Swędzenie skóry – jakie są przyczyny swędzącej skóry?

Swędzenie skóry to częsty objaw stwarzający duże problemy diagnostyczne. Przyczyną świądu skóry może być jej nadmierna suchość, wpływ czynników drażniących, a także choroby skóry i choroby ogólnoustrojowe. Swędząca skóra może się łuszczyć, zmieniać kolor oraz skłaniać pacjenta do częstego drapania się. Dolegliwość ta dotyczyć może całej powierzchni skóry lub tylko skóry głowy, rąk czy tułowia.

Kiedy pojawia się świąd skóry?

Świąd to uporczywe, drażniące uczucie, które zmusza do drapania skóry. W niektórych przypadkach niekontrolowany świąd może być objawem dużo gorszym od bólu, prowadząc do kłopotów ze snem (nawet bezsenności) i obniżenia jakości życia.

Ponadto silne drapanie może zranić skórę, prowadząc do zakażenia lub powstania na skórze nieestetycznych, czerwono-brązowych, złuszczających się zmian o pobruzdowanej powierzchni (liszaj zwykły przewlekły).

Swędzenie skóry może być różnie nasilone – silne, umiarkowane, może pojawiać się w konkretnych sytuacjach, po zadziałaniu wybranego bodźca. Ważne by pacjent nauczył się rozpoznawać, kiedy swędzi skóra – jest to cenny wskaźnik diagnostyczny.

Objaw w postaci swędzącej skóry może dotyczyć całego ciała lub niektórych jego obszarów – nóg, dłoni, rąk, brzucha, a często także skóry owłosionej głowy.

Silny, dokuczliwy świąd najczęściej spowodowany jest chorobami skóry. Częstą przyczyną są czynniki drażniące, działające bezpośrednio na skórę (środki piorące, kosmetyki).

Jednak w niektórych przypadkach, szczególnie u osób starszych, bez zmian skórnych w postaci wysypki, pęcherzyków czy ognisk złuszczania należy wziąć pod uwagę choroby ogólnoustrojowe, które również mogą powodować swędzenie skóry. Pod uwagę należy wziąć takie schorzenia jak: nowotwory, niewydolność nerek czy wątroby, zaburzenia hormonalne.

Choroby skóry – najczęstsza przyczyna swędzenia skóry

Jeżeli na skórze nie ma widocznych zmian, a świąd skóry powtarza się często, to przyczyną może być jej nadmierna suchość. Najczęściej przyczyną suchej skóry są:

  • suchy klimat,
  • bardzo wysoka lub bardzo niska temperatura,
  • długotrwałe korzystanie z klimatyzacji lub ogrzewania,
  • zbyt częste kąpiele.

Świąd skóry związany z suchością najczęściej występuje u osób starszych, szczególnie w zimie, zazwyczaj lokalizuje się na przedniobocznych powierzchniach podudzi (rzadziej na plecach, brzuchu, talii).

Oprócz suchej skóry swędzenie może towarzyszyć wielu chorobom dermatologicznym, takim jak:

  • atopowe zapalenie skóry,
  • alergiczne kontaktowe zapalenie skóry,
  • oparzenie słoneczne,
  • zakażenia pasożytnicze (np. świerzb, wszawica),
  • łuszczyca,
  • liszaj płaski,
  • łupież (świąd skóry głowy),
  • grzybica skóry owłosionej głowy,
     
  • łysienie bliznowaciejące (powoduje silne swędzenie skóry głowy),
  • chłoniak skórny T-komórkowy,
  • pemfigoid pęcherzowy,
  • zapalenie opryszczkowate skóry.

Swędzenie skóry a alergia

Bardzo częstą przyczyną świądu skóry jest nadmierna wrażliwość na kosmetyki i środki piorące. Zdarza się, że wybór niewłaściwego szamponu powoduje swędzenie skóry głowy. Lekki lub nasilony świąd trwa czasami bardzo długo, a pacjenci nie są świadomi, że eliminacja czynnika drażniącego spowoduje ustąpienie dolegliwości.

Wiele substancji może wywołać tzw. alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, zlokalizowane w obszarze, który miał kontakt z alergenem. W tym przypadku alergia różni się od zwykłego podrażnienia tym, iż rozwija się dużo szybciej i ma lepiej ograniczone brzegi.

Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry może rozwinąć się po ekspozycji na:

  • nikiel,
  • lateks,
  • kosmetyki,
  • leki stosowane miejscowo, np. neomycynę czy benzokainę,
  • proszki i płyny do prania,
  • tatuaże.

Swędzenie ciała może pojawić się również po ekspozycji na szereg innych czynników, np. ciepło (po wysiłku fizycznym, gorącej kąpieli), leki (przeciwgrzybicze, przeciwgruźlicze, opioidowe, antybiotyki, kwas acetylosalicylowy, witaminy, nitraty), wodę.

W przypadku czerwienicy prawdziwej do świądu dochodzi po 15 minutach od kontaktu z wodą. Za świąd skóry wywołany kontaktem z wodą może odpowiadać również pokrzywka cholinergiczna, spowodowana nadmiernym rozszerzeniem naczyń krwionośnych oraz świąd pływaków, czyli schorzenie spowodowane wnikaniem do organizmu drobnoustrojów podczas pływania.

Należy również wspomnieć o ekspozycji zawodowej, która również może skutkować swędzeniem skóry. Dzieje się tak w przypadku kontaktu z gumą, włóknem szklanym, dichromianem potasu i wieloma innymi substancjami chemicznymi.

Jakie choroby powodują swędzenie skóry?

U osób starszych aż 10–50% przypadków swędzenia skóry ma przyczynę systemową, tzn. jest wywołanych przez chorobę ogólnoustrojową. Jednym z charakterystycznych objawów chłoniaka Hodgkina (ziarnicy złośliwej) jest właśnie silny, uogólniony świąd.

Do innych systemowych przyczyn swędzenia skóry należą:

  • zaburzenia odżywiania,
  • twardzina układowa,
  • nadczynność tarczycy,
  • choroby uszkadzające układ nerwowy – stwardnienie rozsiane, półpasiec, cukrzyca,
  • rakowiak,
  • infekcja parwowirusem B19,
  • zakażenia pasożytnicze,
  • swędzenie skóry w ciąży – aż u 14% ciężarnych, szczególnie w obrębie brzucha, ud, piersi oraz kończyn górnych; ponadto w czasie ciąży niektóre schorzenia dermatologiczne mogą ulec zaostrzeniu i dodatkowo potęgować swędzenie skóry.

Swędzenie skóry wieczorem i w nocy

Swędzenie skóry wiąże się również z innymi chorobami układu krwiotwórczego – czerwienicą prawdziwą, niedokrwistością z niedoboru żelaza, szpiczakiem mnogim.

Swędzenie skóry jest charakterystyczne dla pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (86% osób dializowanych narzeka na uporczywy świąd) oraz z cholestazą, czyli zastojem żółci (u tych osób swędzenie skóry jest najbardziej uciążliwe w nocy, w obrębie stóp i dłoni).

Swędzenie skóry – kiedy do lekarza?

O ile w dużej mierze możemy samodzielnie ustalić przyczynę swędzenia skóry (zmiana proszku do prania, nowe ubranie, kosmetyki, lekarstwa), o tyle w niektórych wypadkach konieczna jest konsultacja lekarska, ze względu na ciężkie schorzenia, które mogą objawiać się świądem.

Wizyta u lekarza, najlepiej specjalisty dermatologa, jest obowiązkowa, gdy świąd:

  • dotyczy całego ciała,
  • nie ma oczywistej przyczyny,
  • jest na tyle uporczywy, że nie pozwala wykonywać codziennych zajęć oraz uniemożliwia spokojny sen,
  • trwa ponad dwa tygodnie i nie reaguje na dotychczasowe sposoby leczenia,
  • nie jest objawem samodzielnym, tzn. towarzyszą mu niepokojące symptomy mogące świadczyć o poważniejszej chorobie podstawowej: utrata masy ciała, osłabienie, zmiany rytmu wypróżnień oraz oddawania moczu, gorączka, zaczerwienienie skóry.

Lekarz powinien przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentem oraz badanie fizykalne, a w razie konieczności uzupełnić je o badania krwi (podejrzewając niedokrwistość czy zaburzenia endokrynologiczne), RTG płuc (jeśli istnieje ryzyko chłoniaka) czy badania biochemiczne (parametry wątrobowe i nerkowe).

Jeżeli przyczyną swędzenia ciała jest choroba systemowa, swędzenie skóry powinno ustąpić po jej wyleczeniu. W zależności od pacjenta, w terapii świądu lekarz może zalecić kremy z glikokortykosteroidami, doustne leki przeciwhistaminowe, inhibitory kalcyneuryny lub leki przeciwdepresyjne.

Sposoby na swędzenie skóry

Udowodniono, iż niezależnie od przyczyny świąd jest nasilany przez silny stres, stany zapalne skóry oraz przebywanie w klimacie suchym i bardzo gorącym.

Aby zniwelować stres można uciec się do regularnego wysiłku fizycznego, jogi, medytacji oraz porad psychologa. Podczas wakacji, kiedy nasza skóra narażona jest na wysychanie oraz silne promieniowanie słoneczne, należy dodatkowo dbać o jej nawilżenie oraz stosować kremy z filtrem, co zapobiega oparzeniom słonecznym, które jeszcze bardziej mogłyby nasilić świąd skóry. Wszystkie stany zapalne skóry powinny być odpowiednio leczone u dermatologa.

Jak wspomniano, świąd skóry może być wywołany lub nasilony przez czynniki drażniące (biżuterię, nikiel, perfumy, proszki do prania, kosmetyki, środki do czyszczenia), dlatego w miarę możliwości należy unikać produktów sztucznych, silnie perfumowanych, zanieczyszczonych – np. kolczyki złote dużo rzadziej wywołują swędzenie niż te z zawartością niklu. Podczas prania należy używać łagodnych środków piorących oraz zastosować dodatkowe płukanie pod koniec prania.

Aby zaradzić suchości skóry, należy kilka razy dziennie smarować skórę kremem nawilżającym, najlepiej jak najbardziej naturalnym, nieperfumowanym, by dodatkowo nie drażnić skóry.

Pomocne w nawilżeniu i zredukowaniu świądu mogą być chłodne, mokre kompresy oraz kąpiele w letniej wodzie. Podczas kąpieli również nie zaleca się silnie perfumowanych mydeł, a substancje myjące zawsze należy dokładnie spłukać, po czym skórę nawilżyć odpowiednim kremem/mleczkiem.

Ponadto w aptekach dostępne są różne preparaty w postaci kremów czy maści, zawierające niskie stężenia hydrokortyzonu lub oparte na mentolu, kamforze oraz zawierające środki przeciwhistaminowe. Różne doustne leki przeciwhistaminowe również można dostać bez recepty.

Opublikowano: ; aktualizacja: 05.02.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Pokrzywka idiopatyczna – przyczyny, objawy, leczenie

Pokrzywka idiopatyczna to częsta postać pokrzywki, którą rozpoznaje się po wykluczeniu znanych przyczyn zapalenia skóry. ...

Wszy głowowe – jakie są objawy wszawicy, skąd się biorą wszy we włosach i jak można się zarazić

Problem wszy najczęściej dotyczy dzieci z przedszkoli i szkół. Wszawica to choroba pasożytnicza wywoływana przez ...

Pieczenie skóry

Pieczenie skóry jest stosunkowo częstym objawem. Jego główną przyczyną są choroby skóry. Pieczeniu może towarzyszyć ...

Przeczosy na skórze

Przeczosy to zmiany na skórze widoczne jako drobne linie i pęknięcia na skórze. Pośrednią przyczyną ...

Łuszczyca – jakie są rodzaje i objawy łuszczycy?

Łuszczyca jest przewlekłą chorobą skóry o podłożu immunologicznym, a jej objawy mają tendencję do nawrotów. ...

Dieta przy zapaleniach skóry

Choroby skóry to w dzisiejszych czasach problem dość powszechny. Mają różne podłoże i objawy. W ...

Objaw Koebnera (Köbnera) – co to jest i jakim chorobom skóry towarzyszy?

Objaw Köbnera (Köbner's phenomenon) pojawia się w przypadku niektórych chorób skóry. Na czym polega? W ...

Łuszczyca stawowa – przyczyny, objawy, leczenie łuszczycy stawów

Łuszczyca stawowa, inaczej łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS), obejmuje przypadki zapalenia u osób cierpiących na łuszczycę. ...

Wideo – Łuszczyca

Łuszczyca jest częstą dermatozą. Dotyczy 3-5% mieszkańców Polski. Jest to choroba, która może dotyczyć dzieci, ...

Biopsja skóry – wskazania, jakie choroby można wykryć?

Biopsja skóry polega na pobraniu fragmentu skóry, który wydaje się być zmieniony chorobowo. Dzięki temu ...

Swędzenie nóg – przyczyny swędzenia skóry na nogach

Swędzenie nóg to bardzo uciążliwy objaw, któremu towarzyszy uporczywe drapanie. Przyczyną świądu może być uczulenie ...

Swędzenie skóry głowy – jakie są domowe sposoby na swędzenie głowy?

Swędzenie skóry głowy jest dolegliwością spotykaną powszechnie w codziennej praktyce lekarza pierwszego kontaktu oraz dermatologa. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon