Estrogeny – czym są, jakie są ich funkcje?

Estrogeny to żeńskie hormony płciowe, produkowane przede wszystkim w jajnikach. Niewielkie ich ilości syntetyzują również: nadnercza (u mężczyzn), tkanka tłuszczowa, łożysko i mózg. Najważniejszymi estrogenami są estron, estradiol i estriol. Wszystkie te substancje mają budowę sterydową, czyli są pochodnymi cholesterolu.

Co to są estrogeny i jaka jest ich rola?

Estrogeny to żeńskie hormony płciowe, produkowane przede wszystkim w jajnikach. Niewielkie ich ilości syntetyzują również: nadnercza (u mężczyzn), tkanka tłuszczowa, łożysko i mózg. Najważniejszymi estrogenami są estron, estradiol i estriol. Wszystkie te substancje mają budowę sterydową, czyli są pochodnymi cholesterolu.

Rolą żeńskich hormonów płciowych jest przede wszystkim dbanie o rozwój żeńskich cech płciowych. W okresie embrionalnym zapewniają rozwój jajników i narządu rodnego. W miarę wzrostu i dojrzewania odpowiadają za wykształcenie się drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych, tj. piersi, owłosienia łonowego i pachowego, żeńskich rysów twarzy, kobiecej sylwetki, a przede wszystkim regulują i warunkują zajście cyklu owulacyjnego. Co miesiąc aż do okresu menopauzy powodują dojrzewanie w jajniku jednej komórki jajowej, co jest niezbędne do zapłodnienia.

U mężczyzn podobnie jak u kobiet estrogeny biorą udział w przemianach metabolicznych. Regulują gospodarkę wapniowo-fosforanową oraz lipidową. Zwiększają również krzepliwość krwi.

Estrogeny a płodność

Wiele komórek naszego organizmu posiada specjalne receptory mające zdolność przyłączania estrogenów. Taki kompleks (estrogen-receptor) stanowi dla wnętrza komórki informację o konieczności wdrożenia jakiegoś działania. Najwięcej receptorów estrogenowych mają narządy rozrodcze, dlatego właśnie głównie ich działanie pozostaje pod wpływem bodźców estrogenowych. Jak wspomniano wyżej, najważniejszą funkcją estrogenów jest regulacja cyklu owulacyjnego. Proces ten gwarantuje płodność i umożliwia rozród. W trakcie trwającego od 27 do 32 dni cyklu estrogeny wywołują różne reakcje w zależności od fazy cyklu. Ich stężenie we krwi też się zmienia na przestrzeni miesiąca. Oprócz cyklicznego zapewnienia wzrostu i rozwoju komórki jajowej w jajniku, stymulacji błony śluzowej macicy do rozrostu, przygotowania jej do przyjęcia zapłodnionej komórki jajowej, a także umożliwienia zagnieżdżenia się zarodka, estrogeny pobudzają gruczoły śluzowe szyjki macicy do produkcji śluzu (nawilżającego pochwę).

Ich brak uniemożliwia zajście wszystkich powyższych procesów, a także prowadzi do stopniowej inwolucji jajników.

Niedobór estrogenów

Spadek stężenia estrogenów może mieć przyczynę fizjologiczną, jak i patologiczną. Niedobór estrogenów towarzyszy wielu znanym chorobom, z zespołem policystycznych jajników i wrodzoną niedoczynnością kory nadnerczy na czele. Istnieją również choroby przewlekłe, które stopniowo wygaszają funkcję jajników, np. anoreksja, nowotwory czy niedoczynność jajnika, tarczycy, przysadki.

Fizjologiczną i jak najbardziej naturalną przyczyną zmniejszenia stężenia estrogenów jest okres menopauzy. Zaczyna się zwykle około 47. roku życia i trwa od 5 do 7 lat. Spadkowi poziomu hormonów towarzyszą wynikającego z niego reakcje. Do najpowszechniejszych konsekwencji tego okresu należą:

  • wahania nastroju,
  • tycie,
  • zaburzenia snu,
  • zmiana sylwetki,
  • zaostrzenie rysów twarzy,
  • nocne poty,
  • uderzenia gorąca,
  • brak miesiączki,
  • obniżenie libido,
  • suchość pochwy.

Zaprzestanie produkcji hormonów płciowych wynika z zaniku komórek produkujących estrogeny w jajnikach. To z kolei przyczynia się do utraty zdolności do reprodukcji, czyli innymi słowy niepłodności. Pierwszym objawem niedoboru estrogenów, zarówno u kobiet przed menopauzą, jak i tych wkraczających w wiek okołomenopauzalny, są zaburzenia miesiączkowania. Uważa się, że spadek hormonów i brak pojawienia się miesiączki przez 6 kolejnych miesięcy świadczy o rozpoczęciu menopauzy. Jest to szczególnie ważne w przypadku tzw. przedwczesnej menopauzy. Zjawisko to dotyka ok 9% kobiet przed 40. rokiem życia.

Estrogeny a hormonalna terapia zastępcza

W przypadku fizjologicznej utraty funkcji jajników, objawiającej się spadkiem produkcji hormonów płciowych, istnieje metoda pozwalająca suplementować niedobór estrogenów. Hormonalna terapia zastępcza, bo o niej mowa, powstała z myślą o dojrzałych kobietach cierpiących z powodu nasilonych objawów przekwitania. Wszystkie symptomy menopauzy, jak uderzenia gorąca, wahania nastroju czy spadek libido, znacznie obniżają komfort życia. W przypadku klimakterium mówimy o leczeniu objawowym. Niestety przyczyna dolegliwości okołomenopauzalnych jest nieodwracalna, ale towarzyszące jej objawy jak najbardziej podlegają skutecznej terapii.

Preparaty w hormonalnej terapii zastępczej zawierają w odpowiednich stężeniach hormony – estrogeny i progesteron. Każdy lek jest indywidualnie dobrany do potrzeb pacjentki w zależności od nasilenia dolegliwości i poziomu endogennych hormonów. Jest to bezpieczna metoda leczenia i stosowana według zaleceń lekarza nie powoduje efektów ubocznych.

Estrogeny a tabletki antykoncepcyjne

Kobiety w wieku rozrodczym, nie planujące w najbliższym czasie potomstwa, często sięgają po preparaty hormonalne odwracalnie blokujące dojrzewanie komórki jajowej. Ich mechanizm polega na hamowaniu wydzielania estrogenów, co rozregulowuje cykl owulacyjny.

Preparaty jednoskładnikowe zawierają gestageny (pochodne progesteronu), które blokują owulację, ale nie wpływają na implantację zarodka, dlatego obecnie są stosowane w przypadku zagrożonej ciąży do jej podtrzymania.

Preparaty dwuskładnikowe składają się z gestagenów i etynyloestradiolu. Hamują one wzrost komórki jajowej, dojrzewanie pęcherzyka Graafa, zapłodnienie oraz implantację i rozwój zarodka. Działają więc na każdą fazę koncepcyjną. Ich skuteczność w zapobieganiu ciąży jest nieporównywalnie większa niż preparatów jednoskładnikowych.

Skuteczność działania tabletek antykoncepcyjnych zależy od systematyczności przyjmowania, a także diety i stanu zdrowia. Przed ich zastosowaniem warto wykonać podstawowe badania krwi i przeczytać ulotkę dołączoną do leku, gdyż nie każda kobieta może je stosować.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Kto może stosować tabletkę jednoskładnikową?

Jedną z metod antykoncepcji jest pigułka zawierając tylko jeden hormon – progestagen. Nie zawiera estrogenu. ...

Zastrzyk antykoncepcyjny

Zastrzyk antykoncepcyjny jest jedną z metod antykoncepcji hormonalnej. Zastrzyk zapewnia ochronę przed niechcianą ciążą przez ...

Tabletka dwuskładnikowa

Doustną antykoncepcyjną tabletkę dwuskładnikową określa się najczęściej jako „tabletkę”. Zawiera ona syntetyczne (sztucznie wytworzone) żeńskie ...

Prezerwatywy

Prezerwatywa jest najpopularniejszym środkiem antykoncepcyjnym. Jest jedyną metodą, która nie tylko skutecznie zapobiega ciąży, ale ...

Kto może stosować tabletkę dwuskładnikową?

Nie każda kobieta może stosować antykoncepcję hormonalną, w tym dwuskładnikową tabletkę antykoncepcyjną. Tabletki antykoncepcyjne pomimo ...

Pierścień dopochwowy antykoncepcyjny

Pierścień dopochwowy jest jedną z metod antykoncepcji hormonalnej. Pierścień dopochwowy jest małym, miękkim, wykonanym z ...

Antykoncepcja awaryjna – tabletka „po”

Antykoncepcja awaryjna to skuteczny sposób na to by zapobiec ciąży po odbyciu stosunku seksualnego bez ...

Tabletka dwuskładnikowa a pominięcie dawki

Opuszczenie przyjęcia tabletki, kilku tabletek, lub opóźnione rozpoczęcie kolejnego opakowania, powoduje spadek skuteczności pigułki jako ...

Prezerwatywy dla kobiet

Prezerwatywy dla kobiet wykonane są z cienkiego, miękkiego tworzywa sztucznego – poliuretanu. Prezerwatywy dla kobiet ...

Tabletka jednoskładnikowa – minipigułka

Jedną z metod antykoncepcji jest stosowanie tabletki zawierającej tylko jeden hormon – progestagen. Tabletka jednoskładnikowa ...

Plaster antykoncepcyjny

Plaster antykoncepcyjny jest jedną z metod antykoncepcji hormonalnej. Ta metoda zapobiegania ciąży polega na uwalnianiu ...

Tabletka jednoskładnikowa a pominięcie dawki

Postępowanie po pominięciu tabletki jednoskładnikowej – minipigułki, ściśle zależy od czasu jaki upłynął od momentu, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon