Jałowiec – właściwości i zastosowanie owoców

Jałowiec to wiecznie zielony krzew iglasty o krótkich szydłowatych liściach i czarnych owocach zwanych szyszkojagodami. Kiedyś okadzano jałowcem mieszkanie, żeby uchronić się przed złymi duchami i chorobami. Dziś działanie jego owoców wykorzystuje się bardziej racjonalnie, np. ceni się go jako aromatyczną i wspomagającą trawienie przyprawę.

Jałowiec – co to jest?

Jałowiec należy do około 60 występujących na półkuli północnej gatunków z rodzinny cyprysowatych. Występuje najczęściej jako płasko rozpostarty krzew lub większe proste drzewo z przynależnymi gałęziami. Liście o długości ok. 1 cm są szpilkowate, sztywne i kłujące. Spotkać można go na górskich zboczach, wrzosowiskach i torfowiskach. Chętnie rośnie na glebach piaszczystych i jałowych (stąd nazwa). Występuje przede wszystkim w krajach śródziemnomorskich, a głównymi dostawcami owoców jałowca są: południowa Francja, Węgry, Włochy.

Ziarna jałowca są bezzapachowe. Rozgniecione lub zmielone uwalniają mocno korzenno-aromatyczny zapach. Owoce jałowca w smaku są słodkawe.

Jałowiec – właściwości

Dojrzałe owoce jałowca mają wyraźnie żywiczy smak i zapach. Substancje lecznicze uzyskuje się ze wszystkich części jałowca – owoców, liści i drewna. Owoce jałowca działają antyseptycznie, bakteriobójczo, moczopędnie, powodują lepsze ukrwienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zapobiegają wzdęciom, a także poprawiają krążenie krwi. Napar lub wyciąg z owoców jałowca stosowany jest w przypadku problemów z pęcherzem.

Owoce jałowca zawierają:

  • zawierają 0,5-2 proc. olejku eterycznego,
  • inozytol,
  • flawonoidy,
  • gorzką juniperynę,
  • kwasy organiczne (jabłkowy, mrówkowy, octowy),
  • żywicę,
  • garbniki,
  • woski,
  • barwniki,
  • związki cukrowe ok. 30 proc.

Jakie zioła pomogą na problemy z pęcherzem?

Jałowiec – działanie

Najcenniejsze są dojrzałe, niebieskie owoce. Zrywać należy je gdy zmienią barwę z zielonej na granatową, jednak proces ten może trwać nawet dwa lata.

Jagody służą jako lek przy infekcjach układu moczowego. Są środkiem oczyszczającym organizm z kwasów, dlatego stosuje się je w leczeniu dny moczanowej. Działanie oczyszczające opiera się na stymulacji pracy nerek, a główny składnik odpowiedzialny za działanie moczopędne to nietoksyczny terpinen-4-ol.

Olejek eteryczny nie jest uważany za bezpieczny lek moczopędny, ponieważ działa drażniąco na nerki i może wywoływać krwawienia.

Jałowiec znalazł zastosowanie w leczeniu reumatyzmu – olejek z jałowca jest dodawany do przygotowywanych preparatów do nacierania, gdyż działa rozgrzewająco. Zewnętrznie wykorzystywany jest przy stanach ropnych i zapalnych skóry, m.in. do leczenia czyraków i zmian łuszczycowych. Za działanie przeciwzapalne jałowca są odpowiedzialne związki fenylowe, które są przeciwutleniaczami.

Jałowiec ma zastosowanie jako lek żołądkowy, na niestrawność i problemy z przewodem pokarmowym. Oddziałuje także na wątrobę i ma działanie żółciopędne – zwiększa przepływ żółci dzięki czemu łatwiej jest strawić posiłek. Zapobiega wzdęciom, dlatego dodaje się go do dań ciężkostrawnych. Niektóre źródła podają, że jałowiec pobudza apetyt.

Według autorów hiszpańskich owoce (wyciąg) wykazują działanie hipoglikemiczne, a wiec korzyści z zastosowania mogą odczuć osoby z cukrzycą.

Jałowiec – zastosowanie

Owoce jałowca są przyprawą stosowaną do dziczyzny, pasztetów, bigosu, baraniny, cielęciny. Można dodawać je do dań z fasoli i innych strączków. Sprawdza się również do kwaszenia kapusty, ogórków czy burków ćwikłowych. Dodaję się je do ciężkostrawnych i tłustych potraw, marynowania grzybów np. kurek, a także marynat do mięs i ryb w celu podniesienia walorów smakowych.

W dymie jałowcowym wędzi się wędliny, przez co zyskują one specyficzny zapach, smak i trwałość. Szyszkojagoda jałowca jest powszechnie stosowana jako składnik zapachowy i smakowy przy produkcji alkoholu np. ginu.

Ponadto regionalnie dostępny jest także bezalkoholowy, gazowany napój z jałowca. Ma przyjemny smak, a do tego wspomaga trawienie i przyśpiesza przemianę materii, usuwając z organizmu toksyny. To sprawia, że jałowiec wspiera walkę z cellulitem.

Dzięki właściwościom antyseptycznym i rozkurczowym wykorzystuje się także jałowiec na zatoki, używając go do inhalacji. Jest on także doskonałym elementem pielęgnacji włosów – zapobiega ich wypadaniu i oczyszcza skórę hamując powstawanie łupieżu. Olejki eteryczne dostępne są w aptekach.

Zioła na zatoki – które warto stosować poza jałowcem?

Napar i nalewka z jałowca

Napar z owoców jałowca znalazł zastosowanie w płukaniu jamy ustnej, aby pozbyć się nieprzyjemnego zapachu. Niektórzy polecają żucie 4 jagód dziennie, by pozbyć się przykrego zapachu z ust. W tym celu wykorzystywana jest kuracja jałowcem. Pierwszego dnia żuje się jeden owoc, drugiego – dwa itd., dochodząc do 20 owoców. Następnie systematycznie zmniejsza się ich ilość.

Dla prawidłowego trawienia i poprawy apetytu poleca się sporządzenie odwaru z jałowca:

  • 1 łyżeczkę owoców zalać 1 szklanką wody i zagotować,
  • po 15 minutach przecedzić,
  • pić 2-3 razy dziennie 1 łyżkę po jedzeniu.

Okłady z naparu jałowca lub nalewkę stosuje się przy bólach gośćcowych i nerwobólach oraz przy zapaleniu korzonków nerwowych.

Jagody jałowca – gdzie kupić i ile kosztują?

Jałowiec jest ogólnodostępną przyprawą. Można go kupić w sklepie spożywczym, natomiast wyciągi czy olejki dostępne są w sklepach zielarskich lub aptekach. Można pokusić także o zebranie samemu owoców jesienią.

Cena jałowca za kilogram wynosi około 30 zł. Natomiast za sadzonkę jałowca pospolitego trzeba zapłacić między 7 a 16 zł.

Bibliografia

  1. M. Szustakowska – Chojnacka, 100 roślin w Twojej kuchni, wyd. PZWL.
  2. S. Kohlmnüzer, Farmakognozja, wyd. PZWL.
  3. M. Pahlow, Zdrowe Przyprawy, wyd. Medpharm.
  4. B. Erik van Wyk, M. Wink, Rośliny lecznicze świata, wyd. MedPharm Polska.
  5. G. Emilia, Atlas ziół. Przegląd popularnych roślin leczniczych, wyd. Buchmann.
Opublikowano: ; aktualizacja: 22.02.2019

Oceń:
4.3


Może cię

Ruta zwyczajna – właściwości, zastosowanie i działanie ziela ruty

Ruta zwyczajna zastosowań ma wiele. Warto po nią sięgnąć przy problemach z przewodem pokarmowym oraz ...

Hibiskus (ketmia) – kwiat i herbata – właściwości, działanie, przeciwwskazania

Hibiskus (ketmia) znany jest głównie ze względu na ozdoby kwiatostan. Tymczasem kwiat hibiskusa działa leczniczo ...

Bazylia – właściwości, zastosowanie lecznicze i kulinarne

Bazylia pospolita, określana także jako wonna lub właściwa, to roślina jednoroczna należąca do rodziny jasnotowatych. ...

Zioła na żołądek

Nadkwasota oraz niestrawność to częste dolegliwości żołądkowe, pojawiające się zwykle po spożyciu ciężkostrawnego posiłku lub ...

Herbaty na trawienie – jakie stosować?

Konsumpcja ciężkostrawnych dań czy nadmiernej ilości pokarmu to najczęstsze przyczyny niestrawności. Aby wspomóc pracę przewodu ...

Kminek zwyczajny – właściwości lecznicze i zastosowanie

Kminek zwyczajny doskonale sprawdza się w kuchni jako przyprawa, nie tylko ze względu na walory ...

Zioła na wzdęcia

Najczęstszą przyczyną wzdęć jest nieprawidłowa dieta. Ból brzucha, nadmiar gazów i uporczywe wzdęcia towarzyszą niestrawności. ...

Rozmaryn – właściwości, działanie, zastosowanie

Rozmaryn lekarski jest wiecznie zieloną rośliną. Jego właściwości były docenione już w starożytności. Nie tylko ...

Zioła na trawienie – jak wybrać najlepsze zioła na poprawę trawienia?

Prawidłowe trawienie to proces, od którego w dużej mierze zależy codzienne funkcjonowanie i dobre samopoczucie ...

Anyż i anyżek – co to jest, właściwości, zastosowanie, cena

Anyż gwiaździsty i anyż biedrzeniec to dwie przyprawy, które pod kilkoma względami są do siebie ...

Wąkrotka azjatycka (gotu kola) – właściwości, preparaty, cena

Wąkrotka azjatycka, znana także jako gotu kola to roślina lecznicza. Wspomaga koncentrację, zapamiętywanie i obniża ...

Pięciornik gęsi – występowanie, właściwości, zastosowanie lecznicze i przeciwwskazania

Pięciornik gęsi, czyli srebrnik, uważany jest za pospolity chwast, który występuje na łąkach, pastwiskach czy ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon