Choroba Hashimoto

Choroba Hashimoto, zwana inaczej limfocytarnym zapaleniem tarczycy, jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy. Schorzenie to należy do spektrum chorób autoimmunologicznych. Na chorobę Hashimoto częściej zapadają kobiety.

Choroba Hashimoto, czyli limfocytarne zapalenie tarczycy

Choroba Hashimoto, zwana inaczej limfocytarnym zapaleniem tarczycy, jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy. Schorzenie to należy do spektrum chorób autoimmunologicznych (chorób z autoagresji) – zaburzeń będących efektem wytwarzania przez organizm przeciwciał niszczących własne komórki. Cechą charakterystyczną limfocytarnego zapalenia tarczycy jest obecność przeciwciał skierowanych przeciwko tyreoglobulinie (TgAb) oraz tyreoperoksydazie (TPOAb) – białkom niezbędnym do wytwarzania hormonów tarczycy.

 

Kto choruje na chorobę Hashimoto?

Choroby autoimmunologiczne, w tym choroba Hashimoto, dotykają przede wszystkim płci żeńskiej. Aż 90-95% chorych na limfocytarne zapalenie tarczycy stanowią kobiety. Schorzenie występuje we wszystkich grupach wiekowych, także u dzieci. Częstość zachorowań wzrasta wraz z wiekiem. Szacuje się, że na chorobę Hashimoto choruje ok. 2% populacji.

Etiologia chorób autoimmunologicznych ciągle jest nie do końca wyjaśniona. Uważa się, że na rozwój autoagresji będącej przyczyną choroby Hashimoto mają wpływ zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Wśród tych ostatnich wymienia się np.:

  • infekcje wirusowe (np. zakażenia wirusami Coxsackie, HCV),
  • infekcje bakteryjne (jersinioza, borelioza),
  • nadmiar jodu,
  • stres,
  • palenie papierosów.

Choroba często ujawnia się za sprawą osłabienia odporności oraz stresujących sytuacji. Opisuje się m.in. rozwój schorzenia u kobiet po porodzie.

 

Jak rozwija się choroba Hashimoto?

W wyniku nieprawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego limfocyty B przemieniają się w komórki plazmatyczne, wytwarzające przeciwciała: przeciwko tyreoglobulinie (białku magazynującemu hormony tarczycy – tyroksynę i trójjodotyroninę) oraz tyreoperoksydazie (enzymowi biorącemu udział w tworzeniu tyroksyny). Dodatkową rolę w patogenezie choroby odgrywają limfocyty T, niszczące komórki pęcherzykowe tarczycy.

Zmiany postępują stopniowo. Początkowe stadium choroby często przebiega bezobjawowo – tarczyca ma prawidłową wielkość, stężenia hormonów są prawidłowe, pacjent nie odczuwa żadnych dolegliwości, a jedynym odchyleniem od normy jest obecność przeciwciał przeciwtarczycowych. Czasami początkowym efektem procesu niszczenia tarczycy jest uwolnienie zmagazynowanych w gruczole hormonów i nadczynność tarczycy (tyreotoksykoza). Stan ten jest przejściowy, a ostatecznym efektem choroby jest z reguły niedoczynność tarczycy.

Efektem nacieku limfocytarnego jest powiększenie się tarczycy i powstanie wola. Zwykle jest ono plastyczne i niebolesne. Z czasem, wskutek destrukcji gruczołu, wole zanika, a tarczyca staje się mała, atroficzna.

 

Objawy choroby Hashimoto

Objawy limfocytarnego zapalenia tarczycy zależą od fazy choroby. Najczęściej spotykanymi objawami są: wole oraz objawy niedoczynności tarczycy:

  • osłabienie, senność, spowolnienie,
  • męczliwość, pogorszenie tolerancji wysiłku,
  • zmniejszenie siły mięśniowej,
  • przyrost masy ciała mimo obniżonego apetytu,
  • zaburzenia pamięci i koncentracji,
  • obniżenie nastroju, skłonność do depresji,
  • rozdrażnienie, labilność emocjonalna,
  • u dzieci – zaburzenia wzrastania, niedorozwój umysłowy (kretynizm),
  • skłonność do marznięcia,
  • sucha, blada skóra,
  • ochrypły głos,
  • obrzęki podskórne (śluzowate),
  • zwolnienie czynności serca,
  • obniżenie ciśnienia tętniczego krwi,
  • zmniejszenie częstości oddechów,
  • łamliwość i wypadanie włosów,
  • zaparcia,
  • zaburzenia miesiączkowania (obfite miesiączki, skrócenie odstępu między krwawieniami),
  • opóźnienie dojrzewania płciowego,
  • zmniejszenie libido,
  • niepłodność.

Z racji tego, że choroby autoimmunologiczne często współistnieją ze sobą, limfocytarnemu zapaleniu tarczycy mogą towarzyszyć także zaburzenia ze strony innych narządów, m.in. niedoczynność nadnerczy, gonad lub cukrzyca typu 1.

 

Badania w chorobie Hashimoto

Najczęstszymi odchyleniami od normy w badaniach laboratoryjnych są:

  • podwyższone miano przeciwciał przeciwtarczycowych: anty-TPO oraz anty-Tg,
  • zwiększone stężenie TSH (hormonu tyreotropowego) przy obniżonym lub prawidłowym stężeniu fT3 (trójjodotyroniny) i fT4 (tyroksyny),
  • hipercholesterolemia.

Oprócz badań laboratoryjnych należy wykonać USG tarczycy. Wole typowe dla choroby Hashimoto charakteryzuje się niską echogenicznością typową dla struktur miękkich, o niskiej gęstości. Często tarczyca ma niejednorodny miąższ typu „pieprz i sól”. W BAC (biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej) oraz w badaniu histopatologicznym tarczycy można stwierdzić nacieki z limfocytów, grudki chłonne oraz zanik pęcherzyków tarczycy.

 

Leczenie choroby Hashimoto

Niestety, nie ma metody przyczynowego leczenia choroby Hashimoto, dlatego terapia opiera się na wyrównywaniu zaburzeń hormonalnych. Niedoczynność tarczycy powinna być wyrównywana poprzez suplementację L-tyroksyny. Należy regularnie monitorować stężenia TSH, fT3 i fT4, uzależniając od nich dawkę leku.

Pacjenci w stadium tyreotoksykozy wymagają leczenia tyreostatykiem (lekiem przeciwtarczycowym) – tiamazolem lub propylotiouracylem oraz propranololem. Chorzy z małym wolem, w stanie eutyreozy (prawidłowe stężenia hormonów tarczycy), wymagają jedynie obserwacji i monitorowania przebiegu choroby. Leczenie chirurgiczne choroby Hashimoto stosowane jest wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. Wskazaniami do operacji są:

  • duże wole sprawiające dolegliwości (uciskające na tchawicę, powodując trudności w oddychaniu),
  • podejrzenie zmiany nowotworowej w obrębie gruczołu.

 

Choroba Hashimoto – rokowanie

Prawidłowo leczona choroba Hashimoto, z unormowanym stężeniem hormonów tarczycy, nie powoduje niebezpiecznych powikłań. Groźna dla zdrowia jest natomiast niewyrównana niedoczynność tarczycy, powodująca zwolnienie metabolizmu, hipercholesterolemię, a w konsekwencji powikłania kardiologiczne, zaś w przypadku dzieci – upośledzenie umysłowe, zaburzenia wzrastania i dojrzewania płciowego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.0


Może cię

Co to jest eutyreoza? Jakie choroby tarczycy przebiegają z eutyreozą?

Eutyreoza to stan, który oznacza prawidłową czynność gruczołu tarczowego w zakresie wydzielania hormonów. Do chorób ...

Osteoporoza u kobiet i u mężczyzn

W przebiegu osteoporozy dochodzi do zmniejszenia ilości składników mineralnych w kościach. Tkanka kostna staje się ...

Choroby autoimmunologiczne

Choroba autoimmunologiczna występuje, wtedy, gdy układ odpornościowy przez pomyłkę atakuje i niszczy własne komórki i ...

Zapalenie tarczycy

Zapalenia tarczycy to zespół schorzeń o różnej etiologii i różnym stopniu nasilenia objawów. Wśród przyczyn ...

Przeciwciała przeciwtarczycowe anty-TG

Przeciwciała przeciwtarczycowe anty-TG to grupa białek, która jest wytwarzana przez gruczoł tarczowy przeciwko tyreoglobulinie. Badanie ...

Wideo – Choroba Hashimoto

Zapalenie tarczycy typu Hashimoto (synonim — limfocytarne autoimmunologiczne zapalenie tarczycy) jest najczęściej występującym typem zapalenia ...

Choroby tarczycy u dzieci

Choroby tarczycy są u dzieci diagnozowane znacznie rzadziej niż u dorosłych. Hormony tarczycy zajmują istotne ...

Przeciwciała przeciwtarczycowe – badanie anty-TPO – normy i wyniki

Oznaczanie przeciwciał przeciwtarczycowych anty-TPO wykonuje się w przypadku diagnozowania procesów autoimmunologicznych toczących się w gruczole ...

Przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy Hashimoto – przyczyny, objawy, leczenie, badania

Zapalenie tarczycy Hashimoto, czyli inaczej przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy jest chorobą uwarunkowaną genetycznie o podłożu ...

Leczenie insuliną – możliwe objawy

Insulina jest substancją, która pozwala na skuteczne leczenie milionów cukrzyków na całym świecie, a jednocześnie ...

Peny insulinowe

Peny, czyli wstrzykiwacze wielokrotnego użytku zostały opracowane w połowie lat 80. XX w. Pozwalają one ...

Tyroksyna – norma i wyniki – co oznacza nadmiar i niedobór?

Badanie tyroksyny (tetrajodotyroniny), jednego z najważniejszych hormonów tarczycy, służy do monitorowania schorzeń – nadczynności (nadmiar ...

Komentarze (0)