Depresja endogenna – przyczyny, objawy i leczenie

Brak zdjęcia

31 stycznia 2019

Depresja endogenna pojawia się bez zewnętrznej przyczyny, gdyż związana jest z zaburzeniami pracy mózgu, a dokładniej z nieprawidłowym funkcjonowaniem neuroprzekaźników. Czy depresja jest uleczalna? Tak, ale konieczna jest odpowiednia diagnoza i właściwie dobrana terapia. Leczenie powinno trwać przynajmniej pół roku, aby zapobiegać nawrotom.

Depresja endogenna – co to jest?

Depresja jest chorobą, która według różnych szacunków może dotyczyć nawet 17 proc. ludzi na różnych etapach ich życia. Jej objawy często mylone są z chwilowym obniżeniem nastroju. Główną różnicą jest długotrwały przebieg zaburzeń depresyjnych i ich znaczący wpływ na ograniczenie normalnego funkcjonowania. W przebiegu ciężkich postaci depresji mogą pojawiać się myśli, a nawet próby samobójcze, które niestety w przypadku 15 proc. osób są skuteczne.

Depresja może być spowodowana przeżyciem przytłaczających wydarzeń, takich jak: śmierć bliskiej osoby, poważne problemy zdrowotne czy ciągłe niepowodzenia. Zdarza się także, że depresja pojawia się bez żadnej widocznej przyczyny i jest to depresja endogenna, znana także jako depresja duża.

Zarówno depresja endogenna, jak i egzogenna mogą przyjmować postacie, takie jak:

  • epizod depresyjny,
  • zaburzenia depresyjne nawracające,
  • epizod depresyjny w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych,
  • dystymia,
  • depresja poschizofreniczna,
  • organiczne zaburzenia depresyjne.

Depresja endogenna – przyczyny

Depresja endogenna (endogenous depression), jak sama nazwa wskazuje, pochodzi z „wnętrza organizmu” i nie jest spowodowana żadnymi zewnętrznymi przyczynami. Za jej powstanie odpowiedzialne są czynniki endogenne, takie jak zaburzenia pracy mózgu spowodowane nieprawidłowym stężeniem niektórych neuroprzekaźników. Neuroprzekaźniki to związki chemiczne, których zadaniem jest przenoszenie informacji pomiędzy neuronami. Zalicza się do nich dopaminę, noradrenalinę i serotoninę.

Depresja endogenna a egzogenna

Ważne jest porównanie depresji endogennej i egzogennej (depresja sytuacyjna, psychogenna), która jest zwykle poprzedzona jakimś traumatycznym doświadczeniem, wpływającym w znacznym stopniu na zaburzenie nastroju. Natomiast depresja endogenna nie ma przyczyny w jakimś trudnym doświadczeniu i nie musi być poprzedzona żadnym konkretnym wydarzeniem.

Depresja endogenna bywa różnie odbierana przez otoczenie chorego. Ludziom trudno jest uwierzyć, że ktoś, kogo nie spotkały większe problemy życiowe, może zmagać się z długotrwałym obniżeniem nastroju.

Jakie są objawy depresji endogennej?

Różne typy depresji mogą charakteryzować się różnym nasileniem i typem objawów. Nawet ten sam rodzaj depresji u innych pacjentów może mieć zupełnie niepodobny przebieg. Istnieje jednak zbiór objawów, które uważa się za podstawowe dla tej jednostki chorobowej, są to tak zwane objawy osiowe depresji. W przypadku depresji endogennej są następujące:

  • obniżenie nastroju trwające przez dłuższy czas, które nie ma jasnej do ustalenia przyczyny,
  • anhedonia, czyli trudność w odczuwaniu radości z życia,
  • zobojętnienie emocjonalne, które może dotyczyć zarówno uczuć pozytywnych, jak i negatywnych,
  • uczucie przewlekłego zmęczenia, które może skutkować zaniedbywaniem swoich obowiązków, utratą dbałości o higienę i całkowitym zrezygnowaniem z życia towarzyskiego.

Ponadto mogą pojawić się inne objawy depresji endogennej:

  • trudności z koncentracją i uwagą, spowolnienie procesów myślowych,
  • ciągłe poczucie winy,
  • myśli samobójcze,
  • zaburzenia snu,
  • ciągłe odczuwanie lęku i napięcia psychicznego,
  • ubytek masy ciała,
  • mała aktywność ruchowa.

Depresja bardzo często może być związana z występowaniem nietypowych objawów, które rzadko kojarzone są z tą chorobą. Jest to tak zwana depresja maskowana, w której klasyczne symptomy tego rodzaju zaburzenia nastroju zastąpione są przez objawy somatyczne – tak zwane „maski”. Depresja endogenna może mieć następujące maski:

  • maska bólowa – ból dotyczący różnych części ciała;
  • maska wegetatywna – skoki ciśnienia, kołatanie serca, nudności, wymioty;
  • maska psychopatologiczna – zaburzenia lękowe, fobie, natręctwa, psychoza endogenna;
  • maska behawioralna – popadanie w uzależnienia;
  • maska dotycząca zaburzeń rytmów okołodobowych – trudności z zasypianiem, bezsenność.

Depresja endogenna – diagnoza

Diagnostyką każdego rodzaju depresji, w tym depresji endogennej, powinien zajmować się doświadczony lekarz. Ze względu na specyfikę tego schorzenia kryteria diagnostyczne depresji powinny być znane specjalistom psychiatrii, interny, pediatrii, geriatrii oraz medycyny rodzinnej.

Według klasyfikacji ICD-10 do rozpoznania epizodu depresyjnego należy stwierdzić obecność przynajmniej dwóch z poniższych objawów i ich utrzymywanie się przez minimum 2 tygodnie:

  • obniżenie nastroju,
  • anhedonia,
  • wzmożona męczliwość, mniejsza aktywność.

Dodatkowo powinny wystąpić także przynajmniej dwa z wymienionych objawów:

  • słaba koncentracja,
  • niska samoocena,
  • poczucie winy,
  • pesymistyczne myślenie o przyszłości,
  • myśli lub próby samobójcze,
  • zaburzenia snu,
  • zmniejszenia apetytu.

Jeśli wystąpienie powyższych objawów ciężko powiązać z przeżyciem trudnego, silnie obciążającego psychikę wydarzenia, można rozpoznać depresję endogenną.

W celu ułatwienia postawienia diagnozy, a także na potrzeby obiektywizacji danych w badaniach naukowych stworzono test na depresję endogenną. Dostępnych jest wiele kwestionariuszy, które służą rozpoznaniu depresji u pacjentów.

Depresja endogenna – leczenie i terapia

Leczenie depresji endogennej nie różni się od leczenia innych typów tego schorzenia. Najczęściej stosuje się leki przeciwdepresyjne (antydepresanty) z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (TLPD), których działanie opiera się na modulowaniu stężenia neurotransmiterów w ośrodkowym układzie nerwowym.

Ile trwa leczenie depresji endogennej? Terapia jest długotrwała i powinna być utrzymywana przynajmniej pół roku.

W przypadku depresji endogennej dobre efekty mogą przynosić także elektrowstrząsy, które są procedurą przeprowadzaną w znieczuleniu ogólnym. Jeśli stosowane leki nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, a przebieg depresji jest szczególnie ciężki, czasami stosuje się zabiegi neurochirurgiczne polegające na implantacji stymulatora nerwu błędnego.

W przypadku depresji pomagać mogą także sesje terapeutyczne. Najczęściej stosowane typy to psychoterapia poznawczo-behawioralna oraz terapia psychodynamiczna. Wielu ekspertów podważa jednak skuteczność tych metod w przypadku depresji endogennej i zaleca je raczej gdy przyczyną zaburzeń nastroju są czynniki zewnętrzne.

Bibliografia

  1. Gałecki P., Szulc A., Psychiatria, Wydanie 1. Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2018.
  2. Jarema M., Rebe-Jabłońska J., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydanie 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  3. Wciórka J., Rybakowski J., Pużyński S., Psychiatria. Tom II. Psychiatria kliniczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
  4. Orzechowska A., Gałecki P., Zaburzenia psychosomatyczne w ujęciu terapeutycznym, Wydanie 1. Wydawnictwo Continuo, Wrocław 2014.
  5. Święcicki Ł., Depresja instrukcja obsługi, Wydanie 1. Wydawnictwo ITEM Publishing, Warszawa 2018.
  6. Święcicki Ł., Depresja. Jednak niezwykła choroba, Wydanie 1. Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2018.
Opublikowano: ; aktualizacja: 31.01.2019

Oceń:
4.3


Może cię

Depresja u mężczyzn

Depresja u mężczyzn jest trudniej wykrywalna. Panowie maskują przed otoczeniem wszelkie trudności czy gorsze samopoczucie. ...

Leki przeciwdepresyjne

Depresja jest chorobą, na którą cierpi około 20 % populacji, co czyni ją najczęściej występującym ...

Czy bezsenność może być przyczyną depresji?

Bezsenność, rozumiana jako niewystarczająca ilość bądź zła jakość odpoczynku nocnego, znacząco zwiększa ryzyko zaburzeń depresyjnych. ...

Leki na depresję – bez recepty, na receptę – nazwy, działanie, skutki uboczne

Antydepresanty są grupą leków o szerokim spektrum działania. Zaleca się je osobom, u których występują ...

Inhibitory MAO (monoaminooksydazy) – co to jest, działanie, interakcje z lekami, skutki uboczne i dieta

Inhibitory MAO (monoaminooksydazy) to szeroka grupa substancji leczniczych, początkowo stosowanych przy gruźlicy. Część z nich ...

Przyczyny depresji

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Wideo – Leki przeciwdepresyjne

Leki przeciwdepresyjne stosuje się w przypadku zaburzeń depresyjnych – zarówno w epizodzie depresyjnym, zaburzeniach depresyjnych ...

Czym się różni depresja od nerwicy?

Depresja i nerwica to zaburzenia zdrowia psychicznego, które najczęściej diagnozowane są u dorosłych. Pomimo wielu ...

Zaburzenia lękowe w depresji

Odróżnienie zaburzeń lękowych od depresji sprawia często trudności ze względu na liczne objawy, które mogą ...

Jakie są objawy depresji?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Leczenie depresji u osób starszych

Depresja u osób w podeszłym wieku występuje często pod postacią objawów, takich jak np. uporczywe ...

Depresja – leczenie

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon