Liszaj płaski – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

Brak zdjęcia

6 grudnia 2017

Liszaj płaski to choroba skóry, która nie jest nowotworem. Przyczyny schorzenia nie są do końca poznane. Objawy liszaja płaskiego to m.in.: czerwone plamy oraz grudki na nadgarstkach, w dolnej części pleców i na kostkach, łuszczenie się i swędzenie skóry. W terapii stosowane są leki przeciwhistaminowe i kortykosteroidy w maściach na liszaj. Leczenie domowe obejmuje natomiast zimne okłady oraz zmianę diety (w przypadku zmian w ustach).

Liszaj płaski to choroba skóry – jakie są rodzaje?

Liszaj płaski (liszaj czerwony, łac. lichen planus) jest przewlekłą i postępującą chorobą skóry. Nie jest on nowotworem. Zmiany skórne charakterystyczne dla liszaja płaskiego mogą rozwinąć się w wybranej okolicy lub w wielu częściach ciała.

Charakterystyczne jest pojawienie się purpurowych i czerwonych grudek na skórze. Choroba często wywołuje silny świąd. Objawia się zarówno na powierzchni skóry, jak i wewnątrz jamy ustnej (liszaj płaski w jamie ustnej). Może także doprowadzić do zmiany wyglądu paznokci u rąk i stóp.

Zdarzają się również przypadki pojawienia się objawów choroby na narządach płciowych i skórze głowy. Rozwój choroby może przypaść na każdy etap życia (np. liszaj płaski u dziecka), jednak najczęściej jej symptomy ujawniają się w wieku dojrzałym, pomiędzy 30. a 50. rokiem życia.

Rodzaje liszaja płaskiego na skórze to:

  • liszaj płaski,
  • pęcherzowy liszaj płaski brodawkujący,
  • liszaj płaski barwnikowy,
  • liszaj płaski zanikowy,
  • liszaj płaski mieszkowy,
  • typ przejściowy pomiędzy liszajem rumieniowatym a płaskim.

Liszaj płaski – przyczyny

Najczęściej choroba dotyka osoby w średnim wieku, po ukończeniu 30. roku życia. Liszaj płaski pod postacią zmian w obrębie jamy ustnej występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn. Przyczyny liszaja płaskiego nie zostały do końca poznane.

Czy liszaj jest zaraźliwy? Według jednej z teorii jest to choroba autoimmunologiczna, co oznacza, że za jej rozwój odpowiada nieprawidłowa reakcja układu odporności organizmu, który wytwarza specyficzne przeciwciała. Jedynie dalsze badania pozwolą z całą pewnością stwierdzić, czy liszaj płaski to choroba autoimmunologiczna.

Rzadki rodzaj liszaja płaskiego może być chorobą dziedziczną, podczas gdy pozostałe typy nie są cechą rodzinną.

Niektóre leki mogą wywoływać wysypkę, która wygląda jak liszaj płaski. Takimi lekami są diuretyki stosowane podczas leczenia wysokiego ciśnienia krwi i chorób serca.

Prawdopodobnie istnieje związek pomiędzy występowaniem liszaja płaskiego a infekcją wirusem zapalenia wątroby typu C. Wiele osób chorujących na zapalenie wątroby typu C zmaga się także z liszajem płaskim. W przypadku podejrzenia liszaja na skórze, może okazać się konieczne wykonanie dodatkowych badań w kierunku wykrycia WZW typu C.

Liszaj – objawy to grudki na łuszczącej się skórze

Objawy liszaja płaskiego zależą od miejsca występowania na ciele. Charakterystyczne zmiany mogą pojawić się na: skórze, skórze głowy, błonie śluzowej jamy ustnej, narządach płciowych. Ze względów estetycznych szczególnie problematyczne jest wystąpienie liszaja na twarzy.

Liszaj płaski często wywołuje czerwono-purpurowe grudki o błyszczącej powierzchni. Czasami przez zmiany te przebiegają niewielkie białe linie, nazywane fachowo prążkami Wickhama.

U większości osób na skórze pojawia się kilka charakterystycznych w formie grudek. W niektórych przypadkach ich liczba jest znaczna i występują one na różnych częściach ciała – najczęściej na nadgarstkach, w dolnej części pleców i na kostkach, jednak zdarzają się też przypadki pojawienia się zmian w innych miejscach, np. na narządach płciowych.

Te występujące na nogach są zazwyczaj ciemniejsze. Po zniknięciu starszych zmian, w ich miejscu mogą pojawiać się nowe.

U osób cierpiących na liszaj płaski występować mogą objawy liszaja na skórze opisane poniżej.

  • Grube, chropowate i łuszczące się pola na skórze – jeśli grudki pojawiają się na skórze w tym samym miejscu, istnieje ryzyko powstania zmian o większych rozmiarach – grubych, chropowatych. Zmiany te często łuszczą się. Rozwijają się z czasem i najczęściej występują na goleniach i wokół kostek,
  • Swędzenie skóry – czasami grudki i chropowata skóra mogą powodować swędzenie.
  • Pęcherze – pęcherze i bąble na skórze pojawiają się niezwykle rzadko.
  • Ból – jeżeli występuje, to wtedy, gdy zmiany pojawiają się na narządach płciowych. Skóra może mieć jasnoczerwony kolor. Czasami pojawiają się także otwarte rany, które sprawiają, że uprawianie seksu jest bolesne lub wręcz niemożliwe.
Liszaj płaski zdjęcia; CC BY-SA 3.0

Choroba w bardzo rzadkich przypadkach może się rozwijać na skórze głowy. Liszaj płaski na głowie daje objawy, takie jak zaczerwienienie i podrażnienie, niewielkie grudki, cienkie włosy lub miejsca pozbawione włosów oraz blizny (pojawiające się powoli).

W jamie ustnej liszaj płaski najczęściej występuje na wewnętrznej stronie policzków. Zdarzają się także przypadki, gdy liszaj płaski pojawia się na języku, wargach i dziąsłach. Objawami towarzyszącymi liszajowi płaskiemu w jamie ustnej mogą być niewielkie białe kropki i pręgi, zaczerwienienie i opuchlizna, łuszczenie się błony śluzowej na dziąsłach, a także bolesne owrzodzenia, które mogą powodować uczucie palenia.

Liszaj płaski w większości przypadków występuje tylko na kilku paznokciach. Jedynie czasami zdarza się, że choroba dotyka wszystkich paznokci na dłoniach lub stopach. Objawami liszaja płaskiego na paznokciach są zgrubienia lub rowki, pękanie paznokci, a także ich utrata (czasowa bądź na stałe).

Rozpoznanie i leczenie liszaja płaskiego

Dermatolog jest często w stanie stwierdzić, czy pacjent cierpi na liszaj płaski poprzez samą obserwację skóry, paznokci i śluzówki jamy ustnej. W celu potwierdzenia tej diagnozy konieczne może być pobranie wycinka skóry do badania z wykorzystaniem mikroskopu. Taka procedura nazywana jest biopsją.

W niektórych wypadkach należy także wykonać określone badania krwi, aby wykluczyć inne choroby. Bywa, że liszaj płaski w jamie ustnej jest często diagnozowany przez dentystów podczas wizyty w gabinecie stomatologicznym.

Nie istnieje żaden uniwersalny lek na liszaja płaskiego. Często znika on sam, jednak jeśli objawy są kłopotliwe dla pacjenta, zmniejszają komfort i jakość życia, odpowiednie leczenie pozwala je złagodzić i może przyspieszyć wyleczenie.

W leczeniu liszaja płaskiego stosuje się następujące leki i metody:

  • leki przeciwhistaminowełagodzą swędzenie,
  • kortykosteroidy do stosowania miejscowego – kremy lub maści, mające na celu zredukowanie opuchlizny i zaczerwienienia,
  • kortykosteroidy w postaci doustnej lub iniekcji – pomagają w przypadku liszaja płaskiego utrzymującego się przez dłuższy czas lub w sytuacjach, gdy na skórze pacjenta występuje wiele grudek lub bolesnych owrzodzeń,
  • terapia PUVA – zabieg rozjaśniania skóry z wykorzystaniem światła,
  • kwas retinowy – stosowany na skórze lub przyjmowany w formie tabletek w celu rozjaśnienia skóry,
  • maść na liszaj zawierająca takrolimus lub krem zawierający pimekrolimus – stosowane do leczenia innych problemów skórnych, jak wypryski.

Zmiany jakie tworzą się w przebiegu liszaja płaskiego w obrębie jamy ustnej zazwyczaj nie wywołują dolegliwości bólowych. W tym wypadku leczenie nie musi być konieczne. Można rozpocząć je w sytuacji, gdy liszaj płaski wywołuje ból skóry, uczucie palenia, zaczerwienienie, pęcherze, otwarte rany lub owrzodzenia.

Terapia zazwyczaj oparta jest na stosowaniu środków miejscowych lub tabletek przyjmowanych doustnie.

Liszaj płaski – leczenie domowe

Owinięcie opatrunkiem obszarów na których pojawiły się grudkowe zmiany na skórze pozwala złagodzić uczucie swędzenia i ograniczyć chęć drapania skóry. Podrażnienie skóry może wywołać nagły atak choroby. Zaleca się także stosowanie zimnego okładu lub specjalną kąpiel w owsiance, które mogą przynieść ukojenie.

W przypadku występowania liszaja płaskiego w jamie ustnej wzrasta ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej. Aby zmniejszyć zagrożenie wystąpienia nowotworu, należy rzucić palenie i ograniczyć spożywanie alkoholu, a także szczotkować zęby dwa razy dziennie i stosować nić dentystyczną oraz płukankę. Dentyści i dermatolodzy zalecają także regularne badania jamy ustnej co 6–12 miesięcy.

Jeżeli chodzi o liszaja, domowe leczenie powinno wykluczyć przyjmowanie płynów i spożywanie posiłków, które mogą pogorszyć objawy w jamie ustnej. Należy unikać ostrych potraw, owoców cytrusowych i soków (np. pomarańczowego lub grejpfrutowego), pomidorów i potraw na bazie pomidorów (różnego rodzaju sosy i ketchup), chipsów i innych solonych przekąsek, a także napojów zawierających kofeinę (kawa, herbata i cola).

W razie wypadania włosów lub problemów z paznokciami konieczna jest wizyta u dermatologa. Bez podjęcia odpowiedniego leczenia objawy mogą się jedynie pogorszyć. Leczenie liszaja staje się konieczne w przypadku zaczerwienienia i owrzodzeń w okolicach narządów płciowych. Zalecana jest wizyta w gabinecie dermatologicznym.

Bibliografia

  1. Sławomir Majewski Sławomir Majewski i in., Dermatozy i zakażenia okolic zewnętrznych narządów płciowych, Warszawa 2018, wyd.1
  2. Maria Błaszczyk-Kostanecka, Hanna Wolska, Dermatologia w praktyce, Dermatologia w praktyce, Warszawa 2009, wyd.2
  3. Andrzej Kaszuba, Zmiany skórne w chorobach ogólnoustrojowych, Lublin 2018, wyd.1

Opublikowano: ; aktualizacja: 13.12.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Łysienie

Nadmierne wypadanie włosów, zwykle stan przejściowy, może być spowodowane wieloma czynnikami. Do najczęstszych przyczyn należą ...

Biopsja skóry – wskazania, jakie choroby można wykryć?

Biopsja skóry polega na pobraniu fragmentu skóry, który wydaje się być zmieniony chorobowo. Dzięki temu ...

Włókniak (fibroma)

Włókniak (ang. fibroma) to łagodny guzek tkanek miękkich, mogący występować w wielu lokalizacjach ciała. Włókniaki ...

Liszaj rumieniowaty

Liszaj rumieniowaty – zwany częściej toczniem rumieniowatym jest zaliczany do chorób tkanki łącznej, czyli schorzeń ...

Grudki na twarzy

Grudki na twarzy mogą być niepokojącym objawem. Trudno ustalić jaka jest przyczyna tego, że pojawiają ...

Dermatofity – co to jest, przyczyny zakażenia, rodzaje, badania, leczenie dermatofitozy

Dermatofity to grzyby powodujące choroby w postaci grzybic skóry oraz jej przydatków. Objawy zależne są ...

Liszaj płaski w jamie ustnej – przyczyny, objawy, leczenie liszaja płaskiego jamy ustnej

Liszaj płaski to choroba zapalna błon śluzowych oraz skóry. Przyczyny schorzenia nie są poznane, ale ...

Prosaki – czym są i jak się ich pozbyć?

Prosaki – czym są, skąd się biorą i jak się ich pozbyć – to częste ...

Swędzenie nosa – przyczyny świądu nosa w środku i na zewnątrz

Przyczyną swędzenia nosa jest często alergiczny nieżyt nosa. Pacjenci skarżą się na świąd nosa w ...

Liszaj na twarzy

Liszaj to przewlekła, niezakaźna choroba skóry. Zmiany liszajowate na skórze mogą, choć rzadko pojawiać się ...

Liszaj obrączkowy

Liszaj obrączkowy jest rodzajem liszaja płaskiego. Jest to przewlekła choroba skóry, która może obejmować także ...

Wideo – Liszaj płaski

Liszaj płaski jest chorobą grudkową, której wykwity mają charakterystyczny wygląd. Są to grudki barwy różowej ...

Komentarze i opinie (1)


mnie pomogła maść cynkowa na liszaj. Miałam go na twarzy
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon