Infekcje wirusowe

Wirusy, obok bakterii oraz grzybów, są jednymi z najczęstszych czynników zakaźnych wśród ludzi. Istotną rolę w zwalczaniu objawów infekcji odgrywa układ odpornościowy, który jest odpowiedzialny za rozpoznanie, obronę i wyeliminowanie wirusa z organizmu. Istnieje wiele sposobów zapobiegania infekcjom wirusowym, do których należy między innymi profilaktyczne stosowanie inozyny wśród osób podatnych na zakażenia.

Czym są wirusy i jak działają?

Wirusy są bardzo małymi drobnoustrojami, które po wniknięciu do organizmu mogą być przyczyną specyficznej choroby zakaźnej. Stanowią one problem dla naukowców, gdyż w gruncie rzeczy nie należą do świata organizmów żywych. Oznacza to, że nie wykonują czynności życiowych, charakterystycznych np. dla zwierząt, takich jak oddychanie, wydalanie, odżywianie; nie poruszają się ani nie rosną. W ich przypadku nie mówimy nawet o rozmnażaniu się, a raczej o namnażaniu.

Wirusy są cząstkami materii, elementami zbudowanymi z otoczki białkowej, zwanej kapsydem, w której zawarty jest charakterystyczny dla nich materiał genetyczny – może to być DNA lub RNA.

Wirusy atakują organizm gospodarza w tylko jednym konkretnym celu – wnikają do jego komórek, gdyż potrzebują substancji niezbędnych do budowy kolejnych cząsteczek wirusa (wirionów). Mogą przy tym doprowadzić do zakłócenia funkcji komórek lub nawet do ich śmierci. Wirusy możemy zatem porównać do typowych pasożytów wewnątrzkomórkowych.

Objawy infekcji wirusowych

Symptomy infekcji wirusowej są zwykle wykładnikiem uruchomienia obronnych mechanizmów przez układ odpornościowy człowieka, polegających na wytworzeniu objawów reakcji zapalnej. Mówimy o tzw. objawach grypopodobnych, do których należą:

Rodzaj i nasilenie objawów infekcji wirusowej zależą od miejsca wniknięcia wirusa do organizmu, wcześniejszego kontaktu tego wirusa z organizmem oraz stanu układu odpornościowego (wiek, choroby przewlekłe, stosowane leki, pora roku). Czasem zakażenie wirusowe przebiega zupełnie bezobjawowo lub objawy te mogą być miernie nasilone.

Najczęstsze choroby wirusowe

Wirusy nie stanowią jednolitej grupy cząstek zakaźnych odpowiadającej za rozwój konkretnych chorób. Dla przykładu, choroba przeziębieniowa (wirusowe zapalenie gardła i zatok przynosowych) może być wywołana przez ponad 200 różnych typów wirusów, z wirusem grypy włącznie. Ze względu na drogę przenoszenia – bezpośredni kontakt z chorym, droga kropelkowa, zakażenia górnych dróg oddechowych – są najczęściej wynikiem infekcji wirusowych. Objawy przeziębienia pojawiają się głównie w okresach zmniejszonej odporności organizmu, a więc wiosną i jesienią.

Do innych występujących w Polsce chorób o etiologii wirusowej należą:

Rozpoznawanie infekcji wirusowych

Wykrywanie chorób wirusowych (diagnostyka chorób wirusowych) zależy w głównej mierze od rodzaju podejrzewanej choroby. W opryszczce wargowej, śwince, ospie i półpaścu czy w zapaleniach górnych dróg oddechowych obraz kliniczny niekiedy jest tak typowy, że często (szczególnie w praktyce ambulatoryjnej) odstępuje się od wykrywania rodzaju drobnoustroju i od razu przystępuje do leczenia. Są to zazwyczaj choroby o łagodnym, często samoograniczającym się przebiegu.

Inaczej jest w przypadku przewlekłych chorób zakaźnych, wymagających zastosowania szczególnego leczenia lub o wysokim potencjale zakaźności. Wtedy warunkiem rozpoznania choroby jest otrzymanie pozytywnego wyniku badania laboratoryjnego. Powszechnie przeprowadzanymi badaniami wirusologicznymi w Polsce są testy w kierunku obecności wirusów zapalenia wątroby, HIV czy wirusa EBV (Epsteina-Barr) lub HSV. Istnieje kilka sposobów identyfikacji wirusów z pobranego materiału do badania:

  • metody serologiczne – najbardziej popularne, polegają na wykrywaniu obecności swoistych przeciwciał lub antygenów wirusa;
  • hodowla wirusa;
  • metody molekularne – najbardziej czułe, wykrywają materiał genetyczny wirusa, niestety wciąż drogie i trudno dostępne.

Odporność a infekcje wirusowe

Za rozpoznanie infekcji wirusowej, jej zwalczenie oraz wyeliminowanie wirusa z organizmu odpowiedzialny jest układ odpornościowy (immunologiczny). W jego prawidłowe funkcjonowanie zaangażowanych jest wiele komórek oraz substancji, które współdziałają ze sobą w celu zwalczenia drobnoustroju z organizmu człowieka.

Odpowiedź układu odpornościowego na infekcję wirusową jest uzależniona od rodzaju wirusa oraz miejsca jego wniknięcia do organizmu. Dzięki białkowej otoczce wirusa układ odpornościowy jest w stanie rozpoznać „intruza” i uruchomić odpowiednie procesy immunologiczne.

Odpowiedź humoralna polega na wytworzeniu specyficznych dla danego wirusa przeciwciał neutralizujących jego szkodliwą obecność. Z kolei odpowiedź typu komórkowego jest związana z rozpoznaniem zakażonych komórek i uruchomieniem w stosunku do nich mechanizmów cytotoksyczności, mających na celu ich zniszczenie, by nie dopuścić do namnażania się wirusa i jego rozprzestrzenienia się po całym organizmie.

Po wyeliminowaniu wirusa z organizmu układ odpornościowy odpowiada za zachowanie tzw. pamięci immunologicznej, tzn. zabezpieczenie przed powtórnym zakażeniem tym samym wirusem w przyszłości.

Zapobieganie infekcjom wirusowym

Podstawową rolę w zapobieganiu infekcjom wirusowym odgrywa profilaktyka.

Ważną rolę w przypadku osób z obniżoną odpornością (dzieci, osoby starsze, przewlekle chore, stosujące niektóre leki) odgrywa też profilaktyka farmakologiczna. Polega ona m.in. na wspomaganiu układu odpornościowego, zarówno mechanizmów humoralnych, jak i komórkowych. Jednym z bezpiecznych leków, które można stosować już u dzieci od 1. roku życia są preparaty pranobeksu inozyny.

Substancja ta działa nie tylko immunostymulująco u osób z obniżoną odpornością, lecz pobudza również układ odpornościowy do walki z wirusami w okresie choroby. Można ją stosować u chorych z przeziębieniem, grypą, opryszczką, ospą czy półpaścem.

Zapobieganie infekcjom wirusowym polega także m.in. na przeprowadzeniu szczepień ochronnych w przypadku chorób, w których są one możliwe (grypa, różyczka, odra, ospa, świnka, WZW typu B). Ważna jest też odpowiednia higiena rąk, izolacja chorych w okresie ostrym choroby, zasłanianie ust podczas kichania, a w przypadku wirusów przenoszonych drogą płciową (np. wirus opryszczki) unikanie ryzykownych kontaktów seksualnych.

Osoby, które niedawno przebyły mononukleozę zakaźną, nie mogą oddawać krwi czy narządów do przeszczepienia w okresie rekonwalescencji. W przypadku WZW typu B i C, ale także wirusa HIV, ważne jest restrykcyjne przestrzeganie zasad polegających na używaniu sprzętu jednorazowego użytku (igieł, strzykawek), odpowiednich standardów higieny w gabinetach fryzjerskich, kosmetycznych i tatuażu, badanie dawców krwi, niepodejmowanie ryzykownych kontaktów seksualnych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 13.03.2016

Oceń:
4.3


Może cię

Przeziębienie u dziecka – jak leczyć?

Przeziębienie występuje u dzieci często, a przyczynami infekcji dróg oddechowych są wirusy. Objawy przeziębienia u ...

Leczenie infekcji wirusowych

Przeziębienie, grypa, opryszczka, ospa to tylko niektóre z chorób wywołanych przez wirusy. Leczenie infekcji wirusowych ...

Jak leczyć infekcję wirusową, a jak bakteryjną? Czy są różnice?

W okresie jesienno-zimowym wyraźnie wzrasta liczba zachorowań na różnego rodzaju infekcje. Częściej diagnozowane są infekcje ...

Przeziębienie u dzieci

Przeziębienie jest wirusową infekcją górnych dróg oddechowych (może być wywołane przez około 100 różnych wirusów). ...

Przeziębienie – objawy, ile trwa, co pomaga – leki i domowe sposoby

Przeziębienie to infekcja wirusowa, którą łatwo zarazić się w większych skupiskach i zamkniętych pomieszczeniach. Objawy ...

Jak zwiększyć odporność – sposoby na to jak wzmocnić organizm

Odporność to zbiór mechanizmów biorących udział w obronie organizmu przed szkodliwymi czynnikami. Do czynników korzystnie ...

Przewianie – objawy – jak leczyć i rozgrzać się domowymi sposobami?

„Przewiało mnie!” – takie stwierdzenie najczęściej poprzedza rozwój przeziębienia, stanu zapalnego czy bólu korzonków. Przewiany ...

Zaburzenia odporności organizmu

Odporność to zdolność organizmu do obrony przed patogenami. Gdy nasza odporność jest osłabiona, częściej nękają ...

Szczepionka a odporność

Szczepienie ochronne chroni przed wystąpieniem chorób zakaźnych, a także wzmacniają odporność organizmu. Jednakże szczepionki mogą ...

Leczenie grypy

Leczenie grypy obejmuje leczenie objawowe (zwalczanie gorączki i bólu, nawadnianie), a także leczenie przeciwwirusowe i ...

Tran – sposób na wzmocnienie odporności

Tran jest bogaty w witaminy A i D oraz kwas tłuszczowy omega-3. Dzięki temu wspomaga ...

Przeziębienie a grypa u dziecka

Wielu rodziców zastanawia się w jaki sposób skutecznie odróżnić grypę od przeziębienia. Obecność zbliżonych objawów, ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon