Anyż i anyżek – co to jest, właściwości, zastosowanie, cena

Anyż gwiaździsty i anyż biedrzeniec to dwie przyprawy, które pod kilkoma względami są do siebie podobne, jednak ich wygląd zewnątrz wyraźnie je odróżnia. Poprzez swój silny wpływ na smak i zapach, dodane w odpowiedniej ilości, potrafią nadać potrawom wyjątkowy, charakterystyczny korzenny aromat. Dzięki licznym substancjom leczniczym, które zawierają znalazły zastosowanie nie tylko w kuchni, farmakologii, ale również w kosmetyce.

Anyż gwiaździsty – właściwości

Badian właściwy (Illicium verum) jest rośliną wysoką uprawianą w Azji południowej i wschodniej. Owocami tej rośliny są gwiazdki anyżu, które po wysuszenia zmieniają barwę z zielonej na brunatną. Ze świeżych owoców otrzymuje się olejek, zawierający substancje aromatyczne (anetol, foenikulinę, safrol i terpineol). Swój charakterystyczny smak, gwiazdkowy badian zawdzięcza olejkom eterycznym, które czynią go korzenno-słodkim. W kuchni anyż doskonale sprawdza się jako przyprawa do:

  • dań kuchni hinduskiej, wietnamskiej i chińskiej (anyż mielony),
  • potraw słodko-kwaśnych,
  • deserów, kompotów, powideł, pierniczków czy anyżowych cukierków.

Właściwości lecznicze anyżu były wykorzystywane od stuleci w medycynie chińskiej. W nasionach anyżu wykryto substancje przeciwbakteryjne oraz przeciwgrzybiczne, które mogą wspomagać leczenie podstawowe. Z uwagi na wysoką zawartość substancji wykrztuśnych gwiazdkową przyprawę można stosować przy kaszlu i infekcjach górnych dróg oddechowych (pozwala pozbyć się flegmy z dróg oddechowych). Potwierdzono również rozkurczowe oraz wiatropędne działanie anyżu.

Anyżek – właściwości

Anyżek, czyli przyprawa z biedrzeńca (Pimpinella ansium), pochodzi z Azji Mniejszej i wschodnich obszarów Morza Śródziemnego. Na szczycie swojego pędu ma drobne białe kwiaty, które przemieniają się w zielonoszare owoce anyżu pokryte drobnymi włoskami. Podobnie jak w przypadku anyżu gwiazdkowego, owoce biedrzeńca w ponad 90 proc. składają się z substancji aromatycznej (anetolu) i 6 proc. olejku eterycznego determinującego smak anyżu – korzenny i silnie słodki. Z tego powodu anyżek wykorzystuje się w:

  • celach piekarniczych,
  • przemyśle spirytusowym (anyżówka).

Właściwości anyżu biedrzeńca zostały również docenione w lecznictwie. Owoce rośliny anyżu mają wpływ na stymulację wydzielniczą górnych dróg oddechowych, działa również właściwości przeciwdrobnoustrojowe. Może pozytywnie wpływać na układ pokarmowy ułatwiając proces trawienia i zmniejszając napięcie mięśni gładkich.

Olejek anyżowy oraz inhalacje z anyżu są przeciwwskazane w ciąży, podczas laktacji oraz u dzieci. Istnieją doniesienia, że substancje zawarte w owocach i olejku mogą prowadzić do zaburzeń układu nerwowego powodując np. drgawki.

Anyż – zastosowanie

Z uwagi na podobną zawartość olejków eterycznych i substancji aromatycznych anyżek i anyż gwiaździsty mają bardzo zbliżone zastosowanie. Wysoka zawartość związków wykrztuśnych i przeciwbakteryjnych w obu przyprawach z anyżu może być wykorzystywana przy leczeniu:

  • kaszlu z gęstą wydzieliną,
  • zapaleniach gardła, krtani i oskrzeli.

Do leczenia kaszlu można wykorzystać herbatę anyżową. W celu jej przygotowania należy namoczyć dwie gwiazdki badianu w szklance wrzątku przez około 15 minut.

W celach leczniczych można również przygotować anyżówkę, czyli nalewkę z anyżu biedrzeńca. Około 20 g nasion anyżu należy zalać 250 ml spirytusu i odstawić na dwa tygodnie w ciemne miejsce. Po tym czasie płyn należy zlać do innej butelki, a pozostałe nasiona zalać 250 ml wódką i odstawić ponownie na dwa tygodnie. Gotową nalewkę połączyć z poprzednio odlanym płynem, można dodać miodu. Efekt terapeutyczny osiąga się pijąc nalewkę minimum 3 razy dziennie po łyżce do czasu ustąpienia objawów.

Zdaniem eksperta

Jednym z najlepszych ziołowych sposobów na pozbycie się wydzieliny z dróg oddechowych jest stosowanie leków z wyciągiem z szałwii.

Czytaj więcej

Zarówno, przyprawa z biedrzeńca, jak i anyż gwiazdkowy pobudzają wydzielanie soków trawiennych poprawiając procesy trawienne i działają rozkurczowo. Można je stosować w przypadku wzdęć, nadmiernych gazów oraz zaburzeń trawienia.

Badian właściwy znalazł również zastosowanie w kosmetyce, a pozyskiwany z niego olejek przy produkcji perfum. Samodzielnie w domu można przygotować tonik z anyżu na zmarszczki. Garść gwiazdek należy zalać szklanką wody i gotować ok. 20 minut. Wywar ostudzić i przelać do ciemnej buteleczki, przechowywać w lodówce zużywając w ciągu tygodnia. Anyż napina i ujędrnia skórę, zapobiega powstawaniu nowych zmarszczek, a dzięki obecności substancji przeciwdrobnoustrojowych z powodzeniem można stosować go przy cerze trądzikowej.

Anyż – cena

Anyż najlepiej kupić w formie całych ziaren – takie dłużej zachowują swoje właściwości w przeciwieństwie do form mielonych. Na jakość przyprawy z anyżu w dużej mierze będzie miał wpływ jej przechowywania. Gwiazdkowy anyż przechowujemy w ciemnym szczelnym pojemniku, a anyżek najlepiej w oddychającej płóciennej torebce.

Cena nasion biedrzeńca za 25 g to koszt około 3–4 zł, osiem sztuk gwiazdkowego badianu kosztuje około 5 zł. Mielone przyprawy są zazwyczaj tańsze, ale gorsze jakościowo.

Bibliografia

  1. Popis-Witkowska A. (2006). Przyprawy do każdej potrawy. wyd. Złote myśli, Gliwice.
  2. Nowak G. (2009). Surowce roślinne i związki naturalne stosowane w chorobach układu oddechowego. Herba polonica, 55 vol. 4.
  3. Badian. (2012). Aptekarz polski. Dostępny on-line: http://www.aptekarzpolski.pl/2012/03/03-2012-badian/
Opublikowano: ; aktualizacja: 22.02.2019

Oceń:
4.2


Może cię

Zioła na żołądek

Nadkwasota oraz niestrawność to częste dolegliwości żołądkowe, pojawiające się zwykle po spożyciu ciężkostrawnego posiłku lub ...

Herbaty na trawienie – jakie stosować?

Konsumpcja ciężkostrawnych dań czy nadmiernej ilości pokarmu to najczęstsze przyczyny niestrawności. Aby wspomóc pracę przewodu ...

Bazylia – właściwości, zastosowanie lecznicze i kulinarne

Bazylia pospolita, określana także jako wonna lub właściwa, to roślina jednoroczna należąca do rodziny jasnotowatych. ...

Inhalacje – sposób na katar, kaszel, zapalenie zatok

Inhalacje to jeden z domowych sposobów leczenia infekcji górnych dróg oddechowych przebiegających z katarem i ...

Czarnuszka – nasiona i napar – właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania i przepisy

Czarnuszka to roślina o czarnych stożkowatych nasionach, znana również pod nazwą czarnucha, kmin czarny czy ...

Werbena cytrynowa – właściwości lecznicze, zastosowanie w kuchni i kosmetyce

Werbena cytrynowa, inaczej lippia trójlistna, to roślina przyprawowa o cennych dla zdrowia właściwościach i ciekawym ...

Rozmaryn – właściwości, działanie, zastosowanie

Rozmaryn lekarski jest wiecznie zieloną rośliną. Jego właściwości były docenione już w starożytności. Nie tylko ...

Lawenda – właściwości lecznicze, kosmetyczne, zastosowanie, działanie

Właściwości lawendy i olejku lawendowego znalazły zastosowanie zarówno w lecznictwie, jak i kosmetyce. O działaniu ...

Inhalacje na kaszel – domowy sposób na męczący i duszący kaszel

Kaszel (suchy i mokry) to reakcja obronna organizmu umożliwiająca usunięcie nadmiaru wydzieliny zapalnej. Co na ...

Zioła na trawienie – jak wybrać najlepsze zioła na poprawę trawienia?

Prawidłowe trawienie to proces, od którego w dużej mierze zależy codzienne funkcjonowanie i dobre samopoczucie ...

Jałowiec – właściwości i zastosowanie owoców

Jałowiec to wiecznie zielony krzew iglasty o krótkich szydłowatych liściach i czarnych owocach zwanych szyszkojagodami. ...

Zioła na wzdęcia

Najczęstszą przyczyną wzdęć jest nieprawidłowa dieta. Ból brzucha, nadmiar gazów i uporczywe wzdęcia towarzyszą niestrawności. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon