Koagulogram jest zestawem badań laboratoryjnych oceniających zaburzenia krzepnięcia krwi, czyli jej zdolności do zatrzymywania krwawienia. Badanie krzepliwości pozwala na rozpoznanie chorób krwi, takich jak: hemofilia, małopłytkowość, nadpłytkowość, a także stanów związanych z wykrzepianiem (np.

Hormon FSH (hormon folikulotropowy) jest wydzielany przez przysadkę mózgową. Stanowi element regulacji czynności gonad (jajników, jąder).

LH i FSH należą do hormonów gonadotropowych. FSH występuje u kobiet, jak i u mężczyzn.

ACTH to hormon adrenokortykotropowy (kortykotropina) wytwarzany w przedniej część przysadki mózgowej. Może być on również wydzielany w sytuacjach stresowych.

Badanie tyroksyny (tetrajodotyroniny), jednego z najważniejszych hormonów tarczycy, służy do monitorowania chorób tarczycy – nadczynności tarczycy (nadmiar hormonu T4 i fT4) i niedoczynności tarczycy (niedobór tego hormonu). fT₄ to wolna tyroksyna – jej stężenie jest bardziej swoiste, niż tyroksyny całkowitej.

Badanie TSH (hormon tyreotropowy, tyreotropina, syntetyzowana przez część gruczołową przysadki) przeprowadzane jest przy podejrzeniu nadczynności tarczycy lub niedoczynności tarczycy. Pozwala ono na ocenę stanu metabolicznego narządu i hormonów tarczycowych oraz monitorowania leczenia chorób tarczycy.

Cholesterol LDL to frakcja cholesterolu często nazywana „złym cholesterolem”. Jeśli jest jego zbyt duże stężenie, jest to niekorzystne dla zdrowia, ponieważ może przyczyniać się do rozwoju poważnych komplikacji zdrowotnych, przede wszystkim miażdżycy, co może skutkować zawałem serca.

Trójglicerydy, określane także jako triglicerydy, to rodzaj lipidów oznaczanych w lipidogramie wraz z poziomem HDL i LDL. Przekroczenie normy trójglicerydów (hipertrójglicerydemia) zwiększa m.

Obecność ciał ketonowych w moczu określa się jako ketonurię. Jest to zjawisko nieprawidłowe.

Badanie kwasu wanilinomigdałowego w dobowej zbiórce moczu to jedno z podstawowych badań wykorzystywanych w diagnostyce nowotworów wydzielających katecholaminy. Ze względu na mniejszą swoistość i czułość w rozpoznawaniu tych nowotworów u dorosłych, badanie to często zastępowane jest nowocześniejszymi metodami.

Poziom cukru we krwi zależny jest od wielu czynników, np. pory dnia, diety czy aktywności fizycznej.

Oznaczanie poziomu glukozy we krwi na czczo to jedno z najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych. Stężenie cukru może być oznaczane w ramach rutynowych testów kontrolnych, w celu zdiagnozowania cukrzycy bądź monitorowania jej leczenia.

Przeciwciała przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego, w skrócie oznaczane jako anty-GAD, to przeciwciała przeciwwyspowe, których obecność stwierdza się u chorych na cukrzycę typu 1 i cukrzycę typu LADA. Badanie w kierunku wykrycia tych przeciwciał pozwala określić także ryzyko rozwoju cukrzycy typu 1.

Testosteron to hormon płciowy występujący w dużych ilościach głównie u mężczyzn, choć odgrywa on także pewną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu kobiecych organizmów. Ze względu na fakt, iż zarówno nadmiar, jak i niedobór testosteronu mogą prowadzić do szeregu niebezpiecznych powikłań, badanie jego poziomu stanowi istotny element diagnostyki wielu schorzeń, w tym m.

Badanie stężenia DHEA-S (siarczan dehydroepiandrosteronu, DHEA-SO4) wykonuje się przy podejrzeniu: guzów wirylizujących, wrodzonego przerostu nadnerczy oraz w razie istnienia bloków metabolicznych. Jego prekursor – DHEA – produkowany jest przez nadnercza.

Progesteron (inaczej luteina) oznaczany jest w diagnostyce niepłodności, hipogonadyzmu u kobiet oraz przy podejrzeniu guzów hormonalnie czynnych wydzielających progesteron. Badanie progesteronu służy również do monitorowania przebiegu ciąży i owulacji.

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) to jedno z najbardziej inwazyjnych badań laboratoryjnych. Jednym z oznaczanych parametrów jest białko oraz jego rozdział elektroforetyczny.

Płyn mózgowo rdzeniowy stanowi cenne źródło informacji w diagnostyce chorób ośrodkowego układu nerwowego, ma szczególne znaczenie w rozpoznawaniu zakażeń OUN. PMR pobiera się podczas zabiegu zwanego punkcją lędźwiową.

Streptococcus pneumoniae to Gram(+) bakteria, określana jako dwoinka zapalenia płuc. Bakteria ta wywołuje jednak wiele zakażeń – nie tylko zapalenie płuc.

Dehydrogenaza alkoholowa to enzym odpowiedzialny za metabolizm alkoholu. Jego aktywność zależy od genów i od rasy (Azjaci gorzej metabolizują etanol).

Gastryna to hormon żołądkowo-jelitowy, warunkujący prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego. Badanie gastryny wykonywane jest rzadko i zawsze musi być uzupełnione o oznaczenie kwasu solnego żołądka.

Do zakażenia wirusem HIV dochodzi najczęściej w czasie kontaktów seksualnych bez zabezpieczenia i przy kontakcie z płynami ustrojowymi chorych (ryzyko przy przerwaniu ciągłości powłok skórnych, uszkodzeniu śluzówek). By potwierdzić lub wykluczyć zakażenie wirusem HIV, wykonuje się test na wirusa HIV.

HBs, antygen oznaczany przy podejrzeniu zakażenia wirusem HBV, umożliwia rozpoznanie zapalenia wątroby typu B. HBsAg pozwala potwierdzić chorobę wątroby zanim wystąpią objawy.

Badanie PSA powinno być wykonywane raz do roku u mężczyzn po 50. roku życia, zaś w przypadku, gdy w rodzinie występował rak stercza już po 40.

Dihydrotestosteron (DHT) to jeden z męskich hormonów płciowych, choć występuje także u kobiet. Najczęściej mówi się o nim w kontekście relacji DHT a łysienie androgenowe.

Kwas moczowy we krwi to często oznaczany parametr. Podwyższony kwas moczowy wynikać może z obecności wielu schorzeń, ale może także być konsekwencją niewłaściwej diety.

TSH 3. generacji oznaczany jest w większości laboratoriów wraz z innymi hormonami tarczycy (T3 i T4) w ramach profilaktyki, diagnozowania pacjentów z objawami chorej tarczycy i monitorowania leczenia.

Istnieje kilka metod pozwalających wykryć obecność bakterii Helicobacter pylori. Popularne jest zwłaszcza badanie na Helicobacter z próbki kału.