Właściwości kofeiny – jak kofeina wpływa na organizm?

Kofeina znajduje się w wielu roślinach. Jej najbardziej znane źródła to: kawa, herbata, yerba mate i guarana. Wykazuje działanie pobudzające i poprawia koncentrację. Udowodniono, że zmniejsza ryzyko rozwoju chorób neurodegradacyjnych. Pozytywnie wpływa także na efektywność odchudzania. Istnieje jednak ryzyko przedawkowania kofeiny, na co w największym stopniu narażone są dzieci i młodzież.

W czym jest kofeina?

Kofeina to alkaloid purynowy, naturalnie występujący w około 60 gatunkach roślin. Jej najbardziej znaczące źródła to: kawa, herbata, yerba mate (liście ostrokrzewu paragwajskiego), kakao, guarana (liana brazylijska Paulinia guarana) oraz orzeszki coli.

Kofeina to jedna z najbardziej rozpowszechnionych na świecie substancji psychoaktywnych. Oprócz naturalnych źródeł znajdziemy ją także w napojach energetyzujących, napojach typu cola, czekoladzie i lekach przeciwbólowych. Co ciekawe, liście herbaty zawierają więcej kofeiny niż ziarna kawy, jednak w trakcie parzenia dochodzi do znacznego spadku jej ilości. Ile kofeiny ma kawa? Przeciętna zawartość kofeiny w kawie (filiżanka 150 ml) wynosi 85 mg.

Zawartość kofeiny w różnych produktach (mg/porcję):

  • kawa parzona (1 szklanka ok. 200 ml): 80–135; kawa rozpuszczalna (1 szklanka ok. 200 ml); 90;
  • espresso (1 mała filiżanka 60 ml): 100; kawa bezkofeinowa (1 szklanka ok. 200 ml) : 5–15;
  • herbata czarna (1 szklanka ok. 200 ml): 18–107; herbata zielona (1 szklanka ok. 200 ml): 30–81;
  • czekolada gorzka (1 pasek 43 g): 31; czekolada mleczna (1 pasek 43 g): 10;
  • tabletka przeciwbólowa: 65.

Jak długo działa kofeina?

Kofeina znana jest przede wszystkim z działania pobudzającego. Stymuluje wydzielanie neuroprzekaźników serotoniny i dopaminy oraz hormonu adrenaliny, przez co pobudza ośrodkowy układ nerwowy, poprawia koncentrację, refleks i wpływa pozytywnie na nastrój. Pobudzające działanie kofeiny jest krótkotrwałe, a swoje maksimum osiąga ona po ok. 60 minutach od wypicia filiżanki kawy lub napoju energetyzującego.

Okres półtrwania kofeiny, czyli czas, w którym połowa przyjętego związku zostaje usunięta z organizmu to u zdrowych osób 4–5 godzin. Wraz z wydalaniem kofeiny z organizmu spada jej wpływ na lepsze skupienie uwagi, zmniejszenie uczucia zmęczenia i senności. Wraz z regularnym piciem kawy pojawia się tolerancja na kofeinę i do uzyskania tej samej stymulacji organizm potrzebuje większej dawki. Zdecydowanie silniejsze działanie pobudzające kofeina wywiera na osoby, które rzadko po nią sięgają. Co zamiast kawy? Osobom, które unikają kofeiny, a potrzebują pobudzenia, polecany jest napój z karobu, woda z sokiem z cytryny, napój z czarnego sezamu czy napar z mniszka lekarskiego.

Czy picie kawy jest zdrowe? Jak kofeina wpływa na organizm?

Dzięki licznym badaniom naukowym poznano wpływ kofeiny na organizm w innych aspektach niż działanie pobudzające. Nie wszystkie wyniki badań są spójne, jednak stwierdzono, że codzienne picie kawy w umiarkowanych ilościach może chronić przed utratą pamięci w wyniku choroby Alzheimera, redukuje ryzyko jej występowania i opóźnia wystąpienie objawów. Co więcej codzienne spożywanie 3 filiżanek kawy lub herbaty zmniejsza ryzyko choroby Parkinsona o 22–28 proc. Kofeina może też zmniejszać objawy u osób ze zdiagnozowaną chorobą.

2 filiżanki kawy dziennie zmniejszają ryzyko chorób serca, płuc, udaru i infekcji. Kofeina zwęża mózgowe naczynia krwionośne, dzięki czemu łagodzi migrenowe i napięciowe bóle głowy. Warto wiedzieć, że osoby z nadciśnieniem tętniczym nie muszą całkowicie rezygnować z kawy. Co prawda kofeina w dawce powyżej 250 mg na dobę podnosi ciśnienie krwi, ale działanie to zanika po 2–3 dniach. Kofeina przyspiesza metabolizm i rozpad trójglicerydów budujących tkankę tłuszczową, może być zatem pomocna przy odchudzaniu. Wbrew opinii nie jest ona czynnikiem ryzyka chorób nowotworowych.

Czy kofeina szkodzi?

Mimo szeregu zalet spożywania kofeiny, substancja ta może wykazywać także negatywny wpływ na organizm:

  • rozszerza wieńcowe naczynia krwionośne i zwiększa zapotrzebowanie serca na tlen, przez co może nasilać dolegliwości związane z chorobą wieńcową;
  • w przypadku zbyt małej podaży wapnia z dietą picie powyżej 3 filiżanek kawy na dobę może przyczyniać się do osteoporozy i zwiększania ryzyka złamań kości;
  • picie kawy powoduje nieznaczne wypłukiwanie magnezu z organizmu, a w związku z tym, że wielu dorosłych ma niedobory tego pierwiastka, warto rozważyć jego suplementację;
  • kofeina wzmaga wydzielanie soku żołądkowego i może nasilać dolegliwości związane z refluksem oraz chorobą wrzodową.

Przedawkowanie kofeiny – jak się objawia?

Dawka kofeiny uznawana za bezpieczną dla dorosłych osób zdrowych to 400 mg. Taka ilość znajdują się w ok. 4 szklankach kawy parzonej oraz rozpuszczalnej, ok. 10 szklankach herbaty, ok. 20 szklankach coli i ok. 6 szklankach napoju energetyzującego. Na przedawkowanie kofeiny szczególnie narażone są dzieci i młodzież, dla których za bezpieczną ilość przyjmuje się ok. 5 mg/kg masy ciała. Dla przeciętnego dziesięciolatka jest to 150 mg kofeiny, która znajduje się w około 2 szklankach napoju energetyzującego. Badania pokazują, że dzieci wypijają nawet 6 puszek takich napojów dziennie.

Przedawkowanie kofeiny u osoby dorosłej wiąże się z przyjęciem ponad 500 mg związku, a zatrucie – ponad 2000 mg. Objawami przedawkowania kofeiny są:

Uzależnienie od kofeiny jest możliwe, jednak rzadko do niego dochodzi. Odstawienie kofeiny u osób uzależnionych powoduje zmęczenie, pogorszenie nastroju, spadek koncentracji, uwagi i bóle głowy. Ryzyko nadużywania kofeiny jest bardzo niewielkie, ponieważ przyjmowanie coraz większych jej ilości nie powoduje przyjemnych doznań, a wręcz przeciwnie – powoduje pogorszenie nastroju, uczucie niepokoju i zdenerwowanie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 17.05.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Jak wspomagać i poprawić trawienie? Sposoby na lepsze trawienie

Problem niestrawności jest powszechny. Objawami, które potwierdzają problemy z trawieniem, są: zgaga, zaparcia, wzdęcia, uczucie ...

Dieta w chorobie wieńcowej – co jeść, a czego unikać w chorobie wieńcowej serca?

W chorobie wieńcowej dieta ma bardzo duże znaczenie. Jest dietą przeciwzapalną, która prowadzi do obniżenia ...

Benzoesan sodu E211 – występowanie, działanie, zastosowanie, szkodliwość

Konserwant E211 to benzoesan sodu, który – jako dodatek do żywności – najczęściej znajdziemy w ...

Soki oczyszczające – jak przeprowadzić detoks organizmu sokami?

Picie soków to prosty i zdrowy sposób na detoks organizmu. Świeże soki z wyciskarki czy ...

Syndrom chińskiej restauracji – co to jest?

Syndrom chińskiej restauracji najczęściej opisywany jest, jako zespół objawów występujących po spożyciu dań kuchni azjatyckiej. ...

Wideo – Jak poprawić trawienie?

Dla prawidłowego przebiegu trawienia, należy jeść powoli. Dobrze jest spożywać małe, ale częste posiłki. Należy ...

Najzdrowsza wersja kawy – jak ją wybrać i przygotować?

Kawa to napój, bez którego wiele osób nie wyobraża sobie poranka. Poza właściwościami pobudzającymi, wyjątkowym ...

Napoje dietetyczne – co się stanie, kiedy przestaniemy je pić?

Wielu osobom walczącym o szczupłą sylwetkę napoje dietetyczne wydają się idealną alternatywą dla tradycyjnych napojów ...

Dieta proteinowa – na czym polega? Jakie są zasady, etapy i efekty diety białkowej?

Dieta proteinowa to sposób żywienia, w którym jadłospis tworzą przede wszystkim produkty bogate w białko, ...

Jakie produkty spożywcze negatywnie wpływają na kondycję cery?

Kondycja skóry twarzy w dużym stopniu uzależniona jest od stosowanej na co dzień diety. Niektóre ...

Produkty, które nasilają uczucie głodu

Czy po jedzeniu można odczuwać większy głód, niż przed posiłkiem? Paradoksalnie tak – mimo pełnego ...

Dieta oczyszczająca – usuwanie toksyn z organizmu

Nagromadzenie toksyn w organizmie może być wynikiem nieprawidłowej diety, stosowania używek oraz zanieczyszczenia środowiska. Pierwszymi ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon