Depresja

Depresja stanowi w znacznym uproszczeniu zespół objawów, które są reakcją organizmu na czynniki stresowe. Duży udział w jej rozwoju odgrywają predyspozycje genetyczne oraz stan somatyczny człowieka. Do objawów depresji zalicza się obniżenie nastroju, zaburzenia lękowe, niemożność cieszenia się życiem i rzeczami, które niegdyś sprawiały przyjemność, poczucie utraty energii i wyczerpania.

Depresja – przyczyny

W depresji dochodzi do zaburzeń w neuroprzekaźnictwie pod postacią obniżonego stężenia w ośrodkowym układzie nerwowym:

  • serotoniny,
  • noradrenaliny,
  • dopaminy.

Oprócz nieprawidłowego stężenia wyżej wymienionych związków dochodzi również do dysregulacji hormonalnej w osiach:

  • układ limbiczny – podwzgórze – przysadka – nadnercza, które objawia się nadmierną aktywacją i w efekcie podwyższonym poziomem kortyzolu w surowicy, czyli tzw. „hormonu stresu”;
  • podwzgórze – przysadka – tarczyca, które może wyrażać się niskim poziomem hormonów tarczycowych we krwi i zaburzeniami cyklu miesięcznego u kobiet.

Predyspozycje do pojawienia się depresji mają często związek ze zdarzeniami stresowymi, mającymi miejsce już na wczesnym etapie rozwoju człowieka. Przykładem takich wydarzeń wpływających na losy stanu psychicznego osoby dorosłej jest utrata rodzica/-ów lub zaburzone relacje między członkami rodziny.

Podobnie kształtuje się kontakt młodego człowieka z przemocą fizyczną lub seksualną w domu, która mocno zaburza odporność psychiczną na czynniki stresowe w przyszłości.
Stresowe wydarzenia życiowe u dorosłych wyprzedzają bardzo często pierwszy epizod depresji, niekiedy nawet na kilka miesięcy. Przykładem takich zdarzeń może być:

  • śmierć bliskiej osoby,
  • kryzys w związku partnerskim,
  • problemy w pracy,
  • zmiana miejsca zamieszkania/pracy.

Depresja – objawy

Samo rozpoznanie depresji powinno opierać się o kryteria zawarte w ICD-10 (Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych). Podstawowymi jej objawami jest:

  • obniżenie nastroju, niekiedy mogą towarzyszyć także zaburzenia lękowe;
  • niemożność cieszenia się życiem i rzeczami, które niegdyś sprawiały przyjemność;
  • poczucie utraty energii i wyczerpania.

Przyjmuje się, że obecność jednego z tych kryteriów jest warunkiem koniecznym do rozpoznania depresji. Oprócz wyżej wymienionych mogą wystąpić także dodatkowe objawy w postaci:

  • zaburzeń toku myślenia – głównie jego spowolnienia, doprowadzając do zaburzeń koncentracji i uwagi;
  • zaburzeń treści myślenia – pod postacią ciągłej wizji bezsensownego otaczającego świata, własnej osoby oraz przyszłości; niekiedy przybierają rangę urojeń depresyjnych;
  • tendencji samobójczych – głównie myśli samobójcze, które wynikają z braku poczucia własnej wartości i wyżej wymienionych zaburzeń treści myślenia; niekiedy doprowadzają w konsekwencji do prób samobójczych;
  • zaburzeń snu – często w postaci płytkiego, nieefektywnego snu, licznych przebudzeń, z wczesnym budzeniem się i nadmierną sennością w ciągu dnia;
  • zaburzeń aktywności ruchowej – głównie w postaci osłabienia czynności ruchowych, zmęczenia, gorszego samopoczucia zaraz po przebudzeniu;
  • zaburzeń łaknienia i masy ciała – z reguły najczęściej zmniejszenie apetytu i utraty masy ciała.

Ostatecznym warunkiem przy stawianiu rozpoznania jest czas utrzymywania się objawów, który powinien wynosić minimum 14 dni.

Odmiany depresji

Oprócz wyżej wymienionych typowych objawów depresji istnieje kilka wyodrębnionych podtypów zespołów depresyjnych, takich jak:

  • depresja atypowa – polega na odwróceniu „typowych” oznak klasycznej depresji i składa się nią: gorsze samopoczucie w godzinach wieczornych, zwiększone łaknienie, często połączone ze wzrostem masy ciała oraz nadmierną sennością;
  • depresja sezonowa – pojawia się w okresie jesienno-zimowym i ma w związek z niedoborem światła słonecznego o tej porze;
  • depresja maskowana – inaczej nazywana somatyczną. Z reguły chorzy z tym typem depresji zgłaszają liczne dolegliwości ze strony układu krążenia (tj. napadowe kłujące bóle w klatce piersiowej w okolicy przedsercowej), nerwowego (np. napadowe mrowienia rąk i ust), pokarmowego (np. bóle w nadbrzuszu, zaburzenia rytmu wypróżnień) lub pod postacią zaburzeń snu (np. bezsenność);
  • depresja psychotyczna – to postać depresji, w której na pierwszy plan wysuwają się objawy psychotyczne w formie urojeń depresyjnych;
  • depresja towarzysząca chorobom somatycznym – która jest bardzo częstym podtypem depresji i występuje w przebiegu wielu chorób neurologicznych (np. w stanach po udarze mózgu, w przewlekłych zespołach bólowych kręgosłupa), endokrynologicznych (np. niedoczynność tarczycy), nowotworowych, będąca często konsekwencją braku zadowalającego efektu w leczeniu choroby podstawowej.

Często zaburzenia nastroju o typie depresyjnym mają związek ze starzeniem się człowieka, przyjmując formę tzw. „pseudootępienia” lub żałobą po śmierci bliskiej osoby. Każda z tych odmian depresji wymaga innego podejścia terapeutycznego, dlatego tak ważny jest dokładny wywiad z chorym, który pomaga często lekarzowi zaplanować odpowiednią strategię postępowania i leczenia.

Depresja – leczenie

Ze względu na szereg skutecznych metod, głównie farmakologicznych, większość chorych z depresją może być leczona ambulatoryjnie, niekiedy także przez lekarza pierwszego kontaktu. Z reguły przypadki ciężkich depresji, słabo reagujących na dotychczasowe terapie, powinny zostać objęte specjalistyczną opieką psychiatryczną, a w sytuacjach zagrażających zdrowiu lub życiu chorego (m.in. próby samobójcze) skierowane do leczenia szpitalnego.
Istnieje kilka sposobów walki z depresją:

  1. Farmakoterapia – którą dobiera się indywidualnie do chorego, w zależności od nasilenia jego objawów, dotychczasowej reakcji na lek, czy też stan somatyczny. Leczenie składa się z opanowania ostrego epizodu depresji, podtrzymania remisji oraz niekiedy długoterminowej prewencji nawrotów. Z reguły najczęściej stosowanymi lekami są SSRI (inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny), SNRI (selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny), a także niekiedy TLPD (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). W niektórych odmianach depresji, takich jak depresja psychotyczna, do schematu leczenia dołącza się również leki przeciwpsychotyczne;
  2. Psychoterapia – która powinna być prowadzona u wszystkich pacjentów z depresją w celu podtrzymania remisji i zapobiegania kolejnym nawrotom. Polega ona na stałej współpracy psychoterapeuty z chorym i jego rodziną oraz nauce radzenia sobie ze stresującymi wydarzeniami. Istnieją różne odmiany terapii, np. poznawcza, która przynosi bardzo dobre wyniki w leczeniu łagodnych form depresji wraz z farmakoterapią;
  3. Fototerapia – którą oferuje się chorym na depresję sezonową. Polega na regularnych sesjach przy zastosowaniu odpowiedniego światła o dużej jasności, która ma celu wyrównać deficyty światła słonecznego w porze jesienno-zimowej odpowiadającego za ten rodzaj depresji;
  4. Terapia elektrowstrząsami – która mimo wielu kontrowersji, stanowi bardzo skuteczną oręż w walce z ciężkimi depresjami, także lekoopornymi oraz psychotycznymi. W obecnych warunkach wykonuje się ją w znieczuleniu ogólnym i po zwiotczeniu mięśni, przez co ograniczono traumatyzację tego zabiegu do minimum.
  5. Innymi przykładami na walkę z depresją jest: deprywacja snu, regularna aktywność fizyczna oraz nowoczesne metody, będące jeszcze w trakcie badań klinicznych, np. przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, stymulacja nerwu błędnego oraz głęboka stymulacja mózgu.

Depresja – rokowanie

Depresja stanowi częstą dolegliwość, niekiedy nierozpoznawaną przez lekarzy pierwszego kontaktu, ze względu na możliwe jej nietypowe objawy. Sam chory nie potrafi także przyznać się do stresujących wydarzeń życiowych, które doprowadzają z czasem do stopniowego załamywania się jego stanu psychicznego i w konsekwencji w najgorszym przypadku do podjęcia próby samobójczej. Tacy chorzy powinni bezwzględnie pozostawać pod stałą opieką specjalisty psychiatry.
Epizod depresji trwa z reguły około 6 miesięcy, ale ramy czasowe są bardzo szerokie. Niekiedy obniżony nastrój może utrzymywać się ponad 2 lata i mówimy wtedy o przewlekłym charakterze choroby.
Na dobre rokowanie depresji składa się wiele czynników, takich jak:

  • częstotliwość epizodów depresji (im ich więcej, tym większe prawdopodobieństwo szybkiego nawrotu objawów);
  • ciężkość nasilenia objawów (myśli samobójcze świadczą o ciężkim epizodzie depresji i stanowią zły czynnik prognostyczny);
  • czas trwania (im krótszy epizod, tym rokowanie długoterminowe lepsze);
  • zadowalająca reakcja na dotychczasowe leczenie;
  • długie remisje, czyli czas bez objawów.

Depresja – zapobieganie nawrotom

Chcąc zapobiegać kolejnym epizodom depresji, konieczne jest przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych przez długi okres czasu od zakończenia rzutu choroby. Postępowanie prewencyjne obejmuje także redukcję czynników stresowych, regularną aktywność fizyczną, poświecenie w ciągu dnia kilku minut na swoje pasje lub przyjemności oraz rezygnacja z używek (alkohol, papierosy, kawa). Istotnym elementem w zapobieganiu kolejnym epizodom depresji u chorego jest stała, wzajemna współpraca z psychiatrą i/lub psychoterapeutą, która ma celu utrzymać efekt farmakoterapii i remisję objawów.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Przyczyny depresji

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Dieta w depresji i zaburzeniach nastroju

Liczne dowody wskazują na to, że pomiędzy sposobem żywienia a aktywnością umysłową i samopoczuciem człowieka ...

Depresja u mężczyzn

Depresja u mężczyzn jest trudniej wykrywalna. Panowie maskują przed otoczeniem wszelkie trudności czy gorsze samopoczucie. ...

Wideo – Depresja

Depresja jest dosyć często występującą chorobą oraz powodem, dla którego wielu ludzi zgłasza się do ...

Wideo – Dystymia - przewlekła depresja

Dystymią nazywamy stan przewlekle obniżonego nastroju i napędu. Można powiedzieć, że to stan nieprzerwanej depresji. ...

Leczenie depresji

W leczeniu depresji wykorzystywane są metody biologiczne, przede wszystkim leki przeciwdepresyjne i metody psychologiczne – ...

Choroba Alzheimera a depresja

W przebiegu choroby Alzheimera często diagnozuje się depresję. Objawy depresji w chorobie Alzheimera mogą być ...

Wideo – Leki przeciwdepresyjne

Leki przeciwdepresyjne stosuje się w przypadku zaburzeń depresyjnych – zarówno w epizodzie depresyjnym, zaburzeniach depresyjnych ...

Dieta a ryzyko depresji

Odpowiedni styl życia w tym racjonalne żywienie ma udokumentowany wpływ na nasze samopoczucie. Prawidłowo skomponowany ...

Jakie są objawy depresji?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Agorafobia – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak sobie radzić oraz leczyć?

Agorafobia jest lękiem przed otwartą przestrzenią oraz obawą przed brakiem możliwości ucieczki. Przyczyny schorzenia nie ...

Depresja – leczenie

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon