Jakie mogą być przyczyny niskiego poziomu testosteronu u mężczyzn?

Przyczyną niskiego poziomu testosteronu najczęściej jest tak zwana andropauza, czyli zmiany zachodzące w układzie hormonalnym mężczyzny związane z fizjologicznym procesem starzenia się organizmu. Przyczyn spadku testosteronu może być bardzo wiele. Część z nich zależna jest do chorób jąder, radykalnego leczenia, chorób nowotworowych.

Jakie są przyczyny niskiego poziomu testosteronu?

Poziom testosteronu ulega obniżeniu w wyniku nieprawidłowości w działaniu tzw. osi podwzgórze-przysadka-jądra. Nazwą tą określamy układ regulacji wydzielania testosteronu, w którym uczestniczą jądra (to one odpowiadają za produkcję testosteronu) oraz podwzgórze i przysadka. Podwzgórze i przysadka mózgowa są strukturami mózgu, które na zasadzie sprzężeń zwrotnych (tzn. zależnie od tego, jak dużo testosteronu znajduje się we krwi) wydzielają lub hamują wydzielanie czynników pobudzających jądra do aktywności hormonalnej.

Czynniki działające negatywnie na jeden z elementów tej osi obniżają aktywność jąder w zakresie produkcji testosteronu i prowadzą do obniżenia jego stężenia we krwi, co jest podstawą do rozwoju hipogonadyzmu.

Ze względu na mechanizm zaburzeń i okolicę anatomiczną, w której one zaistniały, stosuje się podział na hipogonadyzm pierwotny (inaczej: gonadalny, hipergonadotropowy), kiedy obniżona jest zdolność jąder do produkcji i wydzielania testosteronu oraz hipogonadyzm wtórny (pozagonadalny, hipogonadotropowy), gdy jądra są strukturalnie i funkcjonalnie prawidłowe, ale wydzielanie testosteronu utrzymuje się na niskim poziomie wskutek braku stymulacji ze strony podwzgórza i przysadki. W obu przypadkach można wyróżnić wiele przyczyn obniżonego testosteronu.

Spadek testosteronu u mężczyzn

Do ważniejszych przyczyn hipogonadyzmu pierwotnego należą następujące proces fizjologicznego starzenia się, czyli andropauza. Obniżenie aktywności mechanizmów odpowiedzialnych za produkcję testosteronu jest naturalną konsekwencją starzenia się i odpowiada menopauzie u kobiet; u niektórych mężczyzn przebiega ono w łagodny sposób, u innych natomiast wiąże się z nasilonymi objawami, jak zaburzenia erekcji, obniżenie popędu płciowego, chwiejność nastroju. Proces ten określany jest powszechnie jako andropauza. O tym jak zwiększyć poziom testosteronu decyduje lekarz. Istnieje możliwość przyjmowania testosteronu w tabletkach.

  • Urazy jąder i moszny oraz choroby nowotworowe zajmujące jądra mogą być przyczyną obniżonego poziomu testosteronu.
  • Normy testosteronu mogą ulec wahaniom w przypadku infekcji – zarówno toczących się w obrębie jąder, jak również infekcji ogólnoustrojowych (np. w przebiegu zakażenia wirusem HIV).
  • Negatywny wpływ ma nadużywanie alkoholu.
  • Niski poziom testosteronu to także efekt leczenia niektórych chorób (np. szkodliwy wpływ chemioterapii lub radioterapii stosowanych w leczeniu nowotworów, działania niepożądane przewlekłego stosowania leków steroidowych lub uszkodzenie jąder podczas zabiegu operacyjnego).
  • Za niski testosteron odpowiadać mogą zaburzenia genetyczne – mogą skutkować nieprawidłowym rozwojem anatomicznym jąder lub ich niewydolnością wynikającą z uszkodzenia mechanizmów syntezy i wydzielania testosteronu. Przykładem zespołu genetycznego przebiegającego z niskim poziomem testosteronu jest zespół Klinefeltera. Czynniki genetyczne mogą być przyczyną takich nieprawidłowości jak brak jąder lub ich niedorozwój. Zdarza się też, że zaburzenia wywołane są przez niewrażliwość jąder na stymulację hormonami przysadkowymi – dzieje się tak np. w przypadku mutacji receptora dla jednego z tych hormonów – receptora LH (uszkodzony receptor „nie rozpoznaje” LH i nie aktywuje produkcji testosteronu);

Kiedy obniżony testosteron oznacza chorobę?

Spadek testosteronu może być spowodowany szeregiem innych przyczyn, takich jak:

  • choroby ośrodkowego układu nerwowego, w przebiegu których na tle rozległych zaburzeń pracy mózgowia i rdzenia kręgowego może wystąpić również hipogonadyzm wtórny;
  • Choroby nowotworowe – zwłaszcza guzy rozwijające się w obrębie podwzgórza i przysadki lub w ich bezpośredniej bliskości, czego efektem jest mechaniczne zniszczenie tych struktur; niektóre guzy przysadki (tzw. prolactinoma) wydzielają ponadto hormon prolaktynę, którego duże stężenie obniża produkcję testosteronu przez hamowanie aktywności przysadki;
  • urazów głowy i krwawienia do ośrodkowego układu nerwowego;
  • radioterapia (naświetlania promieniowaniem jonizującym) w obrębie głowy;
  • niedożywienie lub wyniszczenie, choroby endokrynologiczne (np. cukrzyca typu 3, zespół Cushinga czy niedoczynność tarczycy), nadużywanie marihuany, działania niepożądane niektórych leków.

Warto wspomnieć, że hipogonadyzm wtórny może rozwinąć się między innymi w wyniku zaburzeń genetycznych – jednak w odróżnieniu do wyżej opisanych stanów, w tym przypadku nieprawidłowości dotyczą podwzgórza i/lub przysadki mózgowej. Również tutaj można wymienić zespoły genetyczne – np. zespół Kallmanna, w którym prócz hipogonadyzmu obecne są zaburzenia węchu czy zespół Pradera-Willi’ego. Zdarzają się również mutacje dotyczące pojedynczych enzymów lub receptorów, których efektem jest uszkodzenie zdolności wydzielania hormonów LH i FSH przez przysadkę i tym samym stymulacji jąder do wydzielania tesotsteronu.

Jakie mogą być skutki niskiego poziomu testosteronu?

Zdarza się, że u jednej osoby współistnieją cechy obu typów hipogonadyzmu. Stan taki bywa nazywany hipogonadyzmem mieszanym. Zdarza się on u starszych mężczyzn jako efekt starzenia się osi podwzgórze-przysadka-jądra, jak również w przebiegu takich chorób jak anemia sierpowata i talasemia czy podczas leczenia steroidami.

Warto ponadto zwrócić uwagę na związek między niskim stężeniem testosteronu a występowaniem między innymi:

  • chorób układu sercowo-naczyniowego,
  • otyłością,
  • cukrzycą,
  • hiperlipidemią,
  • astmą oskrzelową.

Stany te obecne są statystycznie częściej u osób z hipogonadyzmem, nie jest jednak jasne, czy obniżenie poziomu testosteronu jest w tych przypadkach przyczyną, czy raczej skutkiem zaburzeń oraz w jaki sposób wpływa na ich przebieg.

Niski poziom testosteronu u kobiet jest stanem prawidłowym.

Opublikowano: ; aktualizacja: 25.10.2016

Oceń:
4.6


Może cię

Benzodiazepiny w moczu

Benzodiazepiny są to związki chemiczne, które znalazły zastosowanie między innymi w terapii lęku i bezsenności. ...

Badanie moczu na zatrucie barbituranami

Badanie na obecność barbituranów w moczu przeprowadza się w celu stwierdzenia stosowania tych środków odurzających ...

Kalprotektyna w kale – norma, wyniki, interpretacja

Kalprotektyna to białko, które jest biomarkerem. Stężenie kalprotektyny wzrasta w przypadku wystąpienia stanów zapalnych przewodu ...

ACTH (kortykotropina) – badanie ACTH – wyniki i normy hormonu

ACTH to hormon adrenokortykotropowy (kortykotropina) wytwarzany w przedniej część przysadki mózgowej. Może być on również ...

Hipoalbuminemia – co oznaczają niskie albuminy we krwi?

Termin hipoalbuminemia oznacza stan kiedy w surowicy krwi wykrywana jest niska ilość albumin. Oznaczenie tych ...

Podwyższona bilirubina – hiperbilirubinemia

Hiperbilirubinemia to podwyższony poziom bilirubiny we krwi. W niektórych przypadkach nie jest powodem do niepokoju, ...

Test obciążenia żelazem

Test obciążenia żelazem pozwala na określenie przyczyn niedoboru żelaza. Test polega na doustnym przyjmowaniu preparatu ...

Czynniki krzepnięcia – białka od których zależy krzepnięcie krwi

Czynniki krzepnięcia to grupa białek produkowanych w wątrobie, które regulują proces krzepnięcia krwi. Badanie czynników ...

Prasteron – hormon DHEA na erekcję bez recepty

Prasteron, czyli hormon DHEA, to męski hormon płciowy. Spadek jego stężenia, do którego dochodzi wraz ...

Badanie PCR – co to za metoda, na czym polega, co wykrywa test PCR?

Badanie PCR, wykorzystujące reakcję łańcuchowej polimerazy, to metoda molekularna stosowana przede wszystkim w diagnostyce infekcji. ...

FibroTest i FibroMax – wskazania, przygotowanie, przebieg, wyniki badania

Dotychczas jedynym sposobem na ocenę zmian histologicznych i wykrycie chorób wątroby była biopsja – badanie ...

Białko całkowite w surowicy

Badanie białka całkowitego w surowicy jest doskonałym miernikiem stanu zdrowia organizmu. Odzwierciedla stan odżywienia, wydolność ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon