Koilonychia (paznokcie łyżeczkowate) – przyczyny, objawy, leczenie

Koilonychia to choroba paznokci, w przebiegu której płytka staje się wklęsła, przybiera kształt łyżeczki, stąd określenie paznokcie łyżeczkowate lub syndrom paznokci łyżeczkowatych. Koilonychia u noworodków bywa stanem fizjologicznym, mijającym wraz rozwojem dziecka, jednak tego typu zmiany na paznokciach u osób starszych są stanem patologicznym. Jakie są przyczyny choroby, jak odróżnić ją od onycholizy i jak leczyć koilonychię?

Koilonychia – co to za choroba paznokci?

Koilonychia, określana także jako paznokcie łyżeczkowate, syndrom paznokci łyżeczkowatych lub wklęśnięcie płytki paznokciowej, polega na zmianie budowy anatomicznej płytki paznokciowej pod postacią zagłębienia płytki do dołu w kształcie łyżeczki. Powoduje to uniesienie wolnego brzegu paznokcia ku górze. Dodatkowym objawem koilonchii jest kruchość i łamliwość paznokci.

Tego typu zmiany na paznokciach mogą być wrodzone i występują wtedy od urodzenia, częściej natomiast wklęsłe paznokcie są objawem wtórnym do chorób przewodu pokarmowego przebiegających z niedoborem żelaza i niedokrwistością. Przy przewlekłych schorzeniach przewodu pokarmowego należy zwrócić uwagę na wchłanianie żelaza, co może leżeć u podstaw właściwego rozpoznania. Fizjologicznie koilonychia u noworodków jest również wariantem normy i samoistnie ustępuje w ciągu pierwszych lat życia.

Jakie są przyczyny paznokci łyżeczkowatych?

Etiologia syndromu paznokci łyżeczkowatych może być wieloczynnikowa i jest najczęściej związana z anemią niedobarwliwą (niedobór żelaza). Żelazo jest potrzebne do prawidłowego funkcjonowania naskórka, którego produktem jest prawidłowa płytka paznokciowa. W przypadkach braku żelaza w organizmie może zatem dojść do dystrofii (zniekształcenie) dotychczas zdrowego paznokcia. Inne zaburzenia gospodarki żelazowej pochodzenia genetycznego, takie jak hemochromatoza również sprzyjają takim nieprawidłowościom.

Do pozostałych przyczyn koilonychii zaliczamy:

  • choroba Raynauda (nawracające zblednięcia naprzemienne z zaczerwieniem końcowych części palców, spotykane w szeregu chorób reumatycznych, np. twardzinie układowej),
  • toczeń rumieniowaty układowy (pojawiają się także wybroczyny pod paznokciami wyglądem przypominające drzazgę);
  • stan po urazie płytki paznokciowej (na skutek uderzenia czy przytrzaśnięcia może wystąpić dodatkowo krwiak pod paznokciem);
  • przewlekłe infekcje paznokcia spotykane w onychomykozie, czyli grzybicy paznokci (zgrubiałe zielonkawe lub żółte paznokcie),

Koilonychia to także skutek ekspozycji paznokci na rozpuszczalniki, np. benzynę. Paznokcie cieńczeją, są słabe kruche i łamwliwe.

Czy koilonychia to objaw choroby?

Zmiany na paznokciach w postaci wklęsłej płytki wtórne do niedoborów żelaza występują:

  • po wycięciu żołądka,
  • po przewlekłym zapaleniu przełyku – zespół Plummera-Vinsona,
  • chorobie trzewnej (celiakia),
  • chorobach nowotworowych żołądka, jelita grubego,
  • chorobie wrzodowej żołądka, dwunastnicy,
  • wrodzonych zmianach naczyniowych jelita przebiegających z przewlekłym krwawieniem (malformacje naczyniowe),
  • w przebiegu chorób nerek,
  • przewlekłych zapaleniach jelita.

Opisane schorzenia przebiegają z niskim poziomem żelaza w organizmie. Związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koilonychią a niedoborem żelaza nie jest jednak do końca poznany. Brak żelaza skutkuje niedoczynnością enzymów komórkowych od niego zależnych, co stymuluje komórki do proliferacji, czyli nadmiernego namnażania. Powstające komórki są niepełnowartościowe i łatwiej ulegają degeneracji. W ten sposób powstaje dystrofia płytki paznokciowej z deformacją paznokcie w kształcie łyżeczki.

Koilonychia czy onycholiza?

Zmiany morfologii płytki paznokciowej w przypadku koilonychii należy różnicować z onycholizą, czyli niecałkowitym oddzieleniem płytki paznokcia od jego łożyska. Jest to również objaw wtórny do nadczynności tarczycy, infekcji grzybiczych, łuszczycy. Palce pałeczkowate są odmiennym zjawiskiem, w którym płytka paznokciowa unosi się ku górze, poszerzając poprzecznie paliczek dalszy i zazwyczaj współistnieje z przewlekłymi chorobami zapalnymi płuc (astma, POCHP).

Paznokcie w kształcie łyżeczki są na tyle charakterystyczne, że nie powinny stanowić problemu diagnostycznego.

Leczeniem koilonychii zajmuje się lekarz chorób wewnętrznych we współpracy z dermatologiem. Nie należy zwlekać z rozpoczęciem terapii i wykonaniem badań dodatkowych.

Jak leczyć paznokcie łyżeczkowate?

Koilonychia ze względu na stan zapalny w okolicy łożyska może wikłać się infekcjami bakteryjnymi, prowadząc do zakażenia loży paznokcia. W leczeniu paznokci łyżeczkowatych należy stosować środki natłuszczające, zapobiegające wysychaniu skóry, preparaty miejscowo odkażające. W przypadku współwystępowania koilonychii z onycholizą należy włączyć leczenie przeciwgrzybicze doustne lub w postaci maści do stosowania miejscowego.

W diagnostyce badaniem rozstrzygającym może być wykonanie morfologii krwi obwodowej, oznaczenie stężenia żelaza w surowicy krwi oraz ferrytyny. W dalszej kolejności badania obrazujące, takie jak gastroskopia, usg jamy brzusznej. Leczenie szczegółowe uzależniamy od choroby podstawowej, czyli w większości przypadków niedokrwistości z niedoboru żelaza. Prostym rozwiązaniem jest suplementacja żelaza doustnie.

Bibliografia

  1. Fawcett R.S, Thomas M. Nail Abnormalities: Clues to Systemic Disease, American Family Phisician, 2004 15:69 (6).
  2. Nailing the Diagnosis: Koilonychia, The Permanente Journal, 2012, Summer, 16 (3): 65.
  3. Prathap P, Asokan N. Familial koilonychia. Indian J Dermatol. 2010 Oct;55(4): 406–7.
  4. Kumar G, Vaidyanathan L, Stead LG. Images in emergency medicine. Koilonychia, or spoon-shaped nails, is generally associated with iron-deficiency anemia. Ann Emerg Med. 2007 Feb;49(2):243, 250.
Opublikowano: ; aktualizacja: 23.08.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Zapalenie mieszków włosowych

Zapalenie mieszków włosowych należy do ropnych chorób skóry. Charakterystycznym wykwitem jest grudka lub krosta przebita ...

Trądzik a hormony

Przyczyna trądziku jest wieloczynnikowa. Uważa się, że ma on podłoże genetyczne, sprzyjają mu zaburzenia hormonalne, ...

Srebrzyca – przyczyny, objawy, leczenie argyrii

Srebrzyca, czyli argyria jest rzadką chorobą wywołaną odkładaniem się w organizmie soli srebra w wyniku ...

Jak pozbyć się łupieżu?

Łupież jest uciążliwą dolegliwością skórną, która stanowi nie tylko problem dermatologiczny, ale i estetyczny. Przyczyną ...

Bruzdy na paznokciach – jakie są przyczyny pofalowanej płytki paznokcia?

Przyczyną bruzd na paznokciach jest najczęściej grzybica. W jej przebiegu płytka jest pofalowana, a dodatkowo ...

Kandydoza – objawy, przyczyny, test na candidę, leczenie i dieta

Kandydoza (drożdżyca) to choroba wywołana przez grzyby Candida. Zakażenie drożdżakami może rozwijać się w różnych ...

Zmiany na paznokciach – na jakie choroby paznokci mogą wskazywać?

Choroby paznokci dotykają zarówno dłoni, jak i stóp. Najczęstszą z nich jest grzybica paznokci u ...

Czerwone dłonie – przyczyny czerwonej skóry na dłoniach

Przyczyna czerwonych dłoni nie zawsze tkwi w chorobie. Często zaczerwienienie, sucha, pękająca skóra to efekt ...

Wyprysk kontaktowy – przyczyny, objawy, leczenie

Alergiczny wyprysk kontaktowy to zapalenie powierzchniowych warstw skóry, rozwijające się najczęściej wtórnie po kontakcie z ...

Trądzik różowaty – leczenie

Skóra objęta trądzikiem różowatym wymaga delikatnego traktowania i hipoalergicznych kosmetyków, przeznaczonych dla skóry wrażliwej. Leczenie ...

Domowe sposoby na przetłuszczające się włosy

Nadmierne przetłuszczanie się skóry głowy to problem nie tylko estetyczny, ale także skłonność prowadząca do ...

Narośl na powiece – jakie są przyczyny grudek, krost i guzków na powiece?

Narośl na powiece najczęściej wskazuje na jęczmień. Na oku pojawia się bolesna krosta, wywołująca opuchliznę ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon