Amfetamina

Amfetamina jest narkotykiem psychostymulującym, to znaczy takim, którego działanie polega na pobudzaniu ośrodkowego układu nerwowego. Jej używanie prowadzi do uzależnienia przede wszystkim psychicznego, w mniejszym stopniu do uzależnienia fizycznego.

Działanie amfetaminy

Amfetamina zwiększa neurotransmisję, czyli przekaz impulsów między neuronami mózgu – pobudza czynność kory mózgu, nasilając przekaźnictwo noradrenergiczne i dopaminergiczne (noradrenalina i dopamina to dwa z wielu neuroprzekaźników obecnych w mózgu człowieka, substancje, od których zależy zachowanie, myślenie, nastrój, zapamiętywanie itd.). W wyniku pobudzonego neuroprzekaźnictwa dochodzi do zwiększenia czujności i koncentracji, zmniejsza się odczuwanie zmęczenia i potrzeba snu, wzrasta wytrzymałość, stłumieniu ulega odczuwanie głodu. Subiektywne odczucie jest, szczególnie na początku, przyjemne: jest to wrażenie bardzo dobrego samopoczucia, z podwyższeniem samooceny, zwiększeniem pewności siebie i stanem bliskim euforii.

Amfetamina jest używana w formie tabletek albo proszku, który może być połykany lub wdychany, a po rozpuszczeniu wstrzykiwany dożylnie. U osób regularnie używających amfetaminę dość szybko rozwija się tolerancja – dla uzyskania początkowego „przyjemnego” efektu potrzebne są coraz większe dawki tego narkotyku. Zwykle po odstawieniu amfetaminy nie pojawiają się objawy zespołu abstynencyjnego. W Polsce jest substancją nielegalną.

Zaburzenia psychiczne związane z używaniem amfetaminy

Ryzyko wystąpienia zaburzeń psychicznych spowodowanych zażyciem / zażywaniem amfetaminy zależy od kilku czynników:

  • indywidualnych predyspozycji do występowania zaburzeń psychicznych,
  • dawki,
  • drogi podania,
  • częstotliwości i długotrwałości jej używania.

Używanie amfetaminy może być:

  • jednorazowe – w poszukiwaniu nowego doświadczenia, eksperymentu, przygody,
  • sporadyczne – od czasu do czasu dla uzyskania po raz kolejny „przyjemnego” efektu,
  • częste, powtarzające się – związane z obyczajem, swego rodzaju normą czy stylem bycia w jakiejś grupie towarzyskiej albo rówieśniczej.

Czasami sięganie po amfetaminę jest próbą samoleczenia się u osób cierpiących z powodu fobii społecznej, innych zaburzeń lękowych albo zaburzeń depresyjnych. Może być również sposobem na uzyskanie większej energii i uniknięcie zmęczenia przed trudnym egzaminem albo innym wymagającym dużego wysiłku zadaniem. Jeżeli jednak głównym powodem zażywania amfetaminy zaczyna być chęć ponownego wywołania przyjemnego stanu podwyższonego nastroju i dobrego, euforycznego samopoczucia, to istnieje duże ryzyko, że dość szybko zacznie wytwarzać się tolerancja i rozwinie się zależność psychiczna od tego narkotyku.

Rodzaje używania amfetaminy pod względem medycznym

Omawiając używanie amfetaminy z medycznego punktu widzenia, można wyróżnić:

  • ostre zatrucie – wynikające z jednorazowego zażycia amfetaminy, w którym objawy (zarówno przyjemnego pobudzenia, jak i nieprzyjemne, związane np. ze zbyt dużym wzrostem ciśnienia krwi) są odwracalne,
  • używanie ryzykowne – stosowanie amfetaminy w okolicznościach stwarzających potencjalne niebezpieczeństwo (przykładem może być prowadzenie samochodu pod wpływem narkotyku) albo w sposób związany z większym ryzykiem dla zdrowia – zbyt długo albo w zbyt dużych dawkach,
  • używanie szkodliwe – dalsze używanie amfetaminy pomimo już zaistniałych problemów zdrowotnych, rodzinnych, finansowych albo zawodowych,
  • uzależnienie – przede wszystkim psychiczne (amfetamina rzadko i w niewielkim stopniu staje się przyczyną występowania fizycznych objawów uzależnienia); jest to narastające pragnienie wywoływania wyzwalanego amfetaminą zmienionego stanu umysłu i związana z szybkim rozwojem tolerancji potrzeba zwiększania dawki.

Powikłania po zażyciu amfetaminy

Uzyskiwanie stanu dobrego samopoczucia za pomocą wpływającej na łatwą do zachwiania równowagę neuroprzekaźników i zmieniającej w ten sposób różne funkcje układu nerwowego substancji wiąże się oczywiście z ryzykiem wielu powikłań:

  • u osób, u których wcześniej występowały objawy nerwicowe, depresyjne albo psychotyczne, dochodzi do nasilenia tych objawów,
  • nawet jednorazowe użycie amfetaminy może wyzwolić objawy zaburzenia psychicznego; najczęściej są to objawy lękowe albo depresyjne, rzadziej, ale to też jest wpisane w ryzyko używania amfetaminy, objawy psychotyczne – urojenia i omamy,
  • spowodowany użyciem amfetaminy przypływ energii, brak potrzeby snu i nieodczuwanie zmęczenia powodują czasami bardzo niebezpieczne, zagrażające życiu wyczerpanie i odwodnienie,
  • skutki zażywania amfetaminy to przyspieszenie akcji serca, zaburzenia rytmu jego pracy i wzrost ciśnienia krwi,
  • początkowo zwiększona koncentracja dość szybko zmienia się w nieprzyjemną nadwrażliwość na bodźce,
  • po spowodowanym amfetaminą okresie ożywienia, euforii i wzmożonego napędu przychodzi obniżenie nastroju, wyczerpanie i rozdrażnienie.

Leczenie chorób i zaburzeń psychicznych związanych z używaniem amfetaminy

Uzależnienie od amfetaminy jest przede wszystkim uzależnieniem psychologicznym. Z tego powodu podstawową formą leczenia są metody psychologiczne:

  • edukacja na temat psychologicznych mechanizmów powstawania uzależnienia i konsekwencji zażywania narkotyków,
  • doradztwo, którego celem jest redukcja szkód – np. rezygnacja z dożylnej formy przyjmowania narkotyku (wysokie ryzyko zakażenia wirusem HIV),
  • programy terapeutyczne podobne do metod psychoterapeutycznych, wykorzystywanych w leczeniu innych uzależnień, bazujące na terapii poznawczo-behawioralnej i programie dwunastu kroków wspólnoty AA.

Jeżeli następstwem używania amfetaminy są objawy depresyjne, lękowe albo psychotyczne, konieczne bywa leczenie farmakologiczne – lekami przeciwdepresyjnymi lub przeciwspychotycznymi.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Wideo – Uzależnienia

Uzależnienia bardzo często na pierwszą myśl przywodzą alkohol bądź narkotyki. Mogą one jednak dotyczyć również ...

Uzależnienie od seksu

Uzależnieni od seksu poszukują niebezpiecznych społecznie zachowań, nawet jeśli mogą one przynieść im i innym ...

Alkohol a depresja

Alkohol i depresja występują najczęściej obok siebie. Czasami za stany depresyjne odpowiedzialny jest alkoholizm, innym ...

Marihuana jako lek – marihuana lecznicza

Marihuana jest szeroko znana jako narkotyk, natomiast same konopie mają wiele różnych zastosowań. Coraz częściej ...

Marihuana jako lek – marihuana lecznicza

Marihuana jest szeroko znana jako narkotyk, natomiast same konopie mają wiele różnych zastosowań. Coraz częściej ...

Jak rozwija się uzależnienie?

Uzależnienie to złożony zespół różnych zjawisk zachodzących w ciele i psychice człowieka. Dotyczy zjawisk fizjologicznych ...

Jak palenie papierosów wpływa na aktywność fizyczną?

Palenie negatywnie wpływa na kondycję organizmu. Pogarszająca się wydolność sprawia, że palacz szybciej się męczy ...

Dziecko a alkohol i narkotyki

Duża część młodych ludzi w okresie dorastania eksperymentuje z substancjami psychoaktywnymi. Narkotyki i dopalacze, a ...

Uzależnienie od pornografii

Uzależnienie od pornografii to temat, coraz bardziej popularny. Nic dziwnego – ze wszystkich stron docierają ...

Uzależnienie od leków uspokajających i nasennych

Uzależnienie od leków należy podejrzewać wtedy, gdy danej osobie zaczyna się wydawać, że bez „swojego” ...

Cytyzyna czy nikotyna – co jest lepsze na rzucanie palenia?

Cytyzyna to skuteczny sposób na rzucanie palenia. W przeciwieństwie do nikotyny, od której uzależnieni są ...

Choroby zależne od picia alkoholu

Nadużywanie alkoholu powadzi do wielu groźnych zmian w organizmie. Szkodliwe jest zarówno regularne picie, jak ...

Komentarze (0)