Choroby autoimmunologiczne

Brak zdjęcia

8 lipca 2014

Choroba autoimmunologiczna występuje, wtedy, gdy układ odpornościowy przez pomyłkę atakuje i niszczy własne komórki i tkanki. Najbardziej znane choroby autoimmunologiczne to: cukrzyca, choroba Gravesa-Basedowa, nieswoiste zapalenia jelit, stwardnienie rozsiane, łuszczyca, reumatoidalne zapalenie stawów, sklerodermia oraz toczeń rumieniowaty układowy.

Układ odpornościowy a choroba autoimmunologiczna

System odpornościowy to zespół komórek i substancji chemicznych, które walczą z przyczynami infekcji i stanów zapalnych, takimi jak bakterie i wirusy. W skład układu odpornościowego wchodzą narządy limfatyczne, takie jak śledziona czy migdałki, naczynia chłonne, a także przeciwciała oraz komórki uczestniczące w reakcjach immunologicznych.

Choroba autoimmunologiczna występuje, gdy system odpornościowy przez pomyłkę atakuje i ostatecznie niszczy własne tkanki.Choroby autoimmunologiczne są zasadniczo dzielone na dwie kategorie: „swoiste narządowo” atakujące jeden narząd oraz „nieswoiste narządowo”, które mogą atakować wiele narządów i systemów naraz.

Istnieje około 80 różnych chorób autoimmunologicznych, które dają różny stopień nasilenia objawów, od lekkich po powodujące niepełnosprawność, w zależności od systemu zaatakowanego przez chorobę i jej zaawansowania. Z nieznanych powodów kobiety są bardziej podatne niż mężczyźni, zwłaszcza te w wieku reprodukcyjnym. Uważa się, że hormony płciowe mogą być za to chociaż częściowo odpowiedzialne. W chwili obecnej nie ma skutecznego leku na choroby autoimmunologiczne. Leczenie objawów, ale symptomy chorób autoimmunologicznych można kontrolować.

Czym są choroby autoimmunologiczne?

Choroby autoimmunologiczne mogą zaatakować właściwie każdy narząd i układ w organizmie. Najczęściej diagnozowane choroby autoimmunologiczne to:

  • cukrzyca typ 1 – atakuje wyspu trzustkowe upośledzając produkcję insuliny. Objawy cukrzycy to wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, utrata wagi oraz zwiększona podatność na infekcje, np grzybicze,
  • choroba Gravesa-Basedowa – atakuje tarczycę, choroba wiąże się z pojawieniem objawów nadczynności tarczycy, objawy obejmują: utratę wagi, przyspieszony rytm serca, niepokój i problemy gastryczne,
  • nieswoiste zapalenia jelit – włączając w to wrzodziejące zapalenie jelita grubego i chorobę Leśniowskiego-Crohna,
  • stwardnienie rozsiane – atakuje system nerwowy, w zależności od tego, która część systemu nerwowego została zaatakowana, objawy mogą obejmować odrętwienie, paraliż i uszkodzenie wzroku,
  • łuszczyca – atakuje skórę, objawy obejmują rozwój grubych, łuszczących się wykwitów przypominających łuski,
  • reumatoidalne zapalenie stawów – atakuje stawy, objawy to postępująca deformacja stawów, kolejnych etapach trwania choroby dochodzi do zmian w obrazie oczu, płuc, serca,
  • sklerodermia – atakuje skórę i inne struktury, powodując formowanie tkanki bliznowatej, dochodzi do pogrubienia skóry, mogą powstać zmiany o typie owrzodzenia oraz sztywność stawów.
  • toczeń rumieniowaty układowy – atakuje tkankę łączną i może dotknąć każdego narządu i systemu ciała, objawy obejmują zapalenie stawów, gorączkę, utratę wagi i charakterystyczną wysypkę na twarzy.

Choroby autoimmunologiczne – przyczyny

Dokładne przyczyny chorób autoimmunologicznych nie są znane. Jako czynniki ryzyka wskazuje się:

  • genetyczne – predyspozycja do chorób autoimmunologicznych jest dziedziczona i występuje rodzinnie, sama podatność genetyczna nie jest wystarczająca do wyzwolenia reakcji autoimmunologicznej i potrzebne są inne czynniki, np infekcja wirusowa, czy działanie leków,
  • czynniki środowiskowe – rodzinna podatność na choroby autoimmunologiczne może być powiązana z powszechnymi czynnikami środowiskowymi, być może działającymi razem z czynnikami genetycznymi,
  • płeć –około trzech czwartych ludzi cierpiących na choroby autoimmunologiczne to kobiety,
  • hormony płciowe – choroby autoimmunologiczne zwykle atakują ludzi w wieku rozrodczym, niektóre z nich zmieniają nasilenie towarzyszących objawów w czasie wahań hormonalnych, np, w trakcie ciąży, po porodzie i w okresie menopauzy,
  • infekcje bakteryjne lub wirusowe – niektóre choroby wydają się pojawiać lub nasilać podczas konkretnych infekcji, naukowcy w sposób szczególny podejrzewają infekcje wirusowe.

Rozpoznanie i leczenie chorób autoimmunologicznych

Rozpoznanie choroby autoimmunologicznej może być trudne, zwłaszcza we wczesnych stadiach ich rozwoju. Diagnostykę komplikują sytuacje, w których oraz jeśli zaatakowane zostały różne narządy i układy. W zależności od choroby, metody rozpoznania mogą obejmować:

  • badanie lekarskie,
  • wywiad medyczny,
  • badanie krwi, włączając w to badania na wykrycie przeciwciał,
  • biopsję,
  • badania obrazowe.

Chorób autoimmunologicznych nie można wyleczyć, ale, w większości przypadków z powodzeniem stosuje się leczenie objawowe, które w pełni pozwala kontrolować objawy choroby. Przykładowo – podanie insuliny w cukrzycy typu 1 pozwala na ograniczyć ryzyko wystąpienia objawów choroby.

Choroby autoimmunologiczne – leczenie

Leczenie chorób autoimmunologicznych obejmuje:

  • stosowanie leków przeciwzapalnych – są podawane w celu zmniejszenia stanu zapalnego i ograniczenia dolegliwości bólowych,
  • stosowanie kortykosteroidów – podawane są w celu zmniejszenia stanu zapalnego, czasami używane do leczenia ostrych nawrotów objawów choroby,
  • leki przeciwbólowe – takie jak paracetamol, ibuprofen ograniczają ból,
  • leczenie biologiczne – pomaga odbudować system odpornościowy organizmu,
  • leki immunosupresyjne – podawane są w celu zmniejszenia aktywności układu odpornościowego,
  • fizjoterapię – stosowana by zwiększyć zdolności poruszania się w przypadku chorób wpływających na układ ruchu (np reumatoidalne zapalenie stawów),
  • leczenie niedoborów – na przykład zastrzyki z insuliny w leczeniu cukrzycy,
  • immunomodulacja – stymulacja układu odpornościowego, np. przy pomocy składników pochodzenia naturalnego,
  • operacje chirurgicznena przykład, by usunąć zmiany zapalne w przypadku choroby Leśniowskiego-Cohna.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Przeciwciała przeciwjądrowe – czym są, co oznacza podwyższony wynik?

Przeciwciała przeciwjądrowe (ANA – Anti-Nuclear Antibodies) należą do grupy tzw. autoprzeciwciał. Podwyższenie ich stężenia może ...

Jak zmniejszyć apetyt na słodycze u dziecka?

Nadmierny apetyt na słodycze, zwłaszcza ochota na słodycze występująca u dzieci, niesie za sobą negatywne ...

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1), inaczej zwana cukrzycą insulinozależną, to choroba metaboliczna ...

Toczeń układowy – przyczyny, objawy, leczenie

Toczeń układowy jest chorobą tkanki łącznej rozwijającą się na tle złożonych i niejasnych zaburzeń układu ...

Wideo – Stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane, czyli sclerosis multiplex jest jedną z najczęstszych chorób neurologicznych. Występuje poniżej 40 roku ...

Choroba Gravesa-Basedowa – przyczyny, objawy, badania, leczenie, dieta

Choroba Gravesa-Basedowa to najczęstsza przyczyna nadczynności tarczycy. To choroba autoimmunologiczna, w przebiegu której dochodzi do ...

Choroby reumatyczne – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie i rehabilitacja

Choroby reumatyczne obejmują szereg schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego. Wyróżnia się kilkaset rodzajów chorzeń reumatycznych, najczęściej diagnozowane ...

Stwardnienie rozsiane

Przyczyny rozwoju stwardnienia rozsianego są nadal nie do końca poznane. Wiadomo, że istotą choroby jest ...

Wideo – Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego

Płyn mózgowo-rdzeniowy badamy wówczas, gdy podejrzewamy: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie korzeni rdzeniowych, krwawienie ...

Czynnik reumatoidalny RF – badanie, norma, dodatni, ujemny – interpretacja wyniku

Czynnik reumatoidalny RF to jeden z markerów reumatoidalnego zapalenia stawów RZS. Badanie krwi RF pomaga ...

Komórki LE – badanie obecności

Komórki LE są granulocytami, rzadziej monocytami, które pochłonęły zmienione jądro komórkowe innej komórki. Badanie komórek ...

Stwardnienie rozsiane – diagnostyka i leczenie

Stwardnienie rozsiane jest schorzeniem, przebiegającym skrycie, które przez wiele miesięcy (nawet lat) często nie daje ...

Komentarze (0)