Wysypka po lekach – skórne odczyny (zmiany) polekowe

Uczulenie na leki jest coraz częstszym problemem, z jakim borykają się pacjenci, głównie ze względu na nadużywanie i łatwy dostęp do leków. Na występowanie alergii polekowych wpływ mają liczne czynniki (np. wiek). Zmiany skórne po lekach są najczęstszym i charakterystycznym objawem uczulenia na farmaceutyki. Skórne odczyny polekowe mogą przyjmować postać pokrzywki lub osutki plamisto-grudkowej.

Alergia polekowa – co to jest?

Uczulenie na leki jest coraz częstszym problemem, z jakim borykają się pacjenci, przede wszystkim ze względu na nadużywanie i łatwy dostęp do leków. Jedną z głównych grup leków powodujących reakcje uczuleniowe są antybiotyki, ale problem ten może pojawić się po zastosowaniu praktycznie wszystkich leków. Może wystąpić np. wysypka lub swędzenie skóry po lekach.

Uczulenie na leki to nieprawidłowa reakcja organizmu na leki podawane w prawidłowych dawkach. Może być ono spowodowane zarówno przez substancję czynną zawartą w lekach, jak i przez substancje pomocnicze.

Po pierwszym przyjęciu danego leku układ immunologiczny zapamiętuje dany alergen i rozpoczyna tworzenie przeciwko niemu przeciwciał. Reakcja uczuleniowa na leki pojawia się dopiero po którymś z kolei przyjęciu danego środka.

Uczulenie (alergia) na leki – czynniki ryzyka

Na występowanie uczuleń na leki (alergii polekowych) wpływ mają liczne czynniki. Jednym z nich jest wiek i płeć. Zaobserwowano, że wysypka u dzieci po lekach występuje rzadziej. Ma to związek najprawdopodobniej z zażywaniem większej ilości leków przez dorosłych, co jest głównym czynnikiem predysponującym do rozwinięcia się niepożądanych reakcji polekowych. Niepożądane odczyny polekowe częściej występują u kobiet niż u mężczyzn.

Plamy po lekach występują częściej u osób palących i nadużywających alkoholu. Istnieje także grupa chorób przewlekłych, które ku temu predysponują. Zaliczamy do nich: gruźlicę, AIDS oraz mukowiscydozę. Należy także pamiętać, że predyspozycja do alergii polekowych może też być uwarunkowana genetycznie.

Praktycznie wszystkie leki mogą być przyczyną odczynów alergicznych. Dotyczy to także leków stosowanych w leczeniu reakcji uczuleniowych, czyli leków przeciwhistaminowych i kortykosteroidów.

Do leków, które uczulają zaliczamy:

  • antybiotyki beta-laktamowe (penicyliny, cefalosporyny),
  • sulfonamidy,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne,
  • preparaty miejscowo znieczulające,
  • opiaty,
  • środki kontrastowe,
  • leki zwiotczające,
  • barbiturany.

Wysypka po lekach – objawy, skórne odczyny polekowe

Zmiany skórne po lekach są najczęstszym i charakterystycznym objawem uczulenia na farmaceutyki. Występuje bardzo duża różnorodność morfologicznych obrazów skórnych odczynów polekowych. Ze względu na dynamikę rozwoju zmiany na skórze po lekach możemy podzielić na dwie grupy:

  • reakcje natychmiastowe: obrzęk naczynioruchowy i pokrzywka po lekach,
  • reakcje opóźnione: wyprysk kontaktowy, rumień, osutka plamisto-grudkowa, plamica, reakcje fototoksyczne.

Najczęstszymi odczynami skórnymi polekowymi są obrzęk naczynioruchowy i pokrzywka. W pokrzywce mamy do czynienia z powstawaniem bąbli pokrzywkowych, którym towarzyszy świąd i rumień. Obrzęk naczynioruchowy objawia się z kolei występowaniem ograniczonych obrzęków w skórze i błonach śluzowych.

Oba te rodzaje występują bardzo często równocześnie. Najczęstszymi lekami predysponującymi do wystąpienia tych zmian są: antybiotyki beta-laktamowe, sulfonamidy i niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Osutka plamisto-grudkowa po lekach

Wysypka po lekach bardzo często występuje w postaci osutki plamisto-grudkowej. Objawami są czerwone lub różowe plamy na ciele z towarzyszącymi grudkami (grudki na skórze). Osutka pojawia się najczęściej najpierw na tułowiu, obejmując początkowo szyję i kończyny górne, a następnie stopniowo przesuwa się ku dołowi.

Za występowanie tych zmian najczęściej odpowiedzialne są: niesteroidowe leki przeciwzapalne, antybiotyki beta-laktamowe, sulfonamidy, leki przeciwdrgawkowe.

Rumień po lekach

Kolejnym częstym odczynem skórnym jest rumień po lekach. Wyróżniamy w tej grupie:

  • rumień guzowaty, w którym mamy do czynienia z bolesnymi guzkami zlokalizowanymi głównie w obrębie podudzi; lekami wywołującymi są: salicylany, sulfonamidy, tetracykliny, niesteroidowe leki przeciwzapalne;
  • rumień wielopostaciowy z sinoczerwonymi zmianami na skórze, czasem na błonach śluzowych, a także – w najcięższej postaci (czyli toksycznej nekrolizie naskórka) ze zmianami w postaci pęcherzyków i martwicy, doprowadzającymi do spełzania rozległych powierzchni naskórka; do zmian tego typu najczęściej predysponują: antybiotyki beta-laktamowe, sulfonamidy, furosemid, tetracykliny, barbiturany, propranolol;
  • rumień trwały, czyli pojedyncze brunatne przebarwienia na skórze pojawiające się stale w tych samych miejscach; lekami predysponującymi są: niesteroidowe leki przeciwzapalne, sulfonamidy, tetracykliny, metronidazol, barbiturany.

Warto również wspomnieć o tzw. reakcjach fototoksycznych po zastosowaniu niektórych leków. Fototoksyczność jest to właściwość niektórych substancji powodująca zwiększoną wrażliwość komórek na promienie świetlne.

Gdy skóra zostanie wystawiona na światło, wówczas pojawiają się skórne odczyny polekowe, a czasami także silne oparzenia skóry. Lekami o działaniu uczulającym są m.in. niektóre antybiotyki (w tym chinolony), tetracykliny, a także niektóre zioła, np. dziurawiec zwyczajny.

Alergia po lekach (uczulenie na leki) – jak diagnozować i leczyć?

Diagnostyka uczulenia na leki opiera się na wykonaniu testów alergicznych, które dadzą dokładną odpowiedź, który lek nas uczula. Zaliczamy do nich testy skórne polegające na naniesieniu kropli alergenu na przedramię i nakłuciu w tym miejscu skóry. Pojawienie się bąbla i zaczerwienienia skóry po kilkunastu minutach świadczy o uczuleniu na dany alergen.

Kolejnym typem testów alergicznych jest test prowokacyjny, który polega na podaniu drogą donosową, pokarmową lub oskrzelową alergenu i odtworzeniu w ten sposób reakcji uczuleniowej. Ta metoda pozwala potwierdzić, że określony alergen podany daną drogą powoduje reakcję uczuleniową.

Oba wymienione testy niosą za sobą ryzyko rozwinięcia się w ich trakcie poważnej reakcji uczuleniowej, a nawet wstrząsu anafilaktycznego.

Mamy do dyspozycji także test z krwi. Polega on na wyizolowaniu z próbki krwi komórek, które są odpowiedzialne za reakcje alergiczne, a następnie poddaniu tych komórek laboratoryjnej hodowli. Komórki te stymulowane są odpowiednim lekiem i, jeżeli pacjent jest na niego uczulony, komórki zaczynają się namnażać.

Wysypka na ciele po lekach ustępuje zwykle wtedy, gdy odstawimy lek, który jest za nią odpowiedzialny. W przypadku łagodnych reakcji alergicznych podaje się leki przeciwhistaminowe, w cięższych przypadkach glikokortykosteroidy.

Gdy dojdzie do groźnego stanu, jakim jest wstrząs anafilaktyczny, należy podać adrenalinę.

Opublikowano: ; aktualizacja: 22.12.2016

Oceń:
4.2


Może cię

Jak leczyć objawy alergii? Jakie są sposoby na alergię?

Alergia to nadwrażliwość na niektóre związki zwane alergenami. Alergia objawia się bardzo dokuczliwymi i uciążliwymi ...

Pokrzywka – co ją wywołuje?

Pokrzywka to powszechna choroba alergiczna. Szacuje się, że miało lub ma ją ok. 10-25% ludzi. ...

Alergia pokarmowa – co najczęściej uczula – lista produktów

Alergie pokarmowe są aktualnie jednymi z najczęściej występujących rodzajów alergii. Wiążą się z niewłaściwą reakcją ...

Zwierzęta a alergie

Alergia na zwierzęta jest schorzeniem, w którym objawy są wynikiem nieprawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego na ...

Alergia kontaktowa

Alergie skórne są poważnym problemem dzisiejszych czasów. Wysypka, świąd, pokrzywka, szczególnie na odsłoniętych częściach ciała, ...

Ugryzienie meszki – objawy, leczenie, domowe sposoby, zapobieganie ukąszeniom

Meszki to owady, których ukąszenie jest bardzo bolesne. Objawem ugryzienia przez te owady może być: ...

Alergeny w domu – jak z nimi walczyć?

Alergen to czynnik, który po wniknięciu do naszego organizmu prowadzi do nadmiernej reakcji układu immunologicznego, ...

Choroby alergiczne oczu – leczenie

Leki stosowane w leczeniu chorób alergicznych oczu to przede wszystkim glikokortykosterydowe leki przeciwzapalne oraz inne ...

Rodzaje testów alergicznych

Do testów alergicznych zaliczamy: punktowe testy skórne, testy płatkowe, testy prowokacyjne oraz badania krwi, polegające ...

Pokrzywka fizykalna

Z wielu chorób skóry występujących u człowieka pokrzywka jest chyba jedną z najbardziej niejednolitych. Oznacza ...

Terapia odczulająca

Problem alergii stale rośnie. Chorzy próbują różnych sposobów leczenia – od homeopatii po leczenie farmakologiczne. ...

Alergia na leki

Reakcja alergiczna występuje najczęściej po podaniu leków pozajelitowo, czyli na przykład poprzez zastrzyk domięśniowy lub ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon