Progesteron – norma, ocena wyniku badania i stężenia hormonu PRG

Brak zdjęcia

9 marca 2018

Badanie progesteronu służy do monitorowania przebiegu ciąży i owulacji. Luteina oznaczana jest w diagnostyce niepłodności, hipogonadyzmu u kobiet oraz przy podejrzeniu guzów hormonalnie czynnych wydzielających progesteron. Normy progesteronu różnią się w zależności od fazy cyklu. W ciąży prawidłowe stężenie rośnie i zmienia się w każdym tygodniu. Poziom progesteronu u mężczyzn oznaczany jest rzadko, najczęściej przy podejrzeniu chorób nadnerczy.

Co to jest progesteron?

Progesteron (dawniej określany jako luteina) jest hormonem steroidowym, należy do grupy związków określanych jako gestageny. U kobiet syntetyzowany jest w jajniku przez ciałko żółte. W mniejszych ilościach powstaje w nadnerczach.

Wzrost stężenia progesteronu następuje po owulacji, ponieważ błona śluzowa macicy przygotowuje się do ewentualnej implantacji zarodka, jeśli nie dojdzie do jego zagnieżdżenia, następuje spadek progesteronu i występuje miesiączka. Tak więc poziom progesteronu jest zależny od fazy cyklu miesięcznego. W fazie folikularnej jest bardzo niski i średnio wynosi ono około 0,9 ng/ml. W okresie okołoowulacyjnym zaczyna wzrastać, aby najwyższe stężenie osiągnąć w fazie lutealnej. Największe stężenie progesteronu wypada 7 dni po owulacji – w 21–23 dniu cyklu.

Progesteronum w ciąży produkowany jest przez łożysko. Jest niezbędny do zajścia w ciążę, a następnie do jej prawidłowego rozwoju. W ciąży progesteron pełni bardzo ważną funkcję, gdyż jest odpowiedzialny za powstrzymanie porodu, zmniejsza kurczliwość mięśniówki macicy, przygotowuje gruczoł sutkowy do wydzielania mleka.

Hormon PRG u mężczyzn niewielkie ilości tego hormonu powstają w jądrach i nadnerczach.

Progesteron w ciąży – jakie funkcje pełni?

Progesteron odpowiada za przygotowanie macicy do zagnieżdżenia zarodka, dlatego jego poziom w fazie lutealnej osiąga najwyższe wartości. Na tym etapie za jego produkcję odpowiada ciałko żółte. Progesteron wywołuje okresowe zmiany w błonie śluzowej macicy, które mają na celu przygotowanie do ewentualnej ciąży. Powoduje on przekrwienie i rozpulchnienie mięśnia macicy. Pobudza błonę śluzową macicy do produkcji substancji odżywczych. Te wszystkie zmiany ułatwią zarodkowi właściwe zagnieżdżenie. W trakcie ciąży hamuje czynność skurczową macicy, jest to niezwykle ważna rola, bowiem zapobiega to przedwczesnemu porodowi. Progesteron ma również wpływ na gruczoły sutkowe, przygotowuje je do wydzielania mleka.

Gdy dojdzie do zagnieżdżenia zarodka, w 10–14 tygodniu ciąży produkcję luteiny przejmuje łożysko. Po porodzie poziom progesteronu ulega gwałtownemu spadkowi, co może mieć swoje konsekwencje w obniżeniu nastroju, bądź wywołać poważniejsze stany takie jak depresja poporodowa.

Natomiast, gdy nie dojdzie do implantacji zarodka, poziom progesteronu gwałtownie spada i pojawia się miesiączka. Skutkuje to występującymi przed okresem wahaniami nastroju – rozdrażnieniem i płaczliwością. Progesteron odpowiedzialny jest również za występowanie zespołu napięcia przedmiesiączkowego – PMS ( ang. premenstrual syndrome).

Kiedy bada się progesteron?

Badanie stężenia progesteronu służy do monitorowania przebiegu ciąży i owulacji. Hormon ten oznaczany jest także przy podejrzeniu i w diagnostyce takich chorób jak:

  • niepłodność u kobiet
  • hipogonadyzm u kobiet,
  • guzów hormonalnie czynne wydzielające progesteron u obu płci; część guzów jajnika hormonalnie czynnych poza estrogenami i androgenami wytwarza także PRG,
  • guzy nadnercza, rak nadnercza.

Jak się przygotować?

W celu wykonania badania stężenia progesteronu należy pobrać od pacjenta próbkę krwi. Materiał pobierany jest zazwyczaj z żył najlepiej widocznych i zlokalizowanych w dole łokciowym.

Otrzymaną próbkę przesyła się do analizy. U mężczyzn krew pobierana jest jednokrotnie, natomiast u kobiet wskazane jest kilkukrotne pobranie krwi w różnych fazach cyklu miesięcznego.

W celu jak najlepszego przygotowania do badania należy skonsultować z lekarzem stosowane leki hormonalne, witaminy, suplementy diety, które mogą mieć wpływ na wynik badania.

Lekarze zalecają, aby oznaczenie poziomu progesteronu odbywało się na czczo, minimum 8 godzin od ostatniego posiłku.

Progesteron – normy u kobiet i u mężczyzn

Wynik badania progesteronu powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego wyniku. U kobiet stężenie progesteronu zależne jest od fazy cyklu miesiączkowego. Stężenie jest bardzo niskie w fazie folikularnej, natomiast w fazie lutealnej znacząco wzrasta (momencie uwolnienia komórki jajowej). Jest wysokie także we wczesnej ciąży.

Normy u kobiet są następujące:

  • faza folikularna cyklu jajnikowego: 0,28–0,72 ng/ml,
  • okres okołoowulacyjny: 0,64–1,63 ng/ml,
  • faza lutealna cyklu jajnikowego: 4,71–18,0 ng/ml,
  • menopauza: 0,07–1,25 ng/ml.

Norma progesteronu u mężczyzn to: 0,2–1,38 ng/ml.

Należy pamiętać, iż zakres normy różni się w zależności od laboratorium. Interpretacja wyniku zależy nie tylko od fazy cyklu, ale także od tego czy kobieta spodziewa się dziecka. Normy progesteronu w ciąży będą inne w każdym miesiącu. Norma progesteronu w ciąży zależy od tygodnia ciąży i wykazuje stałą tendencję wzrostową aż do porodu. I tak w 4. tygodniu będzie to 26.2 ng/ml, w 20-tym. 55.6 ng/ml, a w 40-tym.

Przeczytaj więcej o normach progesteronu w ciąży.

Poziom progesteronu – kiedy jest za niski?

Znając funkcje progesteronu wiemy, iż hormon ten jest niezbędny, aby kobieta mogła zajść w ciążę. Niski poziom progesteronu może skutkować zatem nieprawidłowymi krwawieniami, niemożnością zajścia w ciążę, poronieniami.

Przyczyną takiego stanu mogą być:

  • cykle bezowulacyjne,
  • niewydolność ciałka żółtego,
  • niewydolność łożyska,
  • zatrucie ciążowe,
  • brak owulacji,
  • poronienie,
  • niewykształcenie zawiązka jajnika (u mężczyzn jądra),
  • uszkodzenie przysadki, podwzgórza,
  • śmierć płodu.

Fizjologicznie, niskie wartości progesteronu występuje u kobiet w okresie menopauzy.

Co oznacza za wysoki progesteron?

Wzrost stężenia progesteronu powyżej górnej granicy normy może świadczyć o tym, że jest to: torbiel jajnika, guz jajnika, guz jąder, guz nadnercza, niewydolność wątroby. Podwyższony progesteron u mężczyzny to najczęściej wynik wrodzonego przerostu nadnerczy.

Nadmiar w ciąży może skutkować wystąpieniem nieprzyjemnych dla przyszłej mamy objawów:

  • żylaki w ciąży – na skutek poszerzenia łożyska żylnego, krew zaczyna wolniej przepływać;
  • obrzęków w ciąży – spowodowane zatrzymywaniem wody w organizmie;
  • częste oddawanie moczu – spowodowane jest rozluźnieniem pęcherza moczowego;
  • zgaga – spowodowana przez rozluźnienie mięśnia dolnego zwieracza przełyku.

Progesteron poniżej normy

Sposób leczenia niedoboru progesteronu zależy od przyczyny, która zaburza prawidłowe wydzielanie progesteronu. Początkowo pacjentka będzie musiała przejść szereg badań zleconych przez lekarza. Gdy zostanie wykryte źródło zaburzeń, zostanie wdrożone odpowiednie leczenie. Według Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego (PTG) wskazaniami do stosowania leków z progesteronem są:

  • krwawienia we wczesnej ciąży,
  • profilaktyka porodu przedwczesnego,
  • zapłodnienie pozaustrojowe,
  • profilaktyka poronień,
  • suplementacja w 2 fazie cyklu miesięcznego u kobiet z hiperestrogenizmem,
  • rozrosty endometrium,
  • hormonalna terapia zastępcza.

Wynik poniżej normy u mężczyzny to rzadkość, należy przyjąć, że jest to efekt uszkodzenia przysadki lub podwzgórza.

Opublikowano: ; aktualizacja: 09.03.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Ceruloplazmina – badanie, normy, wyniki ferroksydazy

Badanie ceruloplazminy (ferroksydazy) przeprowadza się zazwyczaj wraz z badaniem poziomu stężenia miedzi. Poziom tego białka ...

Erytrocyty świeże w moczu – jakie są przyczyny obecności krwinek czerwonych w moczu?

Erytrocyty świeże w moczu w największej liczbie przypadków wskazują na zakażenie układu moczowego. Obecności erytrocytów ...

Borelioza IgM – test western blot – badanie przeciwciał IgM przeciwko boreliozie

Badanie boreliozy wymaga przeprowadzenia szerokiej diagnostyki. Wśród badań dostępne są te, które wykorzystują biologię molekularną. ...

Gen tp53 i białko p53 – badanie

Gen tp 53 decyduje o podziale komórkowym. Kodowane przez ten gen białko o nazwie p53 ...

Białko w moczu u dziecka – co oznacza białkomocz w badaniu moczu u dziecka?

Badanie ogólne moczu u dziecka najczęściej wykonywane jest z powodu wskazań lekarskich. Wynik badania moczu ...

Wysoki progesteron – o czym mówi taki wynik?

Progesteron (luteina) to hormon płciowy odpowiedzialny za: przebieg cyklu miesiączkowego (szczególnie owulacji), prawidłowy rozwój płodu ...

Kreatynina w moczu – badanie

Oznaczenie kreatyniny w moczu pozwala na ocenę funkcjonowania nerek. Badanie stężenie kreatyniny w moczu wraz ...

Trypsynogen – badanie

Badanie trypsynogenu wykonuje się wykonuje się przy podejrzeniu niewydolności trzustki i zapalenie trzustki. Trypsynogen oznaczany ...

Progestageny – czym są, jak działają tabletki hormonalne, wskazania i przeciwwskazania

Progestageny to syntetyczne hormony sterydowe. Naturalnym progestagenem jest progesteron – kobiecy hormon płciowy wytwarzany przez ...

Przeciwciała przeciwjądrowe – czym są, co oznacza podwyższony wynik?

Przeciwciała przeciwjądrowe (ANA – Anti-Nuclear Antibodies) należą do grupy tzw. autoprzeciwciał. Podwyższenie ich stężenia może ...

Niewydolność ciałka żółtego (niedomoga lutealna)

Ciałko żółte jest strukturą powstającą po owulacji (jajeczkowaniu) z pękniętego pęcherzyka jajnikowego. Jego główną rolą ...

Amylaza we krwi – co oznacza wysoka i niska w morfologii?

Amylaza (ślinowa, w moczu, surowicy) to enzym syntetyzowany przez niektóre narządy, np. trzustkę, jajniki czy ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon