Parathormon (PTH) – badanie – wskazania, przygotowanie, normy i wyniki

Brak zdjęcia

11 stycznia 2018

PTH (parathormon) jest wytwarzany przez komórki przytarczyc (gruczoły przytarczyczne). Bierze udział w regulacji gospodarki wapniowej i fosforanowej w organizmie. Badanie PTH wykonuje się głównie w diagnostyce nadczynności bądź niedoczynności przytarczyc. Oznaczanie stężenia tego hormonu polega na badaniu krwi, pacjent musi być na czczo. Jakie są normy parathormonu? Co oznacza niedobór i nadmiar parathormonu w wynikach?

Parathormon – działanie hormonu przytarczyc

PTH (iPTH, intact PTH, natywny PTH), czyli parathormon, to hormon polipeptydowy wydzielany głównie przez komórki przytarczyc. Zazwyczaj są to cztery małe gruczoły, które położone są w okolicy tarczycy w pobliżu bieguna dolnego i górnego płatów tarczycy.

Parathormon bierze udział w regulacji gospodarki wapniowej i fosforanowej w organizmie. PTH jest wydzielany, kiedy we krwi następuje spadek poziomu wapnia, efektem jego działania jest podniesienie stężenia wapnia, który do krwi uwalniany jest z kości.

Zmniejsza on również stężenie fosforanów w osoczu, nasilając ich wydalanie z moczem. PTH pobudza biosyntezę aktywnej postaci witaminy D-kalcytriolu, a także aktywność osteoblastów (komórki kościotwórcze).

PTH – badanie – kiedy wykonać, jak się przygotować?

Należy badać poziom wapnia i parathormonu jednocześnie. Ważna jest również proporcja między nimi. Oznaczanie Ca i PTH zaleca się w przypadku zaburzeń gospodarki wapniowej, np. hiperkalcemii (wysoki poziom wapnia we krwi). Jej objawy to: osłabienie, nudności, bóle brzucha czy większe niż dotychczas pragnienie. Badanie pozwala również znaleźć przyczynę niskiego stężenia wapnia (hipokalcemia). Poziom opisywanego hormonu we krwi sprawdza się również w przypadku zaburzeń gospodarki fosforanowej.

Oznaczenie stężenia parathormonu przeprowadza się w diagnostyce niedoczynności lub nadczynności przytarczyc (pozwala rozpoznać tę pierwotną, wtórną lub trzeciorzędową). Badanie to wykonywane jest także w przypadku podejrzenia nowotworu hormonalnie czynnego wydzielającego PTH.

Badanie parathormonu wskazane jest również po operacji usunięcia przytarczyc (gruczołów przytarczycznych) w celu oceny radykalności i skuteczności zabiegu.

Aby przeprowadzić badanie stężenia parathormonu, pacjent powinien być na czczo na około 8 godzin przed badaniem. Należy pobrać od pacjenta próbkę krwi. Materiał pozyskiwany jest zazwyczaj z żył najlepiej widocznych i zlokalizowanych w dole łokciowym. Otrzymaną próbkę przesyła się do analizy.

W celu jak najlepszego przygotowania do badania należy skonsultować z lekarzem stosowane: leki, witaminy, suplementy diety, które mogą mieć wpływ na wynik badania.

Parathormon – norma

Warto wiedzieć, że na normę PTH mają wpływ czynniki, takie jak: płeć, wiek, sposób wykonania badania czy populacja z jakiej pochodzi pacjent. Dlatego też wyniki należy zawsze skonsultować z lekarzem. Oceni on m.in., czy między poziomem wapnia a PTH zachowana jest równowaga.

Wartością prawidłową dla badania stężenia parathormonu jest zakres mieszczczący się w zakresie 10–60 pg/ml.

Parathormon – nadmiar i niedobór w wynikach badań

Podwyższony czy wysoki parathormon, czyli wynik badania powyżej górnej granicy normy, tj. powyżej 60 pg/ml może świadczyć o: nadczynności przytarczyc, nowotworze pozaprzytarczycowym, hormonalnie czynnym, wydzielającym PTH, ostrej lub przewlekłej niewydolności nerek.

Niski parathormon, poniżej dolnej granicy normy, tj. poniżej 10 pg/ml, może świadczyć o: niedoczynności przytarczyc czy zatruciu witaminą D.

Jakk wspomniano wcześniej, należy wykonywać badanie wapnia i parathormonu jednocześnie. Jakie są zatem zależności w wynikach badań?

  • Jeśli mamy do czynienia z niskim wapniem i wysokim PTH, należy wykonac inne testy, aby znaleźć przyczynę hipokalcemii.
  • Niski poziom wapnia i niskie bądź prawidłowe stężenie parathormonu to objaw niedoczynności przytarczyc.
  • Wysoki poziom wapnia i PTH świadczy o nadczynności przytarczyc. Tu należy wykonać dodatkowe badania obrazowe potwierdzające diagnozę.

Wysoki wapń i niski parathormon z kolei oznacza, że mamy do czynienia z hiperkalcemią.

Opublikowano: ; aktualizacja: 15.01.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Chlorki w moczu – badanie

Aniony chlorkowe – chlorki, są głównymi anionami przestrzeni pozakomórkowej. Podobnie jak w surowicy krwi, poziom ...

Ostra niewydolność nerek

Ostra niewydolność nerek (w skrócie ONN), nazywana inaczej ostrym uszkodzeniem nerek, to stan gwałtownego upośledzenia ...

Leczenie niewydolności nerek

Kiedy dochodzi do nieodwracalnego upośledzenia funkcji nerek i załamania równowagi wodno-elektrolitowej, możemy mieć do czynienia ...

Zespół Albrighta (rzekoma niedoczynność przytarczyc)

Zespół Albrighta to rzekoma niedoczynność przytarczyc. W chorobie tej komórki organizmu są niewrażliwe na działanie ...

Niedoczynność przytarczyc

Wszelkie stany związane z niedoborem parathormonu nazywamy niedoczynnością przytarczyc. Możemy ją podzielić na niedoczynność pierwotną ...

Nadczynność przytarczyc

Nadczynność przytarczyc to stan wzmożonego wytwarzania parathormonu. Skutkiem tego jest absorpcja wapnia z kości. Ze ...

Osteokalcyna – badanie, norma, wyniki – co oznacza podwyższony i obniżony poziom

Osteokalcyna (OC) to białko niekolagenowe budujące kości i zęby. Badanie poziomu osteokalcyny nie ma znaczenia ...

Niewydolność nerek

Niewydolność nerek to stan, w którym dochodzi do upośledzenia funkcji nerek. Wyróżnia się tak zwane ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Niewydolność nerek a cukrzyca

Co ma wspólnego schorzenie, jakim jest niewydolność nerek z cukrzycą (DM – Diabetesmellitus)? Czy cukrzycy ...

Dieta przy nadczynności i niedoczynności przytarczyc

Przytarczyce to bardzo małe gruczoły położone za tarczycą. W przypadku chorób tych struktur stosuje się ...

Przyczyny niewydolności nerek

Niewydolność nerek to stan, w którym dochodzi do upośledzenia licznych funkcji nerek, przede wszystkim wydalania ...

Komentarze (0)