Osteoporoza

Osteoporoza to przewlekła choroba metaboliczna tkanki kostnej. W jej przebiegu dochodzi do zmniejszenia gęstości mineralnej kości, a tym samym zwiększa się ryzyko powstania złamań osteoporotycznych. Na objawy osteoporozy, szczególnie narażone są kobiety są po menopauzie. Choroba dotyka także mężczyzn i coraz częściej osoby młode. Leczenie polega na terapii hormonalnej, zmianie stylu życia i stosowaniu odpowiedniej diety.

Co to jest osteoporoza?

Osteoporoza (dawniej zrzeszotnienie kości) jest chorobą ogólnoustrojową, metaboliczną i przewlekłą kośćca. Charakteryzuje się ona postępującym ubytkiem masy kostnej i pogorszeniem struktury przestrzennej kości, więc jej konsekwencją jest osłabienie kości, obniżenie ich odporności na uszkodzenia i zwiększona podatność na złamania. Osteoporoza często mylona jest z osteopenią, czyli stanem zmniejszonej gęstości kości w odniesieniu do norm dla płci i wieku. Szacuje się, że osteoporoza dotyka co dziesiątego człowieka na świecie, ale szczególnie są na nią narażone kobiety po menopauzie.

Nie powinniśmy jednak sądzić, że tylko one są tą chorobą zagrożone. Osteoporoza dotyka również ludzi młodych, ale wielu z nich nie uświadamia sobie jej istnienia i zgłasza się do lekarza dopiero wówczas, kiedy dochodzi do pierwszego złamania. Osteoporoza potrafi bardzo utrudnić i ograniczyć normalne życie, gdyż w zaawansowanych przypadkach ryzyko złamań może się pojawić nawet podczas wykonywania codziennych domowych czynności takich jak: kąpiel lub mycie okien, więc funkcjonowanie staje się coraz trudniejsze.

Wiadomo, że w organizmie zdrowego człowieka kości przez cały czas niszczą się ale i jednocześnie trwa ich nieustanna odbudowa. Oczywiście u zdrowego człowieka procesy, dzięki którym kości rosną i są wzmacniane przeważają nad tymi, które je niszczą i osłabiają, w związku z czym nie jesteśmy nawet świadomi, że nasz kościec zmienia się niemal z dnia na dzień. Natomiast w wieku trzydziestu lat następuje pewna stabilizacja, a dziesięć lat później następuje stopniowa utrata masy kostnej. Przebiega ona jednak bardzo wolno, dzięki czemu zmiany są nieomal niezauważalne. Jeśli przebiegają one szybciej i nasze kości stają się bolesne i bardziej podatne na złamania, można podejrzewać osteoporozę.

Przyczyny osteoporozy

Czynników ryzyka wystąpienia osteoporozy jest wiele i należą do nich:

  • wiek (po pięćdziesiątym roku życia),
  • płeć (częściej kobiety),
  • predyspozycje genetyczne,
  • menopauza u kobiet (niedobór niektórych hormonów i wczesne jej pojawienie)
  • szczupła i wątła budowa ciała,
  • nieprawidłowa dieta (uboga w wapń, fosforany, białko i witaminę D),
  • gospodarka hormonalna organizmu (niedobór estrogenu u kobiet, testosteronu u mężczyzn),
  • długotrwałe unieruchomienie (po wypadku),
  • spożywanie używek (papierosy, alkohol),
  • przyjmowanie niektórych leków (leki nasenne, kortykosteroidy, hormony tarczycy),
  • choroby współistniejące ogólnoustrojowe (cukrzyca, RZS, kamica nerkowa),
  • brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia,
  • ograniczony dostęp do światła.

Osteoporoza pierwotna i wtórna

Ze względu na różnorodne przyczyny choroby istnieje podział na osteoporozę pierwotną oraz wtórną, aby trafniej zdiagnozować chorobę i podjąć lepsze decyzje dotyczące sposobów jej leczenia. W przypadku osteoporozy pierwotnej określenie jej źródła jest problematyczne. Choroba wówczas może mieć podłoże: endokrynologiczne, genetyczne, związane z niedoborem witaminy D lub zaburzeniami systemu odpornościowymi. Wyróżnia się trzy grupy osteoporozy pierwotnej:

  • idiopatyczną, która atakuje przede wszystkim dzieci i młodzież, a także osoby w średnim wieku,
  • idiopatyczną postmenopauzalną, która jest konsekwencją zmniejszenia się ilości estrogenów w organizmie i pojawia się u kobiet, które przekroczyły pięćdziesiąty rok życia,
  • inwolucyjną w wieku starczym, pojawiającą się u pacjentów, którzy przekroczyli już siedemdziesiąty piąty rok życia. Poszukując jej przyczyn zwraca się uwagę głównie na problemy z wchłanianiem wapnia z przewodu pokarmowego.

Osteoporoza wtórna jest skutkiem ubocznym innych chorób ogólnoustrojowych i dzieli się na:

  • osteoporozę hormonalną z powodu zaburzeń w gospodarce hormonalnej człowieka na skutek: niedoczynności oraz nadczynności tarczycy, cukrzycy w jej zaawansowanym stadium, niedoczynności oraz nadczynności kory nadnerczy, a nawet niedoboru hormonu wzrostu,
  • osteoporozę z powodu przewlekłych schorzeń układu pokarmowego (nietolerancja laktozy, zespoły złego trawienia i wchłaniania),
  • osteoporozę na skutek schorzeń tkanki łącznej (RZS, zwyrodnienie stawów, długotrwałe unieruchomienie, martwica jałowa kości).

Objawy osteoporozy

W początkowej fazie, choroba przebiega bezobjawowo. Do najczęstszych objawów które mogą skłonić do wizyty u lekarza należą:

  • bóle kości długich pod wpływem obciążenia,
  • bóle kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowym (mogą sugerować, że doszło do złamania trzonu kręgu),
  • obniżenie wzrostu (złamania kompresyjne kręgów),
  • powstanie nadmiernej kifozy piersiowej,
  • złamania podczas niewinnie wyglądających upadków (upadek z łóżka, potknięcie na drodze),
  • częste złamania i ich charakter (szyjki kości udowej, złamanie kości ramiennej, kości promieniowej i złamania nadgarstka).

Leczenie osteoporozy

Szybkie rozpoznanie choroby i szybsze wszczęcie leczenia, najlepiej jeszcze zanim choroba stanie się niebezpieczna, zawsze w istotny sposób ułatwia radzenie sobie z jej następstwami.

Badaniem służącym rozpoznaniu osteoporozy jest badanie densytometryczne kośćca, które określa gęstość mineralną kości. Ocenia się ją na szyjce kości udowej, odcinku lędźwiowym kręgosłupa lub kości promieniowej. Zdjęcie RTG pokazuje tylko bardzo zaawansowaną osteoporozę i nie może być podstawą rozpoznania. Wykorzystuje się również w diagnostyce biopsję kości, badania laboratoryjne w których określa się poziom m.in. wapnia i fosforu oraz należy określić parametry metabolizmu tkanki kostnej.

Celem leczenia jest zapobieganie złamaniom kości, co osiąga się przez zwiększenie masy kostnej, zapobieganie jej ubytkowi i poprawę wewnętrznej struktury kości. Metody lecznicze dzielimy na pobudzanie tworzenia tkanki kostnej i hamowanie ubytku kości. Leczenie jest kompleksowe i obejmuje:

  • farmakoterapię (bisfosfoniany, preparaty wapnia i witaminy D, fluorki, kalcytonina, parathormon),
  • stosowanie optymalnie i właściwie zbilansowanej diety, która powinna dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych i mineralnych. Ich zapotrzebowanie jest indywidualne i uzależnione jest od płci, wieku i trybu życia. Szczególny nacisk kładzie się na spożywanie pokarmów bogatych w wapń i witaminę D: mleko sojowe, mięso, kiełki, zielone warzywa liściaste. Należy mieć na uwadze też to, że nie cały wapń, który trafia do naszego organizmu jest przez niego wchłaniany – dlatego trzeba sięgnąć po witaminę D, dzięki której wapń w mniejszym stopniu będzie wydalany z naszego organizmu. Witamina D znajduje się między innymi w tranie, mleku, tłustych rybach, wątróbce oraz w jajku. Zaleca się ograniczanie tych produktów, które nie służą naszym kościom np. napojów gazowanych,
  • używanie kąpieli słonecznych, gdyż nasz organizm potrafi sam produkować witaminę D pod wpływem promieni słonecznych. Niestety nasz klimat nie charakteryzuje się zbyt dużą liczbą dni słonecznych, a organizmy osób starszych nie produkują witaminy D w tak dużych ilościach, jak u osób młodych. Więc pewne grupy pacjentów muszą przyjmować przede wszystkim suplementy witaminy D, bowiem czekanie, aby organizm samodzielnie uzupełnił jej braki może trwać za długo,
  • porzucenie spożywania dużej ilości alkoholu. Z osteoporozą zmaga się niemal co trzeci alkoholik, a niewielkie ilości alkoholu są w stanie osłabić komórki, które odpowiadają za tworzenie kości. Alkohol jest również przyczyną szeregu innych chorób, które łączymy z osteoporozą np. marskość wątroby,
  • porzucenie palenia papierosów. Palenie papierosów zaburza wchłanianie wapnia w jelicie, a u mężczyzn wpływa negatywnie na stan gospodarki hormonalnej obniżając poziom testosteronu. Palacze mają również słabszą kondycję, więc ich kości słabną na skutek niedoboru aktywności fizycznej,
  • ograniczenie picia kawy. Naukowcy nie chcą jeszcze udzielać jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o wpływ kawy na nasze kości, podejrzewają jednak, że kawa pita w nadmiarze (cztery lub więcej filiżanek w ciągu dnia) może przyczyniać się do osłabienia tempa wchłaniania wapnia przez organizm,
  • podjęcie systematycznej aktywności fizycznej. Osoby prowadzące siedzący tryb życia mają słabsze kości, a regularne ćwiczenia wzmacniają nie tylko mięśnie, ale również kości. Zaleca się pacjentom wybór takiej formy aktywności, która będzie im sprawiała najwięcej przyjemności np. delikatne biegi, spacery, jazda na rowerze i pływanie. Można uczestniczyć również w zajęciach grupowych, w czasie których pod okiem trenera wykonuje się ćwiczenia ogólnousprawniające, wzmacniające gorset mięśniowy oraz kości,
  • fizjoterapię, której cele ukierunkowane są na: zapobieganie dolegliwościom bólowym kości oraz zachowanie siły mięśniowej i odpowiedniej ruchomości w stawach. Zmniejszyć dolegliwości bólowe można za pomocą fizykoterapii, która obejmuje: delikatny masaż ręczny, masaż podwodny, elektroterapię oraz pole magnetyczne. Aby utrzymać sprawność fizyczną można wykonywać: ćwiczenia czynne w odciążeniu, ostrożne ćwiczenia oporowe oraz najlepiej aby terapeuta pokazał pacjentowi instruktaż z ćwiczeniami do samodzielnego, systematycznego wykonywania w domu, które wzmocnią mięśni kręgosłupa i nauczą prawidłowej postawy ciała.

Profilaktyka osteoporozy

U osób zagrożonych wystąpieniem osteoporozy np. dzieci osób, które na nią chorują lub kobiety w wieku przedmenopauzalnym należy prowadzić profilaktykę przez całe życie, która polega na:

  • uzupełnianiu niedoborów żywieniowych wapnia, witaminy D oraz białka,
  • stosowaniu zdrowej diety,
  • uprawianiu sportu, aby wzmocnić kości i mięśnie odpowiadające przede wszystkim za stabilną postawę ciała,
  • zrezygnowaniu z picia alkoholu i palenia papierosów.
Opublikowano: ; aktualizacja: 11.01.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Diagnostyka osteoporozy

Osteoporoza jest chorobą, w przypadku podejrzenia której diagnostyka przebiega w kilku etapach. Wykonuje się badania ...

Niedobór witaminy D

Witamina D pełni kluczową rolę w procesie mineralizacji kości i utrzymaniu prawidłowej gospodarki wapniowo-fosforanowej. Niedobór ...

Złamanie szyjki kości udowej - przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja

Złamanie szyjki kości udowej to uraz, który najczęściej występuje u osób w podeszłym wieku. Dochodzi ...

Co powoduje osteoporozę?

Zrzeszotnienie kości, zwane również osteoporozą, jest częstą chorobą układu kostnego, predysponującą do pojawiania się groźnych ...

Leki na osteoporozę – tabletki, zastrzyki i naturalne leczenie osteoporozy

Leczenie osteoporozy przebiega przy udziale naturalnych sposobów oraz farmakoterapii. Odpowiednie żywienie może wpłynąć na uciążliwe ...

Menopauza a osteoporoza

Wiek okołomenopauzalny predysponuje do rozwoju wielu chorób wieku dojrzałego i starczego. Przyczyną tego zjawiska jest ...

Wideo – Osteoporoza w okresie menopauzy

Osteoporozę, ze względu na jej bezobjawowy, długi rozwój, często nazywa się cichym złodziejem kości. Choroba ...

Osteomalacja – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Osteomalacja (krzywica u dorosłych lub rozmiękanie kości) to metaboliczna choroba przebiegająca z upośledzoną mineralizacją substancji ...

Złamania a osteoporoza

Osteoporoza jest chorobą kości, która powoduje zmniejszenie gęstości tkanki kostnej, przez co maleje wytrzymałość szkieletu. ...

Wapń – sposób na zdrowe kości

Przez całe życie układ kostny ulega przemianom fizycznym i chemicznym. Pełni funkcję ochronną dla narządów, ...

Leczenie osteoporozy

Osteoporoza jest chorobą kości, która powoduje zmniejszenie gęstości tkanki kostnej, przez co maleje wytrzymałość szkieletu ...

Dieta w osteoporozie – co jeść, a jakie produkty są przeciwwskazane w jadłospisie?

W osteoporozie dieta optymalna powinna dostarczać składników wzmacniających kości. Zalecenia żywieniowe są podobne zarówno w ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon