WyleczTo

Egzysta – na co pomaga? Skutki uboczne, zamienniki

6 stycznia 2026
Martyna Binko
Martyna Binko
Martyna Binko

magister farmacji

Egzysta jest lekiem zawierającym pregabalinę, która jest substancją czynną dostępną wyłącznie na receptę. Lek jest stosowany w terapii różnych schorzeń, które wymagają wsparcia układu nerwowego. Ze względu na swoje właściwości, lek Egzysta jest stosowany zarówno w leczeniu dolegliwości związanych z zaburzeniami lękowymi, jak i w sytuacjach związanych z bólami neuropatycznymi. W artykule omówiono, jakie są główne wskazania do stosowania Egzysty, jakie są potencjalne skutki uboczne jej stosowania, a także jakie są przeciwwskazania do farmakoterapii. Wyszczególniono także w jakie interakcje może wchodzić lek Egzysta oraz jakie są dostępne zamienniki.

farmaceutka sięga po lek
Depositphotos

Czym jest Egzysta i jak działa?

Pregabalina należy do nowocześniejszych leków przeciwpadaczkowych, a jej budowa chemiczna przypomina kwas gamma-aminomasłowy (GABA), czyli neuroprzekaźnik odpowiedzialny za hamowanie aktywności w ośrodkowym układzie nerwowym. Mimo tego podobieństwa lek nie działa bezpośrednio na receptory GABA. Zamiast tego selektywnie wiąże się z podjednostką alfa-2-delta napięciozależnych kanałów wapniowych.

Prowadzi to do zmniejszenia napływu jonów wapnia do komórek nerwowych w czasie ich pobudzenia, a w efekcie do ograniczenia uwalniania neuroprzekaźników o działaniu pobudzającym, takich jak glutaminian, noradrenalina czy substancja P.

Mechanizm ten uznawany jest za najbardziej istotny dla działania przeciwbólowego, przeciwdrgawkowego oraz przeciwlękowego pregabaliny.

Dostępne są następujące dawki leku: Egzysta 25 mg (kapsułki twarde 56 lub 14 sztuk), Egzysta 50 mg, Egzysta 75 mg, Egzysta 100 mg, Egzysta 150 mg, Egzysta 200 mg, Egzysta 225 mg, Egzysta 300 mg.

Na co pomaga Egzysta? Główne wskazania

Egzysta jest lekiem stosowanym w leczeniu bólu neuropatycznego, czyli bólu wynikającego z uszkodzenia nerwów – zarówno obwodowych, jak i ośrodkowych. Tego typu dolegliwości mogą pojawiać się m.in. u osób chorujących na cukrzycę lub po przebytym półpaścu.

Pacjenci często opisują ten ból jako: piekący, palący, kłujący, przeszywający lub pulsujący, a także wskazują na towarzyszące mu mrowienie czy drętwienie. Ból neuropatyczny bywa przewlekły i może negatywnie wpływać na: sen, samopoczucie, poziom energii oraz codzienne funkcjonowanie, obniżając jakość życia.

Lek Egzysta jest stosowany również w leczeniu niektórych postaci padaczki u dorosłych – zwłaszcza napadów częściowych, które mogą (ale nie muszą) przechodzić w napady uogólnione. Jest on stosowany jako leczenie uzupełniające, gdy dotychczasowa terapia nie zapewnia wystarczającej kontroli napadów.

Egzysta nie jest przeznaczona do stosowania samodzielnie, lecz zawsze w połączeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi.

Pregabalina zawarta w leku Egzysta jest stosowana także w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD). Choroba ta objawia się, m.in.: długotrwałym, nasilonym lękiem i zamartwianiem się, nad którym trudno zapanować. Mogą mu towarzyszyć takie symptomy, jak: niepokój ruchowy, drażliwość, napięcie mięśni, trudności z koncentracją, szybkie męczenie się czy problemy ze snem. Objawy te są bardziej nasilone i utrzymują się dłużej niż zwykły stres związany z codziennymi sytuacjami, dlatego wymagają odpowiedniego leczenia.

Jak stosować Egzystę? Zalecane dawkowanie

Dawkowanie pregabaliny ustalane jest indywidualnie przez lekarza – w zależności od: wskazania, skuteczności leczenia oraz tolerancji leku przez pacjenta. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego (ChPL), dobowa dawka pregabaliny mieści się zwykle w zakresie od 150 mg do 600 mg i jest przyjmowana w 2 lub 3 dawkach podzielonych.

W leczeniu bólu neuropatycznego oraz padaczki terapię najczęściej rozpoczyna się od dawki 150 mg na dobę, a następnie stopniowo ją zwiększa – zazwyczaj po 3–7 dniach lub po tygodniu – aż do uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego, nie przekraczając dawki maksymalnej 600 mg na dobę.

W przypadku uogólnionych zaburzeń lękowych również zaleca się stopniowe zwiększanie dawki, przy regularnej ocenie zasadności kontynuowania leczenia. Taki schemat stopniowego zwiększania dawki ma na celu poprawę skuteczności terapii i ograniczenie ryzyka działań niepożądanych.

Lek Egzysta należy przyjmować wyłącznie doustnie – niezależnie od posiłku.

Przeciwwskazania do stosowania leku Egzysta

Leku Egzysta nie należy stosować u osób uczulonych na pregabalinę lub którykolwiek ze składników preparatu.

Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest konsultacja z lekarzem – zwłaszcza u pacjentów z: chorobami serca, nerek, cukrzycą, zaburzeniami widzenia lub z wywiadem uzależnień.

Podczas stosowania leku mogą wystąpić senność, zawroty głowy czy zaburzenia widzenia, co u osób starszych zwiększa ryzyko upadków.

Ostrożność zalecana jest także przy jednoczesnym stosowaniu innych leków działających na ośrodkowy układ nerwowy lub powodujących zaparcia. Należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem w przypadku: drgawek, zmniejszenia ilości oddawanego moczu, objawów niewydolności serca, myśli samobójczych lub nagłego pogorszenia stanu psychicznego.

Możliwe skutki uboczne i działania niepożądane podczas stosowania leku Egzysta

Do działań niepożądanych, które mogą wystąpić u niektórych pacjentów przyjmujących lek Egzysta, należą:

  • zwiększenie apetytu;

  • nastrój euforyczny, splątanie, drażliwość, dezorientacja, bezsenność, zaburzenia psychiczne;

  • zmniejszenie zainteresowań seksualnych (libido);

  • zawroty głowy, senność, bóle głowy;

  • ataksja (zaburzenia koordynacji ruchowej), drżenia;

  • zaburzenia mowy (dyzartria), zaburzenia pamięci i koncentracji;

  • parestezje (uczucie mrowienia), zaburzenia równowagi;

  • nieostre widzenie, podwójne widzenie, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, osłabienie ruchów gałek ocznych;

  • nudności, wymioty, zaparcia lub biegunka, wzdęcia i uczucie rozdęcia brzuch;

  • suchość w jamie ustne;

  • skurcze mięśni, bóle stawów, bóle pleców i kończyn;

  • zaburzenia erekcji, zmniejszenie objętości wydalanego moczu;

  • zaburzenia chodu, upadki,

  • uczucie zmęczenia, nietypowe samopoczucie, uczucie „upojenia alkoholowego”,

  • zwiększenie masy ciała;

  • zwiększenie stężenia kreatyniny.

Niektóre działania niepożądane, takie jak senność, mogą występować częściej, gdyż pacjenci z uszkodzeniem rdzenia kręgowego mogą przyjmować inne leki, np. przeciwbólowe lub zmniejszające wzmożone napięcie mięśni, które mają podobne działania niepożądane jak lek Egzysta, a nasilenie tych działań może być większe, gdy takie leki przyjmowane są jednocześnie.

Interakcje Egzysty z innymi lekami

  • Alkohol i leki działające na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Pregabalina może nasilać działanie: alkoholu, leków uspokajających (np. lorazepamu) oraz opioidowych leków przeciwbólowych, takich jak oksykodon. Może to prowadzić do: nadmiernej senności, zaburzeń koncentracji i koordynacji ruchowej.

  • Opioidy i inne leki hamujące OUN. Zgłaszano ciężkie działania niepożądane, w tym: zaburzenia oddychania, utratę przytomności, a w skrajnych przypadkach – zgon, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu kilku leków działających depresyjnie na OUN.

Egzysta a prowadzenie pojazdów i codzienne funkcjonowanie

Pregabalina może wpływać na sprawność psychofizyczną, zwłaszcza na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki. U niektórych pacjentów mogą wystąpić: zawroty głowy, senność, zaburzenia koncentracji, niewyraźne widzenie lub uczucie spowolnienia reakcji. Objawy te mogą utrudniać bezpieczne prowadzenie pojazdów, obsługę maszyn oraz wykonywanie czynności wymagających skupienia i dobrej koordynacji ruchowej.

Do czasu poznania indywidualnej reakcji organizmu na lek zaleca się zachowanie ostrożności i unikanie prowadzenia samochodu.

W codziennym funkcjonowaniu pomocne może być stopniowe dostosowanie dawki oraz regularne przyjmowanie leku zgodnie z zaleceniami lekarza, co u wielu osób pozwala z czasem ograniczyć nasilenie tych dolegliwości.

Ciąża i karmienie piersią a pregabalina

Pregabaliny nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne (jeśli korzyść dla matki wyraźnie przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu).

Pregabalina przenika do mleka ludzkiego. Lekarz musi podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, biorąc pod uwagę korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści wynikające z leczenia dla kobiety.

Zamienniki Egzysty – dostępne odpowiedniki pregabaliny

Do dostępnych zmienników tego leku, należą: Linefor, Lyrica, Pragiola, Preato, Pregabalin Accord, Pregabalin Aurovitas, Pregabalin Sandoz, Pregabalin Zentiva.

Bibliografia

W Wylecz.to opieramy się na EBM (Evidence Based Medicine) – medycynie opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.  Więcej o tym, jak dbamy o jakość naszych treści znajdziesz w Polityce Redakcyjnej Wylecz.to.

  1. Pregabalin STada – CHPL.

  2. Egzysta – CHPL.

  3. Święcicki, Łukasz. Pregabalina w terapii zaburzeń lękowych. „Psychiatria i Psychologia Kliniczna” 15.3 (2015): 141–147.

  4. Banaszkiewicz, Julia. Pregabalina – skuteczny lek czy potencjalna substancja uzależniająca? Wola w leczeniu bólu i lęku. „Współczesny wymiar uzależnień”: 29.


Więcej na ten temat