Choroby autoimmunologiczne

Brak zdjęcia

8 lipca 2014

Choroba autoimmunologiczna występuje, wtedy, gdy układ odpornościowy przez pomyłkę atakuje i niszczy własne komórki i tkanki. Najbardziej znane choroby autoimmunologiczne to: cukrzyca, choroba Gravesa-Basedowa, nieswoiste zapalenia jelit, stwardnienie rozsiane, łuszczyca, reumatoidalne zapalenie stawów, sklerodermia oraz toczeń rumieniowaty układowy.

Układ odpornościowy a choroba autoimmunologiczna

System odpornościowy to zespół komórek i substancji chemicznych, które walczą z przyczynami infekcji i stanów zapalnych, takimi jak bakterie i wirusy. W skład układu odpornościowego wchodzą narządy limfatyczne, takie jak śledziona czy migdałki, naczynia chłonne, a także przeciwciała oraz komórki uczestniczące w reakcjach immunologicznych.

Choroba autoimmunologiczna występuje, gdy system odpornościowy przez pomyłkę atakuje i ostatecznie niszczy własne tkanki.Choroby autoimmunologiczne są zasadniczo dzielone na dwie kategorie: „swoiste narządowo” atakujące jeden narząd oraz „nieswoiste narządowo”, które mogą atakować wiele narządów i systemów naraz.

Istnieje około 80 różnych chorób autoimmunologicznych, które dają różny stopień nasilenia objawów, od lekkich po powodujące niepełnosprawność, w zależności od systemu zaatakowanego przez chorobę i jej zaawansowania. Z nieznanych powodów kobiety są bardziej podatne niż mężczyźni, zwłaszcza te w wieku reprodukcyjnym. Uważa się, że hormony płciowe mogą być za to chociaż częściowo odpowiedzialne. W chwili obecnej nie ma skutecznego leku na choroby autoimmunologiczne. Leczenie objawów, ale symptomy chorób autoimmunologicznych można kontrolować.

Czym są choroby autoimmunologiczne?

Choroby autoimmunologiczne mogą zaatakować właściwie każdy narząd i układ w organizmie. Najczęściej diagnozowane choroby autoimmunologiczne to:

  • cukrzyca typ 1 – atakuje wyspu trzustkowe upośledzając produkcję insuliny. Objawy cukrzycy to wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, utrata wagi oraz zwiększona podatność na infekcje, np grzybicze,
  • choroba Gravesa-Basedowa – atakuje tarczycę, choroba wiąże się z pojawieniem objawów nadczynności tarczycy, objawy obejmują: utratę wagi, przyspieszony rytm serca, niepokój i problemy gastryczne,
  • nieswoiste zapalenia jelit – włączając w to wrzodziejące zapalenie jelita grubego i chorobę Leśniowskiego-Crohna,
  • stwardnienie rozsiane – atakuje system nerwowy, w zależności od tego, która część systemu nerwowego została zaatakowana, objawy mogą obejmować odrętwienie, paraliż i uszkodzenie wzroku,
  • łuszczyca – atakuje skórę, objawy obejmują rozwój grubych, łuszczących się wykwitów przypominających łuski,
  • reumatoidalne zapalenie stawów – atakuje stawy, objawy to postępująca deformacja stawów, kolejnych etapach trwania choroby dochodzi do zmian w obrazie oczu, płuc, serca,
  • sklerodermia – atakuje skórę i inne struktury, powodując formowanie tkanki bliznowatej, dochodzi do pogrubienia skóry, mogą powstać zmiany o typie owrzodzenia oraz sztywność stawów.
  • toczeń rumieniowaty układowy – atakuje tkankę łączną i może dotknąć każdego narządu i systemu ciała, objawy obejmują zapalenie stawów, gorączkę, utratę wagi i charakterystyczną wysypkę na twarzy.

Choroby autoimmunologiczne – przyczyny

Dokładne przyczyny chorób autoimmunologicznych nie są znane. Jako czynniki ryzyka wskazuje się:

  • genetyczne – predyspozycja do chorób autoimmunologicznych jest dziedziczona i występuje rodzinnie, sama podatność genetyczna nie jest wystarczająca do wyzwolenia reakcji autoimmunologicznej i potrzebne są inne czynniki, np infekcja wirusowa, czy działanie leków,
  • czynniki środowiskowe – rodzinna podatność na choroby autoimmunologiczne może być powiązana z powszechnymi czynnikami środowiskowymi, być może działającymi razem z czynnikami genetycznymi,
  • płeć –około trzech czwartych ludzi cierpiących na choroby autoimmunologiczne to kobiety,
  • hormony płciowe – choroby autoimmunologiczne zwykle atakują ludzi w wieku rozrodczym, niektóre z nich zmieniają nasilenie towarzyszących objawów w czasie wahań hormonalnych, np, w trakcie ciąży, po porodzie i w okresie menopauzy,
  • infekcje bakteryjne lub wirusowe – niektóre choroby wydają się pojawiać lub nasilać podczas konkretnych infekcji, naukowcy w sposób szczególny podejrzewają infekcje wirusowe.

Rozpoznanie i leczenie chorób autoimmunologicznych

Rozpoznanie choroby autoimmunologicznej może być trudne, zwłaszcza we wczesnych stadiach ich rozwoju. Diagnostykę komplikują sytuacje, w których oraz jeśli zaatakowane zostały różne narządy i układy. W zależności od choroby, metody rozpoznania mogą obejmować:

  • badanie lekarskie,
  • wywiad medyczny,
  • badanie krwi, włączając w to badania na wykrycie przeciwciał,
  • biopsję,
  • badania obrazowe.

Chorób autoimmunologicznych nie można wyleczyć, ale, w większości przypadków z powodzeniem stosuje się leczenie objawowe, które w pełni pozwala kontrolować objawy choroby. Przykładowo – podanie insuliny w cukrzycy typu 1 pozwala na ograniczyć ryzyko wystąpienia objawów choroby.

Choroby autoimmunologiczne – leczenie

Leczenie chorób autoimmunologicznych obejmuje:

  • stosowanie leków przeciwzapalnych – są podawane w celu zmniejszenia stanu zapalnego i ograniczenia dolegliwości bólowych,
  • stosowanie kortykosteroidów – podawane są w celu zmniejszenia stanu zapalnego, czasami używane do leczenia ostrych nawrotów objawów choroby,
  • leki przeciwbólowe – takie jak paracetamol, ibuprofen ograniczają ból,
  • leczenie biologiczne – pomaga odbudować system odpornościowy organizmu,
  • leki immunosupresyjne – podawane są w celu zmniejszenia aktywności układu odpornościowego,
  • fizjoterapię – stosowana by zwiększyć zdolności poruszania się w przypadku chorób wpływających na układ ruchu (np reumatoidalne zapalenie stawów),
  • leczenie niedoborów – na przykład zastrzyki z insuliny w leczeniu cukrzycy,
  • immunomodulacja – stymulacja układu odpornościowego, np. przy pomocy składników pochodzenia naturalnego,
  • operacje chirurgicznena przykład, by usunąć zmiany zapalne w przypadku choroby Leśniowskiego-Cohna.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Jak zmniejszyć apetyt na słodycze u dziecka?

Nadmierny apetyt na słodycze, zwłaszcza ochota na słodycze występująca u dzieci, niesie za sobą negatywne ...

Czynnik reumatoidalny RF – badanie, norma, dodatni, ujemny – interpretacja wyniku

Czynnik reumatoidalny RF to jeden z markerów reumatoidalnego zapalenia stawów RZS. Badanie krwi RF pomaga ...

Wideo – Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego

Płyn mózgowo-rdzeniowy badamy wówczas, gdy podejrzewamy: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie korzeni rdzeniowych, krwawienie ...

Stwardnienie rozsiane – diagnostyka i leczenie

Stwardnienie rozsiane jest schorzeniem, przebiegającym skrycie, które przez wiele miesięcy (nawet lat) często nie daje ...

Choroba Gravesa-Basedowa – przyczyny, objawy, badania, leczenie, dieta

Choroba Gravesa-Basedowa to najczęstsza przyczyna nadczynności tarczycy. To choroba autoimmunologiczna, w przebiegu której dochodzi do ...

Przeciwciała przeciwjądrowe

Przeciwciała przeciwjądrowe (ANA – Anti-Nuclear Antibodies) należą do grupy tzw. autoprzeciwciał. Podwyższenie ich stężenia może ...

Stwardnienie rozsiane

Przyczyny rozwoju stwardnienia rozsianego są nadal nie do końca poznane. Wiadomo, że istotą choroby jest ...

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1), inaczej zwana cukrzycą insulinozależną, to choroba metaboliczna ...

Komórki LE – badanie obecności

Komórki LE są granulocytami, rzadziej monocytami, które pochłonęły zmienione jądro komórkowe innej komórki. Badanie komórek ...

Wideo – Stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane, czyli sclerosis multiplex jest jedną z najczęstszych chorób neurologicznych. Występuje poniżej 40 roku ...

Toczeń układowy – przyczyny, objawy, leczenie

Toczeń układowy jest chorobą tkanki łącznej rozwijającą się na tle złożonych i niejasnych zaburzeń układu ...

Choroby reumatyczne – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie i rehabilitacja

Choroby reumatyczne obejmują szereg schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego. Wyróżnia się kilkaset rodzajów chorzeń reumatycznych, najczęściej diagnozowane ...

Komentarze (0)