

W leczeniu depresji stosuje się wiele grup antydepresantów o różnych mechanizmach działania, można jednak wyodrębnić ogóle cechy charakteryzujące leki przeciwdepresyjne:

  • efekt działania widoczny po 2 – 4 tygodniach stosowania pełnej dawki leku,
  • długotrwała farmakoterapia podtrzymująca (ok. 3 – 6 miesięcy) dodatkowo po uzyskaniu poprawy (dłuższa terapia, gdy występują nawroty choroby),
  • brak regularności przyjmowania preparatów leczniczych, obniżanie dawek przez samego pacjenta niweczy sukces terapeutyczny,
  • stosowanie zbyt dużych dawek leków może skutkować występowaniem szkodliwych implikacji,
  • leki przeciwdepresyjne nie powodują uzależnienia,
  • podczas stosowania leków może wystąpić obniżenie szybkości reagowania, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas prowadzenia pojazdów, obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu.

Obecnie stosowanymi grupami preparatów przeciwdepresyjnych są:

  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe antydepresantynp. amitryptylina) – są lekami starszej generacji stosowanymi w depresji, obecnie nie są preferowane w I rzucie choroby o nasileniu lekkim i umiarkowanym (z uwagi na swoje działania niepożądane). Stosuje się je głównie w ciężkich depresjach z dużym lękiem i bezsennością. Działania uboczne: w pierwszych dniach leczenia występuje nadmierna senność, zaburzenia koncentracji, suchość w ustach, upośledzenia akomodacji, hipotonia, zaburzenia w oddawaniu moczu (objawy te ustępują w ciągu pierwszych tygodni). Do groźniejszych powikłań można zaliczyć np. ośrodkowy zespół cholinergiczny, objawy psychotyczne i manii, drgawki, podwyższenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia przewodnictwa mięśnia sercowego;
  • selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI np. fluoksetyna, sertralina, paroksetyna, citalopram) – są obecnie najczęściej stosowanymi lekami w zaburzeniach depresyjnych. Stosuje się je w monoterapii w leczeniu depresji o łagodnym i umiarkowanym nasileniu o różnej etiologii, zaburzeniach lękowych, zespołach natręctw, a także w bulimii. SSRI należą do leków o bezpiecznym profilu działania, mogą powodować objawy niepożądane z przewodu pokarmowego tj. nudność, brak łaknienia, bóle brzucha. Do innych działań niepożądanych zalicza się bezsenność, zaburzenia seksualne (np. spadek libido, zaburzenia ejakulacji), zespół serotoninowy;
  • inhibitory monoaminooksydazy typu A (iMAO A) – są to najstarsze leki przeciwdepresyjne. W Polsce zarejestrowany jest tylko jeden preparat – moklobemid. Korzystny efekt wywiera on głównie u pacjentów z depresją umiarkowaną z zahamowaniem psychoruchowym, poudarową czy związana z chorobą Parkinsona. Do działań ubocznych iMAO zalicza się: bóle i zawroty głowy, bezsenność, zmiany ciśnienia krwi i zaburzenia rytmu serca. Nie zaleca się łączenia moklobemidu m.in. z SSRI, trójpierścieniowymi antydepresantami czy lekami przeciwmigrenowymi;
  • leki działające na przekaźnictwo noradrenergiczne – zaliczają się tutaj takie leki jak mianseryna i reboksetyna. Mianseryna preferowana jest w zaburzeniach depresyjnych o różnym stopniu nasilenia (nawet znacznym) z towarzyszącymi zaburzeniami snu. Natomiast reboksetyna wykorzystywana jest w leczeniu depresji, przebiegającej z zahamowaniem psychoruchowym;
  • leki o podwójnym mechanizmie działania tzw. inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny (SNRI) – należą do nich np. duloksetyna, wenlafaksyna, mirtazapina. Każdy z tych leków wykazuje specyficzne działanie i znajduje zastosowanie w różnych typach depresji;
  • Inne stosowane leki o odmiennych mechanizmach działania – tianeptyna, bupropion, agomelatyna.

Oprócz leków przeciwdepresyjnych w terapii zaburzeń depresyjnych stosuje się również tzw. leki wspomagające, takie jak – neuroleptyki (w depresjach psychotycznych, z silnym lękiem, urojeniami), pochodne benzodiazepiny (łagodzenie lęku, niepokoju, zaburzeń snu), leki normotymiczne (w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, szczególnie w zapobieganiu nawrotom).

Pojęcie depresji lekoopornej

Depresją lekooporną możemy nazwać stan, kiedy w wyniku przeprowadzonych prawidłowo co najmniej dwóch kuracji nie uzyskuje się zadowalającego efektu leczenia. Ten typ zaburzeń wymaga specjalnego leczenia, najczęściej skojarzenia dwóch grup antydepresantów o odmiennym mechanizmie działania np. SSRI i lek o działaniu na przekaźnictwo noradrenergiczne. Postacie, które są oporna nawet na zintensyfikowane leczenie farmakologiczne mogą wymagać terapii elektrowstrząsami (wykorzystywanej też w ciężkich depresjach psychotycznych). Ponadto istnieje możliwość zastosowania metod eksperymentalnych np. głęboka stymulacja mózgu, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna lub stymulacja nerwu błędnego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Depresja u mężczyzn

Depresja u mężczyzn jest trudniej wykrywalna. Panowie maskują przed otoczeniem wszelkie trudności czy gorsze samopoczucie. ...

Depresja a sport

Aktywność fizyczna może wpływać na łagodzenie objawów depresji równie skutecznie co farmakoterapia bądź psychoterapia. Mówi ...

Przyczyny depresji

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Jakie są objawy depresji?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Wideo – Depresja

Depresja jest dosyć często występującą chorobą oraz powodem, dla którego wielu ludzi zgłasza się do ...

Depresja u młodzieży

Depresja u dzieci i młodzieży diagnozowana jest przez specjalistów coraz częściej. Badania epidemiologiczne, dotyczące rozpowszechnienia ...

Leczenie depresji

W leczeniu depresji wykorzystywane są metody biologiczne, przede wszystkim leki przeciwdepresyjne i metody psychologiczne – ...

Dieta w depresji i zaburzeniach nastroju

Liczne dowody wskazują na to, że pomiędzy sposobem żywienia a aktywnością umysłową i samopoczuciem człowieka ...

Choroba Alzheimera a depresja

W przebiegu choroby Alzheimera często diagnozuje się depresję. Objawy depresji w chorobie Alzheimera mogą być ...

Wideo – Leki przeciwdepresyjne

Leki przeciwdepresyjne stosuje się w przypadku zaburzeń depresyjnych – zarówno w epizodzie depresyjnym, zaburzeniach depresyjnych ...

Wideo – Dystymia - przewlekła depresja

Dystymią nazywamy stan przewlekle obniżonego nastroju i napędu. Można powiedzieć, że to stan nieprzerwanej depresji. ...

Dieta a ryzyko depresji

Odpowiedni styl życia w tym racjonalne żywienie ma udokumentowany wpływ na nasze samopoczucie. Prawidłowo skomponowany ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon