Jasnota biała – właściwości i zastosowanie lecznicze, skutki uboczne, przeciwwskazania

Jasnota biała to roślina podobna do pokrzywy, jednak jej liście nie nie parzą (stąd określenie głucha pokrzywa). Ziele powszechnie występujące w Polsce wykazuje właściwości lecznicze, m.in. ściągające, przeciwzapalne, przeciwkrwotoczne, antybakteryjne, żółciopędne, rozkurczowe. Głucha pokrzywa korzystnie wpływa również na przemiany metaboliczne i jest niezastąpionym zielem dla kobiet. Na co pomaga jasnota biała i jak wygląda?

Jasnota biała – co to jest, jak wygląda, gdzie rośnie, kiedy kwitnie?

Jasnota biała (Lamium album), nazywana pokrzywą białą lub pokrzywą głuchą (czasem także pokrzywą martwą), to wieloletnia roślina z rodziny jasnotowatych. Osiąga ona wysokość ok. 60 cm. Jasnota biała ma rozłożone naprzeciwlegle liście o wydłużonym, sercowatym kształcie. Brzegi są grubo piłkowane. Jasnozielone listki rosną na krótkich ogonkach i wydzielają charakterystyczny zapach. Łodyga rośliny jest wzniesiona, nierozgałęziona, słabo owłosiona lub prawie nagie. Roślina wytwarza liczne podziemne odnogi. Kwiaty jasnoty białej są białe, wielkości ok. 2,5 cm. Roślina kwitnie od maja do listopada. Owoc stanowi rozłupnia z rozłupkami.

Z wyglądu jasnota przypomina pokrzywę, jednak jej liście nie parzą – stad nazwa głucha pokrzywa.

Występuje powszechnie w Europie i na obszarach Azji. Jasnota biała w Polsce rośnie dziko w zaroślach, przy drogach, ogrodach, sadach, przy drogach. Nasiona jasnoty białej są rozsiewane przez wiatr. Bylina preferuje wilgotne, zacienione miejsca, z żyzną próchniczną gleba. Uprawa jasnoty białej nie jest trudna. Ze względu na właściwości lecznicze rośliny warto ją mieć w swoim ogrodzie.

Jasnota biała – co zawiera, jak zbierać i jak suszyć?

Surowiec zielarski stanowi kwiat jasnoty białej (Lamii albi flos) oraz ziele jasnoty (Lamii albi herba). Aby skorzystać z ich leczniczych właściwości, należy wiedzieć jak zbierać i jak suszyć roślinę. Zioło zbiera się ze stanowisk naturalnych, oddalonych od dróg i innych zanieczyszczeń. Suszy się je w zacienionym i przewiewnym pomieszczeniu, rozłożone cienką warstwą. Można też suszyć w suszarni ogrzewanej o temperatury do 35 stopni. Zbyt długie suszenie sprawia, iż kwiaty łatwo ciemnieją.

Jasnota biała zawiera cenne dla zdrowia składniki:

  • flawonoidy (m.in. kwercetynę, rutynę),
  • kwasy organiczne (kwas cynamonowy, rozmarynowy, p-kumarowy, chlorogenowy, kwas kawoilochinowy),
  • garbniki,
  • saponiny,
  • glikozydy irydoidowe,
  • związki śluzowe,
  • olejki eteryczne.

Liście jasnoty białej zawierają witaminę C i prowitaminę A. Wszystkie te związki korzystnie wpływają na organizm.

Jasnota biała – właściwości lecznicze

Działanie jasnoty białej na organizm dostrzeżono już w starożytności. W średniowieczu pisał o niej m.in. Dioskurides. W pierwszym polskim zielniku Szymona Syreniusza (1613) znajdziemy opis jasnoty białej jako rośliny leczniczej. Dawniej zalecano kwiat jasnoty na biegunki u dzieci, a także do okładów na rany.

Ziele jasnoty ma właściwości ściągające, przeciwkrwotoczne, antybakteryjne, przeciwzapalne, żółciopędne, rozkurczowe i ułatwiające trawienie.

Jasnota biała jest rośliną jadalną, dlatego też ma zastosowania kulinarne. Młode, zbierane wiosną listki można udusić jak szpinak lub dodawać do sałatek. Współcześnie ziele jasnoty stosuje się wewnętrznie, jak i zewnętrznie.

Jasnota biała – na co pomaga?

Jasnota biała pomaga na obfite, bolesne miesiączki, a także objawy stanów zapalnych narządów rodnych. Korzystnie wpływa na pracę układu pokarmowego, wspomaga pracę wątroby, trzustki i śledziony. Zalecana jest przy wzdęciach i uczuciu przepełnienia.

Płukanki z jasnoty białej stosuje się przy zapaleniu gardła, krtani i jamy ustnej. Głucha pokrzywa stosowana jest też przy nieżytach dróg oddechowych. Ułatwia odkrztuszanie i pomaga usunąć zalegającą w drogach oddechowych flegmę, dlatego często zaleca się jasnotę białą na kaszel.

Ziele jasnoty wykazuje też działanie moczopędne, dzięki czemu pomaga usunąć z organizmu szkodliwe produkty przemiany materii. Biała pokrzywa korzystnie wpływa również na układ krwionośny – uszczelnia ściany naczyń krwionośnych, zwiększa ich elastyczność. Ziele często wchodzi w skład mieszanek o działaniu uspokajającym, poprawiających jakość snu.

Można spotkać się także z zaleceniem stosowania jasnoty białej na mięśniaki i torbiele.

Głucha pokrzywa – zastosowanie lecznicze na skórę

Działanie lecznicze jasnoty białej wykorzystuje się także zewnętrznie. Okłady z jasnoty białej stosowane na zranioną skórę działają przeciwzapalnie i antyseptycznie, przyspieszają gojenie.

Ziele może pomóc w zewnętrznych schorzeniach narządów rodnych, przy stanach ropnych. Jasnota biała to naturalny lek na upławy i zapalenia pochwy. Kwiat jasnoty stosuje się tu zewnętrznie (kąpiele, okłady) oraz wewnętrznie (napar, irygacje). Stosowanie tego typu domowych sposobów nie może, oczywiście, zastąpić fachowego leczenia.

Ze względu na oczyszczające właściwości ziela, można je stosować w zwalczaniu trądziku młodzieńczego oraz różnych wysypek skórnych. Płukanki zalecane są przy łupieżu i swędzeniu skóry głowy. Jasnota biała to doskonały naturalny specyfik na włosy. Okłady z naparu przyniosą ulgę zmęczonym oczom, zniwelują opuchnięcia i cienie pod oczami. Dzięki tym właściwościom jasnota biała znalazła zastosowanie w kosmetyce do produkcji kosmetyków (np. kremy, szampony).

Jasnota biała – przeciwwskazania i skutki uboczne

Ziele stosowane w odpowiednich dawkach nie powoduje skutków ubocznych. Jasnota biała u kobiet w ciąży i matek karmiących może być stosowana tylko zewnętrznie. Napary a z kwiatu jasnoty wytwarzane na bazie wody lub mleka można podawać również dzieciom.

Warto wiedzieć, iż występuje też inna odmiana jasnoty – jasnota purpurowa, która nie znalazła jednak zastosowania w lecznictwie.

Bibliografia

  1. Grys A., Łowicki Z., Gryszczyńska A. i wsp., Rośliny zielarskie w leczeniu chorób skóry – bezpieczeństwo i zastosowanie, „Postępy Fitoterapii”, 2011, nr 3.
  2. Mazik M., Zioła w ogrodzie i w domu, Agencja Wydawnicza „Egros”, Warszawa 2018.
  3. Ożarowski A. Jaroniewski W. , Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1987
  4. Senderski M. E., Prawie wszystko o ziołach, Podkowa Leśna, 2007.
Opublikowano: ; aktualizacja: 26.02.2019

Oceń:
4.7


Może cię

Hibiskus (ketmia) – kwiat i herbata – właściwości, działanie, przeciwwskazania

Hibiskus (ketmia) znany jest głównie ze względu na ozdoby kwiatostan. Tymczasem kwiat hibiskusa działa leczniczo ...

Fiołek trójbarwny (bratek) – właściwości, zastosowanie w leczeniu chorób

Fiołek trójbarwny zwany popularnie bratkiem polnym to roślina należąca do rodziny fiołkowatych. Występuje ona na ...

Spirulina – właściwości, zastosowanie i efekty stosowania alg

Co to jest spirulina? Jest ona prostym jednokomórkowym organizmem – cyjanobakterią. wykazuje wyjątkową zdolność adaptacji ...

Matcha – zielona herbata w proszku – właściwości, cena, gdzie kupić i jak parzyć, opinie

Matcha, czyli zielona herbata w proszku, jest zaliczana do najstarszych napojów świata. Kojarzy się głównie ...

Gorczyca – właściwości lecznicze, zastosowanie

Gorczyca to nie tylko przyprawa. Znalazła także zastosowanie w lecznictwie. Olej z gorczycy jest składnikiem ...

Trędownik bulwiasty – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Trędownik bulwiasty jest roślina powszechnie występującą na wilgotnych terenach Polski. Jednak jego właściwości lecznicze nie ...

Kozieradka – właściwości, jak stosować, efekty i skutki uboczne, cena

Kozieradka na włosy stosowana jest dość powszechnie, jako środek na wypadanie czy porost. Właściwości kozieradki ...

Kozłek lekarski – waleriana – właściwości, zastosowanie i skutki uboczne

Kozłek lekarski to roślina znana głównie ze swoich właściwości uspokajających i nasennych. Znany jest nawet ...

Zioła na tarczycę – czy są skuteczne i leczą?

Obecnie choroby tarczycy stanowią bardzo istotny problem. Na niedoczynność i nadczynność choruje coraz więcej młodszych ...

Nawłoć – rodzaje, właściwości lecznicze i zastosowanie

Nawłoć pospolita to roślina lecznicza, znana już w medycynie ludowej. Skutecznie wspomaga leczenie chorób naczyniowych, ...

Macierzanka – gatunki, właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Macierzanka to rodzaj kilkuset gatunków roślin, z których część stosowanych jest w ziołolecznictwie, zwłaszcza jako ...

Czarnuszka – nasiona i napar – właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania i przepisy

Czarnuszka to roślina o czarnych stożkowatych nasionach, znana również pod nazwą czarnucha, kmin czarny czy ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon