Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa to zbiorcze pojęcie odnoszące się do zakrzepicy żył głębokich, przebiegającej klinicznie pod postacią swojego powikłania – zatorowości płucnej. W Polsce rocznie niemal 60 tysięcy osób zapada na zakrzepicę żył głębokich, a ponad 30 tysięcy na jej najgroźniejsze powikłanie pod postacią zatorowości płucnej.
 

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – zachorowalność

Bezwzględna liczba zachorowań na żylną chorobę zakrzepowo-zatorową wzrasta wraz z wiekiem – szacuje się, że niemal 70 % wszystkich przypadków choroby stanowią osoby, które ukończyły 60 rok życia. Zapadalność waha się natomiast w granicach1–2 przypadki na 1000 osób rocznie.

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – przyczyny

Czym jest zakrzepica żył głębokich?

Zakrzepica żył głębokich polega na powstawaniu zakrzepu (skrzepliny) w układzie żył głębokich (czyli podpowięziowych) w obrębie kończyn dolnych, rzadziej kończyn górnych. Do powstania zakrzepu prowadzą wszystkie czynniki wchodzące w skład tzw. triady Virchowa, takie jak:

  • uszkodzenie ściany naczyniowej (zwłaszcza wewnętrznej warstwy – śródbłonka naczyniowego),
  • przewaga czynników prozakrzepowych (bądź niedomoga czynników przeciwzakrzepowych),
  • zwolnienie przepływu krwi.

Zakrzepica żył głębokich – czynniki ryzyka

Istnieje bardzo wiele czynników ryzyka, których obecność u konkretnego pacjenta wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia u niego zakrzepicy żył głębokich, w porównaniu do populacji ogólnej. Należą do nich m. in.:

  • wiek pacjenta powyżej 40 lat,
  • otyłość (BMI powyżej 30),
  • żylna choroba zakrzepowo-zatorowa w wywiadzie,
  • rozległe urazy wielonarządowe,
  • złamania kości miednicy,
  • złamania bliższego odcinka kości udowej,
  • niedowład lub porażenie kończyn dolnych,
  • długotrwałe unieruchomienie (także w łóżku szpitalnym),
  • przebyty udar mózgu,
  • rozpoznany nowotwór złośliwy,
  • żylna choroba zakrzepowo-zatorowa u członka rodziny,
  • trombofilia wrodzona lub nabyta,
  • sepsa (posocznica),
  • ciężka niewydolność serca,
  • niewydolność oddechowa,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • nowotwory mieloproliferacyjne,
  • nocna napadowa hemoglobinuria,
  • przewlekły ucisk na naczynia żylne,
  • żylaki kończyn dolnych,
  • ostre choroby infekcyjne.

Część z wyżej wymienionych czynników ryzyka ma charakter przemijający, niektóre jednak występują trwale. Spośród pozostałych czynników ryzyka rozwoju żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej ściśle związanych z postępowaniem leczniczym istotne znaczenie mają:

  • duże zabiegi operacyjne – rozległe i długotrwałe,
  • obecność cewnika naczyniowego zlokalizowanego w dużych żyłach,
  • leczenie przeciwnowotworowe,
  • stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych,
  • hormonalna terapia zastępcza w okresie okołomenopauzalnym,
  • przyjmowanie leków stymulujących erytropoezę (produkcję krwinek czerwonych).

Natomiast spośród przyczyn predysponujących w sposób szczególny do wystąpienia zakrzepicy żył głębokich w obrębie kończyn górnych należy wymienić:

  • cewnik (kaniula naczyniowa) wprowadzony do żył centralnych,
  • uciśnięcie żyły podobojczykowej lub żyły pachowej przez powiększone regionalne węzły chłonne,
  • miejscowy naciek nowotworowy obejmujący naczynia żylne,
  • złamany obojczyk,
  • ucisk żyły pachowej lub podobojczykowej spowodowany dużym wysiłkiem fizycznym – tzw. zespół Pageta i Schröttera (przez szczątkowe pasmo ścięgniste w dole pachowym lub przez mięśnie pochyłe między obojczykiem i ścięgnem mięśnia podobojczykowego).
     

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – objawy

Zakrzepica żył głębokich – postaci choroby

Objawy kliniczne zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych różnią się znamienne, w zależności od dominującej postaci choroby:

  • postać dystalna – występuje zdecydowanie najczęściej, obejmując żyły piszczelowe przednie i tylne oraz żyły strzałkowe. Zwykle jest bezobjawowa i ustępuje samoistnie, ponadto wiąże się z niewielkim ryzykiem klinicznie istotnej zatorowości płucnej. Niemniej jednak może ulec rozprzestrzenieniu do zakrzepicy proksymalnej;
  • postać proksymalna – obejmuje żyłę podkolanową, żyłę udową oraz żyły biodrowe i żyłę główną dolną. Zwykle daje objawy kliniczne oraz wiąże się z dużym zagrożeniem masywną zatorowością płucną;
  • bolesny obrzęk – jest ostrą postacią zakrzepicy żylnej obejmującej swym zasięgiem większość żył odprowadzających krew z kończyny. Jak wskazuje na to sama nazwa, postaci tej towarzyszy ból i bardzo duży obrzęk zajętej kończyny. Ta postać zakrzepicy żylnej może występować jako jeden z dwóch poniższych wariantów:
  • bolesny obrzęk biały – duży obrzęk, skurcz tętniczek w skórze i zahamowanie przepływu włośniczkowego,
  • bolesny obrzęk siniczy – najcięższa postać zakrzepicy, w której występuje znaczne ryzyko utraty kończyny lub zgonu. Dochodzi tutaj do zamknięcia niemal wszystkich żył w kończynie, ze wzrostem ciśnienia żylnego, utrudnieniem napływu krwi do przepełnionego łożyska naczyniowego, co w konsekwencji powoduje niedotlenienie tkanek.

Zakrzepica żył głębokich – objawy

Chory z zakrzepicą żył głębokich w obrębie kończyn dolnych może odczuwać ból w obrębie łydki podczas chodzenia. Występować może u niego obrzęk zlokalizowany w obrębie podudzia lub całej kończyny, w postaci jej pogrubienia czy zwiększenia obwodu. Statystycznie prawie trzy czwarte wszystkich przypadków obrzęku jednej kończyny dolnej wynika z zakrzepicy żył głębokich. Nierzadko dołączają się objawy ogólnoustrojowe w postaci stanu podgorączkowego lub gorączki.

Zakrzepica żył głębokich – co bada lekarz?

Chory podczas badania objętej zakrzepicą kończyny może skarżyć się na tkliwość bądź bolesność uciskową. Charakterystyczny jest tzw. objaw Homansa, polegający na pojawieniu się silnego bólu łydki podczas biernego zginania grzbietowego stopy. Ponadto lekarz może stwierdzić ocieplenie chorej kończyny oraz poszerzenie żył powierzchownych w jej obrębie.

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – powikłania

Samoistne oraz całkowite „rozpuszczenie” powstałego w obrębie układu żylnego zakrzepu zdarza się bardzo rzadko – może mieć to miejsce w przypadku niewielkich, bezobjawowych zakrzepów w żyłach goleni. Zdecydowanie częściej dochodzi do tzw. organizacji skrzepliny (nawet u pacjentów leczonych heparyną). Następstwem przebycia zakrzepicy żył głębokich może być:

  • przewlekła niewydolność żylna,
  • zespół pozakrzepowy.

Zakrzepy w obrębie żył głębokich mogą ulegać fragmentacji i być w ten sposób materiałem zatorowym płynącym do krążenia płucnego. Zatorowość płucna może stanowić pierwszy i jedyny objaw zakrzepicy żył głębokich, a w miarę upływu czasu prowadzić do rozwoju przewlekłego nadciśnienia płucnego. Rzadko występuje udar mózgu lub zator obwodowy wskutek zatorowości skrzyżowanej – warunkiem jest współistnienie funkcjonalnego połączenia między prawym i lewem sercem (np. w przetrwałym otworze owalnym).

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – leczenie

Leczenie zarówno postaci objawowej, jak i postaci bezobjawowej zakrzepicy żył głębokich jest identyczne. Chory ze świeżą zakrzepicą żył głębokich często wymaga hospitalizacji – natychmiast należy wdrożyć leczenie uciskowe i przeciwzakrzepowe.

Leczenie uciskowe

Leczenie stopniowanym uciskiem polega na noszeniu pończochy elastycznej (II klasy ucisku) przez cały dzień, a zdejmowaniu jej na noc. Postępowanie takie należy włączyć jak najszybciej po ustąpieniu obrzęku kończyny. Bandażowanie objętej zakrzepicą kończyny, bądź przerywany ucisk pneumatyczny za pomocą specjalnego urządzenia wskazane są w początkowej fazie leczenia, ponieważ przyspieszają ustępowanie bólu i obrzęku.

Leczenie przeciwzakrzepowe

Leczenie trombolityczne może przynieść korzyści, jeżeli zostanie zastosowane miejscowo w przypadku:

  • rozległej, wcześnie rozpoznanej zakrzepicy proksymalnych żył głębokich kończyn dolnych, ze współistniejącym obrzękiem i bolesnością;
  • wczesnej zakrzepicy żył głębokich kończyny górnej, zagrażającej utratą kończyny.

Podstawą leczenia pozostaje jednakleczenie przeciwkrzepliwe. Stosuje się heparynę drobnocząsteczkową, heparynę niefrakcjonowaną albo fondaparynuks. Leki te należy zastąpić później antagonistami witaminy K (warfaryną, acenokumarolem) lubrywaroksabanem, kontynuując stosowanie heparyny lub fondaparynuksu przez pierwszych kilka dni od rozpoczęcia leczenia.

Wszczepienie filtru do żyły głównej dolnej

Zabieg polegający na umieszczeniu specjalnie skonstruowanego filtru w żyle głównej dolnej należy rozważyć u wszystkich chorych ze świeżo rozpoznaną proksymalną zakrzepicą żył głębokich kończyn dolnych, u których istnieją przeciwwskazania do stosowania leków przeciwkrzepliwych w dawkach leczniczych. Preferowane są filtry czasowe, które można usunąć po upływie kilku tygodni.

Opublikowano: ; aktualizacja: 06.07.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Opuchlizna nóg – jakie są przyczyny i sposoby na opuchliznę na nogach?

Przyczyny opuchlizny nóg są zróżnicowane. Najczęściej jest to jeden z pierwszych objawów przewlekłej niewydolności żylnej ...

Zator tętnicy płucnej – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie, śmiertelność

Zator tętnicy płucnej oznacza stan, kiedy materiał zatorowy, czyli fragment skrzepu z żył głębokich kończyn ...

Zatorowość płucna – przyczyny, objawy, leczenie zatoru płucnego

Zatorowość płucna to stan, kiedy światło pnia płucnego, tętnic płucnych lub ich rozgałęzień zwęża się ...

Zakrzepica żylna – przyczyny, objawy, badania, dieta, zapobieganie

Przyczyny zakrzepicy (trombozy) obejmują niezdrowy styl życia i patologie w obrębie układu krążenia. Przy zakrzepicy ...

Zespół pozakrzepowy – przyczyny, objawy, badania, leczenie, zapobieganie powikłaniom

Zespół pozakrzepowy to powikłanie zakrzepicy żył głębokich. Jego objawy to szereg zaburzeń w odpływie krwi ...

Wideo – Żylna choroba zatorowo-zakrzepowa

Żylna choroba zatorowo-zakrzepowa jest zespołem objawów klinicznych związanych z obecnością skrzeplin w naczyniach żylnych. Krew ...

Zakrzepica żył głębokich – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania trombozy

Zakrzepica żył głębokich (tromboza) obejmuje wszystkie przypadki manifestujące się klinicznie pod postacią zatorowości płucnej. Przyczyn ...

Guz Wilmsa – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

Guz Wilmsa należy do grupy nowotworów najczęściej występujących w populacji dziecięcej. Jest najczęstszym złośliwym nowotworem ...

Ciąża a zakrzepica

Ciąża jest stanem, podczas którego w organizmie kobiety dokonuje się wiele zmian. Niektóre z nich ...

Skutki uboczne antykoncepcji hormonalnej

Skutki antykoncepcji hormonalnej, w tym po najpopularniejszej formie antykoncepcji – po tabletkach antykoncepcyjnych obejmuje szereg ...

Triada Virchowa – czym jest i co oznacza?

Triada Virchowa jest określeniem opisującym czynniki prowadzące do powstania zakrzepicy żylnej. Oznacza także typowe objawy ...

Hormonalna terapia zastępcza

Hormonalna terapia zastępcza to metoda leczenia objawów towarzyszących zmianom w okresie menopauzy. Klimakterium – inaczej ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon