Hydrokortyzon – co to za maść, zastosowanie, przeciwwskazania, dawkowanie i skutki uboczne

Hydrokotyzon znany jest jako popularna maść sterydowa bez recepty. Działa głównie na stan zapalny i właśnie z tego powodu wykazuje bardzo szerokie zastosowanie w przypadku chorób skórnych, jednak nie na każdą zmianę powierzchniową może być stosowany. Co warto wiedzieć na temat tej maści, jak wygląda dawkowanie i czy stosowanie hydrokortyzonu w maści jest bezpieczne?

Czym jest hydrokortyzon?

Hydrokortyzon (hydrocortisonum), znany jest również pod nazwą kortyzol. Ta druga może kojarzyć się z powszechnym określeniem,,hormon stresu”. Kortyzol jest naturalnym hormonem wchodzącym w skład związków o nazwie glikokortykosteroidy, jako podgrupa glukokortykoidów. Jest wytwarzany w organizmie przez warstwę pasmowatą kory nadnerczy, a jego poziom znacznie wzrasta podczas wzburzenia wynikającego ze stresu. Naturalne wytwarzanie kortyzolu w trudnych sytuacjach ma za zadanie zwiększać poziom glukozy stanowiący dawkę energii, jednak jego nadmiar jest szkodliwy i przypisuje się mu większość negatywnych skutków stresu.

W ludzkim ciele poziom hydrokortyzonu jest zmienny w zależności od godziny. Zwykle zwiększoną jego ilość obserwujemy tuż po przebudzeniu, kiedy normy stanowią najczęściej 0,14 - 0,96 umol/l.

Syntetyczną pochodną naturalnego hydrokortyzonu wytwarza się w celach leczniczych. Jest to związek, który wykazuje szereg zastosowań w medycynie. Szczególną popularnością cieszy się maść z hydrokortyzonem, ponieważ jest to jedyna maść sterydowa bez recepty.

Hydrokortyzon – maść gotowa, recepturowa, tabletki czy czopki

Maść hydrokortyzon bez recepty występuje w stężeniu 5 mg/g (0,5 proc.), z kolei wyższa zawartość związku czynnego (1 proc.)wydawana jest z przepisu lekarza. Maść na alergię skórną określana jako sterydowa wykazuje szczególnie skuteczne działanie w porównaniu z łagodniejszymi środkami niwelującymi uczulenia. Hydrokortyzon posiada bowiem również działanie przeciwświądowe, co często towarzyszy wysypkom, czy reakcjom alergicznym po ukąszeniach przez owady. Inną formą stosowania jest hydrokortyzonudoustnie lub dożylnie, jako tabletki oraz hydrokortyzon w zastrzykach w postaci roztworu octanu hydrokortyzonu w przypadku np. zmian reumatycznych.

WYPRÓBUJ MAXICORTAN

Maść Maxicortan to lek dostępny bez recepty z podwójną dawką hydrokortyzonu. Dowiedz się więcej i kliknij tutaj.

Reklama

Hydrokortyzon bardzo często wchodzi w skład preparatów recepturowych przygotowywanych z przepisu lekarza. Jego rozpuszczalność jest praktycznie zerowa w wodzie, a dość trudna w etanolu, dlatego najczęściej stosuje się go jako składnik leków robionych, takich jak maści i kremy. Zdarza się również, że przygotowuje się hydrokortyzon w formie zawiesiny, w czopkach, czy jako roztwory i krople.

Główną zaletą, jaką odznacza się maść robiona z hydrokortyzonem jest możliwość indywidualnego dobrania dawki oraz brak składników mogących podrażniać bardzo wrażliwą skórę, np. środków konserwujących. W przypadku maści gotowych mogą zdarzać się reakcje alergiczne na substancje pomocnicze, co jest minimalizowane przy prostym, zaledwie kilkuskładnikowym preparacie aptecznym. Minusem jest krótki okres ważności. Zwykle robiona w aptece maść na zmiany skórne zawiera od 0,25 proc. do 2,5 proc. hydrokortyzonu.

Maść z hydrokortyzonem – działanie

Działanie hydrokoryzonu stosowanego w lecznictwie jako środek zewnętrzny (maść, krem) opiera się na właściwościach przeciwzapalnych, przeciwalergicznych, przeciwświądowych i obkurczających naczynia krwionośne.

Kiedy podaje się maść z kortyzolem? Powszechnie stosuje się hydrokortyzon jako maść na uczulenie, zmniejszającą m.in. świąd, ale także w przypadku zmian skórnych, takich jak:

Hydrokortyzon maść – sposób użycia i dawkowanie

Choć maść z hydrokortyzonem w niskim stężeniu dostępna jest bez recepty, w trakcie stosowania należy zachować szczególną ostrożność.

Jak długo stosować maść z hydrokortyzonem? Jeśli lekarz nie zaleci inaczej, zwykle należy nakładać cienką warstwę preparatu 2-3 razy dziennie na miejsce zmienione chorobowo, jednak nie dłużej niż 7-10 dni. Hydrokortyzon na twarz można stosować, ale maksymalnie 3 dni bez wskazań lekarza, szczególnie uważając na okolice oczu.

To, jak szybko działa maść zależy od rodzaju schorzenia, przy którym jest stosowana. Jeśli po 2-3 dniach stosowania nie obserwuje się poprawy, kurację należy przerwać i zwrócić się do specjalisty.

Często pojawia się pytanie, czy po użyciu maści można wychodzić na słońce lub spożywać alkohol. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem w trakcie kuracji hydrokortyzonem jest ograniczenie kontaktu ze słońcem. Jest to maść sterydowa i może zwiększać ryzyko pojawiania się ciemnych przebarwień po kontakcie z promieniami słonecznymi. W trakcie kilkudniowego stosowania warto również zrezygnować z alkoholu.

Hydrokortyzonu – skutki uboczne

Maść hydrokortyzon podaje się zewnętrznie, jednak nie oznacza to, że skutki uboczne ograniczają się do odczynów skórnych. Preparat wchłania się przez warstwy skóry i może wywoływać ogólnoustrojowe działania niepożądane, podobnie jak preparaty z hydrokortyzonem stosowane w zastrzykach, czy doustnie. Głównie ze względu na ryzyko szkodliwości kortyzonu nie należy stosować go przez dłuższy czas i na większych powierzchniach ciała, co mogłoby zwiększyć dostępność substancji do ustroju.

Hydrokortyzon może podnosić ciśnienie, jednak przy stosowaniu zewnętrznym na niewielkich powierzchniach skóry oraz przez krótki okres ryzyko takie jest minimalne.

W przypadku leków sterydowych panuje powszechna opinia, że powodują przybieranie na wadze. Stwierdzenie takie wynika z faktu, że naturalnie wytwarzany hormon kortyzol, którego stężenie wzrasta w wyniku nadmiernego pobudzenia organizmu (stresu), ma za zadanie podnosić poziom glukozy we krwi, co służy uzupełnieniu zapotrzebowania na energię w trakcie wysiłku ciała. Działanie takie rzeczywiście może skutkować nadmiernymi kilogramami, stąd często uznaje się, że stres jest przyczyną nadwagi, głównie miejscowej (brzusznej lub w okolicy szyi).

Hydrokortyzon powoduje tycie, jeśli jest stosowana w wysokich dawkach i przez dłuższy okres.Substancjaprzy stosowaniu w postaci maści ściśle według zaleceń lekarza lub według tego, o czym informuje ulotka danego preparatu, ryzyko takie wykazuje praktycznie znikome. W trakcie stosowania hydrokortyzonu może dojść do reakcji niepożądanych, takich jak:

  • nadkażenia bakteryjne, wirusowe, czy grzybicze;
  • utrudnione gojenie się ran i owrzodzeń;
  • zapalenie mieszków włosowych;
  • nadmierne owłosienie;
  • reakcje alergiczne – głównie na substancje pomocnicze;
  • zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza;
  • zespół Cushinga;
  • hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci;
  • jaskra lub zaćma przy stosowaniu w okolicy oczu;
  • posterydowe stany zapalne skóry;
  • rozstępy;
  • plamice – zapalenie naczyń krwionośnych;
  • pieczenie, zaczerwienienie oraz suchość skóry;
  • zanik skóry;
  • teleangiektazje, czyli tzw. pajączki naczyniowe;
  • odbarwienie skóry – jasne lub brązowe przebarwienia.

Hydrokortyzon – przeciwwskazania i środki ostrożności

Maść na stan zapalny hydrokortyzon przeznaczona jest dla osób dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 12. roku życia. Niektóre ulotki preparatów z hydrokortyzonem dopuszczają stosowanie u dzieci, które ukończyły 10 lat.

Hydrokortyzon dla niemowlaka, czy młodszego dziecka może być stosowany jedynie po zaleceniu przez lekarza oraz pod jego ścisłym nadzorem, ponieważ kortykosteroidy mogą hamować wzrost oraz zwiększa się ryzyko wystąpienia innych działań niepożądanych. W przypadku dzieci poniżej 10-tego roku życia zwykle zalecana jest maść robiona z odpowiednio niskim stężeniem substancji.

Również hydrokortyzon w ciąży i podczas karmienia piersią wymagają konsultacji z lekarzem – nie należy stosować w tym okresie preparatów z kortyzonem bez szczególnych wskazań. Cukrzyca jest jednym z głównych przeciwwskazań do długotrwałego stosowania hydrokortyzonu, ale ostrożność należy zachować także w przypadkach chorób wirusowych.

Hydrokortyzon nie powinien być stosowany:

  • jako maść na zajady (opryszka wirusowa), czy inne zmiany wokół ust;
  • przy ospie wietrznej;
  • w przypadku grzybiczych lub bakteryjnych zakażeń skóry;
  • na trądzik pospolity i różowaty;
  • po szczepieniach ochronnych.

Hydrokortyzon – gdzie kupić maść, jaka jest cena?

Gdzie można kupić hydrokortyzon w maści? Hydrokortyzon bez recepty można kupić praktycznie w każdej aptece. Cenamaści bez recepty to zwykle kilka złotych (4-12 zł).

Z kolei cenamaści z hydrokortyznem jako składnikiem dodatkowym w preparatach łączonych zwykle rozpoczyna się od kilku, kończy na kilkudziesięciu złotych. Są to najczęściej maści i kremy wydawane na receptę i zawierające np. antybiotyki w zestawieniu ze sterydami.

Hydrokortyzon to nazwa chemiczna substancji aktywnej, jednak zamienniki z jej zawartością występują pod różnymi nawami, co jest zależne od danego producenta. Zamiennik hydrokortyzonu zwykle różni się jedynie zawartością substancji pomocniczych, opakowaniem oraz niekiedy ceną.

Bibliografia

  1. Farmakopea Polska XI, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa 2017.
  2. Guin J.D., Complications of topical hydrocortisone. J Am Acad Dermatol. 1981 Apr;4(4):417-22.
  3. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/hydrocortisone.
Opublikowano: ; aktualizacja: 25.02.2019

Oceń:
4.2


Może cię

Kortyzol – badanie – przebieg, norma i wyniki badania kortyzolu

Badanie kortyzolu wykonuje się w diagnostyce zespołu Cushinga (wysoki kortyzol) oraz choroby Addisona (niski kortyzol). ...

Różeniec górski – właściwości, przeciwwskazania, preparaty i opinie

) to roślina o szerokim zastosowaniu w medycynie niekonwencjonalnej. Zaliczana jest do adaptogenów, które poprawiają ...

Ugryzienie meszki – objawy, leczenie, domowe sposoby, zapobieganie ukąszeniom

Meszki to owady, których ukąszenie jest bardzo bolesne. Objawem ugryzienia przez te owady może być: ...

Alantoina – właściwości, działanie, zastosowanie, cena

Alantoina to naturalna substancja z grupy ureidów, czyli pochodnych mocznika. Jej prozdrowotne właściwości polegają na ...

Ukąszenia i użądlenia przez owady – jak sobie z nimi radzić?

Ciepłe, letnie dni sprzyjają częstszemu przebywaniu na dworze. Wiąże się z tym jednak ryzyko licznych ...

Spirulina – właściwości, zastosowanie i efekty stosowania alg

Co to jest spirulina? Jest ona prostym jednokomórkowym organizmem – cyjanobakterią. wykazuje wyjątkową zdolność adaptacji ...

Leki na łuszczycę – maść, szampon, krem, emolienty i leki na receptę

Skuteczne leczenie łuszczycy wymaga nie tylko przyjmowania leków na receptę, ale i innych środków, zależnie ...

Niedoczynność nadnerczy

Niedoczynność nadnerczy to stan, w którym ilość hormonów produkowanych przez nadnercza niezbędna do zapewnia prawidłowego ...

Maść na oparzenia – czym smarować oparzenia?

Oparzenia skóry mogą mieć różne przyczyny (słoneczne, chemiczne, termiczne czy elektryczne). Objawy, takie jak: ból, ...

Wysoki i podwyższony kortyzol – co oznacza, jakie są normy?

Kortyzol (hormon stresu, hormon nadnerczy) syntezowany jest przez korę nadnerczy. Badanie kortyzolu wykonuje się poprzez ...

Kardamon – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Kardamon używany jest jako przyprawa. Daje potrawom specyficznego korzennego aromatu. Sprawdza się dodawany do dań ...

Maść na siniaki – jaka będzie najlepsza i skuteczna?

Siniaki powstają zazwyczaj na skutek uderzenia, a przyczyną ich powstania jest pękanie "naczynek" pod skórą. ...

Komentarze i opinie (1)


Inspirujący wpis!
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon