Udar mózgu

Udar mózgu (udar krwotoczny mózgu) jest neurologicznym stanem zagrożenia życia, często prowadzącym do trwałej niepełnosprawności. W Polsce każdego roku stwierdza się około 10 000 nowych przypadków wylewu krwi do mózgu, ze śmiertelnością sięgającą 50 %. Z uwagi na znaczne skutki społeczne i ekonomiczne, niezwykle ważną rolę odgrywa profilaktyka udaru mózgu.
 

Udar krwotoczny – przyczyny i czynniki ryzyka

Spośród najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka bezpośrednio związanych przyczynowo z udarem mózgu, na szczególną uwagę zasługują:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • leczenie przeciwzakrzepowe,
  • leczenie trombolityczne,
  • stosowanie niektórych leków i substancji psychoaktywnych (np. kokainy, fencyklidyny),
  • nadmierne spożywanie alkoholu.

Najczęstszą przyczyną, odpowiedzialną za niemal dwie trzecie wszystkich przypadków wylewów krwi do mózgu, jest nadciśnienie tętnicze. Niekontrolowane i nieleczone wiele lat prowadzi do powstawania niewielkich tętniaków (tzw. tętniaków Charcota-Boucharda), których pęknięcie skutkuje krwotokiem śródczaszkowym. Palenie papierosów u osób z nadciśnieniem tętniczym znamiennie zwiększa ryzyko pęknięcia omawianych mikrotętniaków.

Do niemodyfikowalnych czynników ryzyka wylewu krwi do mózgu należy zaliczyć:

  • zaawansowany wiek pacjenta,
  • rasę czarną,
  • amyloidozę mózgową,
  • koagulopatie (zaburzenia krzepnięcia krwi),
  • malformacje tętniczo-żylne,
  • nowotwory wewnątrzczaszkowe,
  • zapalenia naczyń.

Malformacje tętniczo-żylne są najczęstszą przyczyną udaru mózgu u pacjentów pediatrycznych.

Jak przebiega udar krwotoczny mózgu?

Jakie są objawy udaru mózgu? Wylew krwi do mózgu przebiega w trzech następujących kolejno po sobie fazach:

  1. Krwawienia – będące efektem przerwania ciągłości tętnic wewnątrzczaszkowych (w związku z wymienionymi powyżej czynnikami ryzyka);
  2. Rozprzestrzenianie się krwiaka śródczaszkowego – w ciągu kilku godzin od pojawienia się objawów klinicznych narasta ciśnienie wewnątrzczaszkowe, naruszając integralność okolicznych tkanek i bariery krew-mózg;
  3. Powstawanie strefy obrzęku mózgu wokół krwiaka śródczaszkowego – przyczyna pogarszania się stanu neurologicznego pacjentów w ciągu kilku-kilkunastu dni od początku objawów.

Nawet do 40 % wszystkich przypadków udaru mózgu wiąże się z wystąpieniem krwawienia dokomorowego, prowadząc w rezultacie do rozwoju ostrego wodogłowia obturacyjnego, znacznie pogarszającego rokowanie.

Udar krwotoczny – objawy

Szybkie rozpoznanie udaru mózgu jest kwestią kluczową. Gwałtowna progresja choroby w ciągu pierwszych kilku godzin może wiązać się z nagłym pogorszeniem stanu neurologicznego pacjenta oraz z wystąpieniem niestabilności krążeniowo-oddechowej. Najczęściej udar krwotoczny mózgu objawia się w postaci:

postępujących ogniskowych deficytów neurologicznych na przestrzeni minut lub godzin – najczęściej obserwuje się osłabienie siły mięśniowej w obrębie kończyn lub mięśni mimicznych twarzy, zaburzenia mowy, zaburzenia czucia, drętwienia, zaburzenia widzenia;

W wyniku wzrostu ciśnienia śródczaszkowego u pacjenta można zaobserwować triadę objawów (tzw. triadę Cushinga), na którą składają się:

  • wzrost ciśnienia tętniczego krwi,
  • zwolnienie akcji serca (bradykardia),
  • przyspieszenie oddechu (tzw. tachypnoe).

Jakie jest rokowanie w udarze krwotocznym?

Wylew krwi do mózgu wiąże się z niemal 50 % śmiertelnością, z czego połowa zgonów występuje w ciągu pierwszych 24 godzin. Do czynników niekorzystnych rokowniczo należy zaliczyć:

  • objętość ogniska krwotocznego większa niż 30 ml w badaniach obrazowych,
  • lokalizacja ogniska krwotocznego w obrębie dołu tylnego czaszki,
  • zaawansowany wiek pacjenta,
  • średnie ciśnienie tętnicze powyżej 130 mmHg przy przyjęciu do szpitala,
  • wynik 4 punkty lub mniej w skali Glasgow przy przyjęciu do szpitala.

Ekspansja rozmiarów krwiaka śródczaszkowego jest również niezależnym negatywnym czynnikiem prognostycznym odnośnie pogorszenia się stanu neurologicznego pacjentów i śmiertelności związanej z chorobą.

Udar krwotoczny – leczenie

W leczeniu krwawienia wewnątrzczaszkowego z pękniętych tętniaków stosuje się klipsowanie ich szyjki. Operacja neurochirurgiczna typowo przeprowadzana jest z dostępu przez powłoki czaszki w znieczuleniu ogólnym. Alternatywnym podejściem jest wewnątrznaczyniowa embolizacja poprzez wprowadzenie specjalnych spiral do worka tętniaka.

Duża grupa pacjentów wymaga intubacji w celu utrzymania drożności dróg oddechowych lub wentylacji mechanicznejz uwagi na występujące ciężkie zaburzenia oddychania. Zaleca się monitorowanie ciśnienia śródczaszkowego, regularnąkontrolę ciśnienia tętniczego krwi (należy utrzymywać średnie ciśnienie tętnicze powyżej 70 mmHg) oraz utrzymywanie normoglikemii. Zastosowanie znajdują leki antysekrecyjne, z uwagi na możliwość wystąpienia ostrego wrzodu żołądka (tzw. wrzodu Cushinga).

Wprowadzenie pacjenta w łagodną hipotermię może ograniczyć dalsze uszkodzenie komórek nerwowych. W celu obniżenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego powinno się podnieść wezgłowie pacjenta o około 40 stopni w stosunku do reszty ciała, a w razie konieczności zastosować mannitol lub hipertoniczny roztwór soli.

Udar krwotoczny – rehabilitacja pacjentów po udarze

Kompleksowa opieka nad chorym odbywająca się początkowo w wysokospecjalistycznych i ukierunkowanych oddziałach udarowych, a następnie w wyspecjalizowanych ośrodkach rehabilitacji pozwala osiągnąć poprawę neurologiczną i redukuje śmiertelność odległą.

Kompletna rehabilitacja chorego z przebytym udarem mózgu łączy ze sobą terapię fizykalną, terapię zajęciową oraz rehabilitację mowy. Pacjenci wraz członkami rodziny są edukowani zarówno na temat powstałego deficytu neurologicznego, jak i prewencji powikłań związanych z unieruchomieniem (w tym żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, przykurczów mięśniowych, powstawania odleżyn oraz infekcji płucnych). Po wstępnym instruktażu chorych zachęca się do pokonywania codziennych trudności związanych z powstałym deficytem neurologicznym.

Celem kompleksowej rehabilitacji po udarze jest zapewnienie jak największego powrotu funkcjonalności w domu i życiu codziennym. Dotychczas udowodniono, że terapia polegająca na unieruchomieniu zdrowej strony na przestrzeni kilku lat znacznie zmniejsza niedowład połowiczy.

Udar mózgu – co robić gdy zauważymy niepokojące objawy?

Jeżeli na podstawie objawów klinicznych podejrzewamy u kogoś udar mózgu, należy natychmiast wezwać pomoc telefonicznie (dzwoniąc pod numer 999 lub 112) i przekazując dyspozytorowi pogotowia niezbędne informacje. Z uwagi na znaczną dynamikę przebiegu udaru mózgu, jest to postępowanie lepsze niż samodzielne dostarczenie chorego na izbę przyjęć oddziału neurologicznego z poddodziałem udarowym, gdyż zespół wyjazdowy pogotowia ratunkowego jest w stanie wstępnie zabezpieczyć podstawowe funkcje życiowe pacjenta.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Badanie tylnego odcinka oka

Badanie tylnego odcinka oka (dna oka) umożliwia nam ocenę siatkówki, tarczy nerwu wzrokowego, plamki oraz ...

Nadciśnienie tętnicze - jak sobie radzić

Nadciśnienie tętnicze (hipertensja) jest to występowanie u pacjenta przewlekłego stanu podwyższonego ciśnienia tętniczego powyżej 140/90 ...

Co wpływa na rozwój nadciśnienia tętniczego?

Zmiana stylu życia, jaka nastąpiła wraz z migracją do miast, spowodowała typowy, głównie dla krajów ...

Nadciśnienie tętnicze

Ciśnienie tętnicze jest to siła, z jaką krew oddziałuje na ścianki naczyń. Przez nadciśnienie tętnicze ...

Udar krwotoczny mózgu

Udar krwotoczny mózgu jest nagłym stanem zagrożenia życia. Udar mózgu występuje rzadziej niż udar niedokrwienny ...

Zasady leczenia nadciśnienia tętniczego

Leczenie nadciśnienia tętniczego nie oznacza wyłącznie przyjmowania leków. Podstawowym elementem leczenia nadciśnienia tętniczego jest modyfikacja ...

Nadciśnienie tętnicze - skutki

Nadciśnienie tętnicze jest powszechnym schorzeniem, które latami może przebiegać bezobjawowo. Jedynymi dolegliwościami, które mogą mu ...

Choroby nerek a nadciśnienie

Nadciśnienie nerkopochodne, czyli spowodowane chorobą nerek lub zwężeniem tętnicy nerkowej występuje u około 5% chorych ...

Nadciśnienie tętnicze - groźne mity

Fałszywe poglądy na temat nadciśnienia tętniczego, które zakorzeniły się w świadomości społeczeństwa mogą wywierać niekorzystny ...

Pierwsza pomoc przy udarze mózgu

Pierwsza pomoc przy udarze powinna w pierwszej kolejności obejmować wezwanie pogotowia ratunkowego. Czas w którym ...

Nadciśnienie naczynionerkowe

Chorzy z nadciśnieniem naczynionerkowym stanowią 1-2% całej populacji chorych z nadciśnieniem tętniczym. Występuje zwykle po ...

Nadciśnienie tętnicze wtórne

Około 10 % przypadków nadciśnienia tętniczego stanowią przypadki podwyższonego poziomu ciśnienia w przebiegu innych chorób. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon