Tarczyca i hormony tarczycy

Hormony tarczycy warunkują wiele ważnych czynności ludzkiego organizmu we wszystkich okresach życia człowieka, choć szczególnie ważną rolę odgrywają w okresie rozwoju płodu. Prawidłowe stężenie hormonów tarczycy warunkuje najważniejsze procesy życiowe.

Budowa tarczycy

Schorzenia tarczycy są najczęstszymi chorobami spośród wszystkich schorzeń układu dokrewnego. Tarczyca to nieparzysty gruczoł zlokalizowany na szyi. Zazwyczaj składa się z dwóch płatów bocznych, choć czasami stwierdza się obecność płata środkowego. Gruczoł waży od 20 do 30 gram. Płaty tarczycy zbudowane są z pęcherzyków, które wypełnione są substancją białkową. Tarczyca bezpośrednio przylega to tchawicy i krtani oraz przełyku. Gruczoł tarczowy jest doskonale ukrwiony – szacuje się, że tylko w ciągu godziny przepływa przez niego około 7 litrów krwi.

Hormony tarczycy – funkcje

Hormony tarczycy warunkują wiele ważnych czynności ludzkiego organizmu we wszystkich okresach życia człowieka, choć szczególnie ważną rolę odgrywają w okresie rozwoju płodu.

Prawidłowe stężenie hormonów tarczycy warunkuje:

  • rozwój obwodowego układu nerwowego i mózgu,
  • rozwój układu kostnego i jego dojrzewanie,
  • wszelkie przemiany energetyczne i produkcję ciepła przez organizm,
  • gospodarkę wapniowo-fosforanową,
  • metabolizm białek, tłuszczów i węglowodanów,
  • bilans wodny,
  • regulację siły mięśniowej.

Produkcja (synteza) hormonów tarczycy

Funkcje tarczycy regulowane są poprzez hormony przysadki mózgowej i podwzgórza, które wpływają na czynność gruczołu tarczowego. Każde wahanie poziomu hormonów przysadki mózgowej i podwzgórza powoduje zaburzenia w czynności samej tarczycy i produkowanych przez nią hormonów, które, krążąc we krwi, bezpośrednio wpływają na komórki i regulują wszystkie wspomniane wyżej procesy.

Do prawidłowej syntezy hormonów tarczycy niezbędny jest jod, który, dostarczany wraz z pożywieniem, zostaje wychwytywany z układu pokarmowego przez komórki pęcherzykowe tarczycy. Gruczoł tarczowy wytwarza dwa podstawowe hormony – tyroksynę (zwaną także T4) oraz trójjodotyroninę (zwaną T3). Hormony tarczycy przedostają się do krwiobiegu w mechanizmie prostej dyfuzji. Ten proces jest zależny od wytwarzanego przez przysadkę mózgową hormonu o nazwie tyreotropina (w skrócie TSH). TSH to podstawowy i najważniejszy regulator rozwoju i czynności gruczołu tarczowego, a także produkcji i wydzielania hormonów produkowanych przez gruczoł tarczowy – trójjodotyroniny i tyroksyny.

To właśnie badanie stężenia TSH jest jednym z najważniejszych badań laboratoryjnych pozwalających określić stan czynnościowy gruczołu tarczowego. Zasadniczym mechanizmem, który reguluje czynność gruczołu tarczowego, jest tzw. ujemne sprzężenie zwrotne pomiędzy przysadką mózgową a tarczycą. TSH to hormon, który wydzielany przez przysadkę mózgową pobudza tarczycę do działania i „nakłania” ją lub „powstrzymuje” od produkcji własnych hormonów – T4 i T3, które aktywnie oddziałują na komórki na obwodzie. Z kolei zbyt duża ilość krążących we krwi hormonów tarczycy hamuje wydzielanie TSH. TSH zapewnia równowagę pomiędzy ilością wydzielonej i wyprodukowanej tyroksyny i trójjodotyroniny.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa – badanie BAC

Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) to badanie inwazyjne, którego polega na pobraniu tkanek do badania histopatologicznego ...

Choroba Plummera

Choroba Plummera to stan, w którym dochodzi do zwiększenia ilości hormonów produkowanych przez tarczycę, a ...

Wysoki poziom cholesterolu – przyczyny, skutki, leki i dieta na za wysoki cholesterol

Wysoki poziom cholesterolu we krwi określa się mianem hipercholesterolemii (rodzinnej, pierwotnej lub wtórnej). Przyczyny to ...

Niedoczynność tarczycy – przyczyny, objawy, badania, leczenie niedoczynności gruczołu tarczowego

Przyczyną niedoczynności tarczycy jest niedobór tyroksyny. Niskie TSH zaburza prawidłowe wydzielanie hormonów tarczycy – tyroksyny ...

Kobieta po czterdziestce – jakie zmiany zachodzą w organizmie?

Wraz z upływem czasu w organizmie kobiety dochodzi do szeregu zmian, które mają związek z ...

Dieta przy nadczynności i niedoczynności przytarczyc

Przytarczyce to bardzo małe gruczoły położone za tarczycą. W przypadku chorób tych struktur stosuje się ...

Nadczynność a niedoczynność tarczycy

Potocznie nadczynność i niedoczynność tarczycy traktuje się jako jednostki chorobowe gruczołu tarczowego, podczas gdy tak ...

Choroba Gravesa-Basedowa – przyczyny, objawy, badania, leczenie, dieta

Choroba Gravesa-Basedowa to najczęstsza przyczyna nadczynności tarczycy. To choroba autoimmunologiczna, w przebiegu której dochodzi do ...

Nadczynność tarczycy

Nadczynność gruczołu tarczowego można określić jako nadmierne oddziaływanie hormonów tarczycy na komórki ludzkiego organizmu. Nadczynność ...

Rak tarczycy – objawy, przerzuty, leczenie, rokowanie

Nowotwory tarczycy to zmiany rozrostowe wywodzące się z komórek gruczołu tarczowego. Ponad 90 proc. guzków ...

Zapalenie tarczycy

Zapalenia tarczycy to zespół schorzeń o różnej etiologii i różnym stopniu nasilenia objawów. Wśród przyczyn ...

Badania tarczycy

W przypadku podejrzenia chorób tarczycy wykonuje się badania stężenia hormonów, pozwalające ocenić stan czynnościowy gruczołu. ...

Komentarze (0)