Depresja maskowana (atypowa, subdepresja) – leczenie, objawy, maska bólowa

Brak zdjęcia

22 marca 2019

Depresja może przyjmować tak zwaną maskę. Jest to zespół niecharakterystycznych objawów depresji, który utrudnia jej zdiagnozowanie. Część z nich może rozwijać się pod postacią bólową (ból głowy, brzucha). Depresja maskowana rozwija się także u dzieci, dotyka też młodzież. Podstawą leczenia jest przyjmowanie leków z grupy SSRI.

Co to jest depresja maskowana?

Depresja kojarzy się zwykle ze znacznym obniżeniem nastroju, uniemożliwiającym prowadzenie normalnego życia. Okazuje się jednak, że część przypadków zaburzeń depresyjnych może ujawniać się pod „maską” innych, niecharakterystycznych objawów, co sprawia, że rozpoznanie tego schorzenia jest niezwykle trudne i znacząco opóźnia wprowadzenie prawidłowego leczenia.

Depresja maskowana (znana także jako depresja utajona) należy do grupy zaburzeń depresyjnych i przez niektórych autorów zaliczana jest do depresji endogennej. Od bardziej powszechnych form zaburzeń afektywnych depresja ukryta różni się niekiedy nieznacznym obniżeniem nastroju czy niewielkim osłabieniem zdolności do odczuwania radości.

Objawy pojawiające się w jej przebiegu mogą imitować różnorodne choroby somatyczne – są to tak zwane maski lub ekwiwalenty depresji. Mnogość objawów, a także brak charakterystycznego przebiegu choroby sprawia, że ukryta depresja często bywa niezdiagnozowana. Uważa się, że ten rodzaj depresji występuje w populacji nawet trzykrotnie częściej od swojej klasycznej formy, bardzo rzadko jest jednak rozpoznawany i prawidłowo leczony. Depresja maskowana może dotyczyć ludzi niezależnie od ich wieku i płci, choć najczęściej rozpoznaje się ją u kobiet w trzeciej dekadzie życia.

Depresja maskowana jest bardzo podstępnym schorzeniem mogącym dotyczyć ludzi w każdym wieku. Niecharakterystyczne objawy często opóźniają postawienie prawidłowej diagnozy i rozpoczęcie leczenie, a przewlekła depresja jest chorobą mogącą w dramatyczny sposób odbijać się na zdrowiu i życiu osób nią dotkniętych. Nigdy nie należy lekceważyć depresji.

Depresja utajona – u kogo się rozwija, kto choruje?

Depresja maskowana (masked depression, depresja atypowa, depresja poronna lub subdepresja), tak jak i inne formy depresji może rozwinąć się u każdego człowieka. Błędne i szkodliwe jest przeświadczenie jakoby depresja rozwijała się tylko u ludzi słabych, niezaradnych życiowo. Patomechanizm powstawania zaburzeń afektywnych nie jest jeszcze w pełni poznany, jednak wiadomo, że znaczącą rolę w powstawaniu zaburzeń depresyjnych pełnią nieprawidłowości związane z przekaźnictwem serotoninergicznym i noradrenergicznym w ośrodkowym układzie nerwowym.

Depresja może pojawiać się na skutek trudnych wydarzeń życiowych (jest to tak zwana depresja egzogenna) oraz bez konkretnej, możliwej do wskazania przyczyny (depresja endogenna). Stopień nasilenia objawów i ich prezentacja jest zależna od pacjenta.

Chroniczna depresja, bez względu na formę jaką przyjmuje, znacząco odbija się na jakości życia, prowadzi do poważnych powikłań zdrowotnych i często może przyczyniać się do podjęcia próby samobójczej.

Objawy depresji maskowanej – fizyczne i psychiczne

Depresja maskowana charakteryzuje się występowaniem niecharakterystycznych objawów, które trudno powiązać z zaburzeniami afektywnymi. Są to tak zwane objawy wegetatywne, psychosomatyczne i fizyczne depresji.

  • Maska psychopatologiczna – objawy zaliczane do tej grupy mogą obejmować uczucie zwiększonego lęku w sytuacjach społecznych, mogą pojawiać się fobie specyficzne oraz zaburzenia odżywiania.
  • Maska psychosomatyczna – przejawia się pod postacią różnych niecharakterystycznych objawów, takich jak: swędzenie skóry, skurcze mięśni, problemy z uwagą i koncentracją, zaburzenia popędu płciowego, zmiany ciśnienia krwi oraz przyspieszone bicie serca.
  • Zaburzenia rytmów dobowych – senność w ciągu dnia oraz trudności z zaśnięciem lub utrzymaniem snu w nocy.
  • Maska behawioralna – może ona objawiać się poprzez nadużywanie leków, narkotyków czy alkoholu, a także przez występowanie innych typów uzależnień, takich jak na przykład hazard.

Depresja maskowana i ból głowy

Może rozwinąć się tak zwana maska bólowa depresji – mogą występować bóle głowy, bóle brzucha, mięśni, nerwów czy klatki piersiowej. Występowanie bólów w przebiegu depresji maskowanej bardzo często jest mylone z innymi schorzeniami, takimi jak migrena, bóle korzeniowe, czy z ostrymi zespołami wieńcowymi.

Należy pamiętać, że w przebiegu tego typu zaburzenia afektywnego rzadko występuje tylko jedna maska depresji, objawy poszczególnych ekwiwalentów nakładają się na siebie, co wpływa na duże zróżnicowanie przebiegu procesu chorobowego u konkretnych pacjentów.

Zdaniem eksperta

Prawidłowo prowadzone leczenie skutkuje ustępowaniem objawów depresji nawet o 80 proc. pacjentów poddanych terapii. Pierwsze efekty leczenia widoczne są po około 4 tygodniach przyjmowania leków.

Czytaj więcej

Depresja atypowa u dzieci i u młodzieży

Depresja u dzieci i młodzieży, wbrew powszechnym opiniom, nie jest rzadkim zjawiskiem. Uważa się, że może ona dotyczyć 1 proc. trzylatków, 2 proc. dzieci pomiędzy 6. a 12. rokiem życia i nawet 20 proc. młodzieży. Przyczyn zaburzeń nastroju w populacji pediatrycznej najczęściej doszukiwać się należy w sytuacji rodzinnej oraz w problemach z adaptacją do nowych warunków.

Także wśród dzieci, obok klasycznej postaci depresji, może występować depresja maskowana. Bardzo często przejawia się ona pod postacią trudności z koncentracją i nauką oraz pogorszenia kontaktów z rówieśnikami. Taki przebieg choroby często kieruje diagnostykę w stronę całościowych zaburzeń rozwoju czy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD).

Leczenie depresji maskowanej u dzieci jest podobne do tego stosowanego w przypadku dorosłych i opiera się na farmakoterapii i psychoterapii. Wystąpienie jakiejkolwiek formy depresji u dziecka powinno zwrócić uwagę na sytuację rodzinną.

Jak pomóc osobie z depresją, jak ją rozpoznać?

Rozpoznanie depresji maskowanej nie jest prostym zadaniem, nie istnieje bowiem uniwersalny test służący diagnostyce depresji ukrytej. Bardzo rzadko zdarza się, że pacjent zgłaszający się do gabinetu lekarza z tak niecharakterystycznymi objawami, wyjdzie z niego z pewnym rozpoznaniem i zaproponowanym schematem leczenia.

Najbardziej niepokojące objawy, takie jak bóle okolicy serca będą nasuwać podejrzenie zawału, zatoru płucnego lub rozwarstwienia aorty piersiowej. Ich wykluczenie nie jest jednak jednoznaczne z rozpoznaniem depresji ukrytej. Inne symptomy, w tym bóle wzdłuż przebiegu nerwów, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji czy rytmów okołodobowych będą sprzyjały rozszerzeniu diagnostyki neurologicznej, która w przypadku psychosomatycznego tła powyższych zaburzeń nie wykaże zmian.

Uwagę lekarza, do którego pacjent zgłasza się z objawami będącymi ekwiwalentami depresji, powinien zwrócić ich niejednorodny charakter oraz to, że zazwyczaj dotyczą one wielu układów i bardzo ciężko przypisać je jakiejś konkretnej jednostce chorobowej.

Leczenie depresji maskowanej

Leczenie depresji maskowanej nie różni się zasadniczo od leczenia innych form zaburzeń depresyjnych. Najczęściej stosowane są leki przeciwdepresyjne z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Doborem odpowiedniego leku i jego dawki zajmuje się lekarz psychiatra, leczenie nie może być modyfikowane przez pacjenta na własną rękę. Dla niektórych pacjentów pomocna może być psychoterapia.

Dowiedz się więcej jak działają i jak długo brać selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI).

Uzupełnieniem farmakoterapii często bywa psychoterapia w nurcie poznawczo-behawioralnym, prowadzona przez doświadczonego terapeutę będącego certyfikowanym specjalistą w zakresie psychologii lub psychiatrii.

Bibliografia

  • Święcicki Ł., Depresja – instrukcja obsługi, Wydanie 1. ITEM Publishing, Warszawa 2018.
  • Święcicki Ł., Depresja. Jednak niezwykła choroba, Wydanie 1. Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2018.
  • Gałecki P., Szulc A., Psychiatria, Wydanie 1. Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2018.
  • Jarema M., Rebe-Jabłońska J., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydanie 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  • Wciórka J., Rybakowski J., Pużyński S., Psychiatria. Tom II. Psychiatria kliniczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
  • Orzechowska A., Gałecki P., Zaburzenia psychosomatyczne w ujęciu terapeutycznym, Wydanie 1. Wydawnictwo Continuo, Wrocław 2014.
  • Gajewski P., Szczeklik A., Interna Szczeklika 2017, Wydanie 8. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2017.
Opublikowano: ; aktualizacja: 22.03.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Bóle głowy w ciąży

Na bóle głowy pojawiające się w pierwszym trymestrze ma wpływ wzrost poziomu estrogenów. Najprawdopodobniej dolegliwości ...

Seks a ból głowy i orgazm

Ból głowy może pojawić się w czasie seksu i momencie osiągania orgazmu. Ból może być ...

Wideo – Depresja

Depresja jest dosyć często występującą chorobą oraz powodem, dla którego wielu ludzi zgłasza się do ...

Jakie są przyczyny bólów głowy?

Bóle głowy są jedną z najpowszechniejszych dolegliwości, której doświadczył chyba każdy z nas. Mogą wynikać ...

Choroba Alzheimera a depresja

W przebiegu choroby Alzheimera często diagnozuje się depresję. Objawy depresji w chorobie Alzheimera mogą być ...

Przyczyny depresji

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Depresja u mężczyzn

Depresja u mężczyzn jest trudniej wykrywalna. Panowie maskują przed otoczeniem wszelkie trudności czy gorsze samopoczucie. ...

Dieta a ryzyko depresji

Odpowiedni styl życia w tym racjonalne żywienie ma udokumentowany wpływ na nasze samopoczucie. Prawidłowo skomponowany ...

Wideo – Leki przeciwdepresyjne

Leki przeciwdepresyjne stosuje się w przypadku zaburzeń depresyjnych – zarówno w epizodzie depresyjnym, zaburzeniach depresyjnych ...

Depresja – leczenie

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z ...

Jakie są objawy depresji?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Wideo – Dystymia - przewlekła depresja

Dystymią nazywamy stan przewlekle obniżonego nastroju i napędu. Można powiedzieć, że to stan nieprzerwanej depresji. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon