Czym są kalettes?
Kalettes to warzywo będące krzyżówką jarmużu i brukselki. Nazwa pochodzi od angielskiego słowa kale (jarmuż) ze zdrabniającą końcówką „-ettes”.
To wyjątkowe warzywo zostało stworzone przez brytyjską firmę hodowlaną Tozer Seeds. Prace badawcze nad jego uzyskaniem trwały kilkanaście lat. Warzywo trafiło do sprzedaży w Wielkiej Brytanii w 2010 roku pod nazwą Flower Sprouts, a jesienią 2014 roku zadebiutowało w USA jako kalettes. Co niezwykle istotne z punktu widzenia zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów, kalettes nie jest organizmem modyfikowanym genetycznie (GMO).
Roślina ta powstała w wyniku tradycyjnego, krzyżowego zapylania brukselki i jarmużu, bez użycia metod inżynierii genetycznej (jarmuż i brukselka należą do tego samego gatunku – kapusta warzywna, Brassica oleracea, więc taka krzyżówka była możliwa.
Innowacyjność tego warzywa została doceniona na arenie międzynarodowej – kalettes odznaczono prestiżową nagrodą StarChefs Innovator Award podczas 10. Dorocznego Kongresu Szefów Kuchni (International Chefs Congres – ICC), gdzie uznano je za najbardziej ekscytujący nowy produkt w kategorii żywności i napojów. W Polsce uprawy tej rośliny podjęła się jedna z warszawskich firm, wprowadzając ją na rynek pod nazwą kalerosse.
Przeczytaj również:
Camu camu – właściwości, zastosowanie i wartości odżywcze
Jak wyglądają kalettes?
Wygląd kalettes jest charakterystyczny. Warzywo to ma postać miniaturowej, kędzierzawej główki kapustki o ciekawym, fioletowo-zielonym lub zielono-bordowym zabarwieniu. Drobne listki kalettes są pofalowane i mają postrzępione krawędzie, co wyraźnie nawiązuje do struktury liści jarmużu. Oryginalna i urokliwa forma sprawia, że kalettes doskonale prezentuje się na talerzu i może służyć jako efektowna dekoracja rozmaitych dań kulinarnych.
Jak smakuje kalettes?
Jednym z najważniejszych powodów powstania kalettes było stworzenie warzywa o niepowtarzalnym smaku. Udało się, bo kalettes odznacza się wyjątkowym aromatem oraz łagodnym, słodkawym i lekko orzechowym smakiem.
W przeciwieństwie do tradycyjnej brukselki, która dla wielu osób bywa zbyt gorzka, kalettes cechuje się dużą delikatnością. Ponadto ma kruchą strukturę liści, co umożliwia bardzo szybką obróbkę kulinarną.
Czy kalettes jest zdrowe?
„Przodkowie” kalettes – zarówno jarmuż, jak i brukselka – są zaliczani do żywności o wyjątkowych właściwościach prozdrowotnych. Połączenie ich cech sprawia, że kalettes charakteryzuje się bogactwem substancji bioaktywnych.
Warzywo to dostarcza organizmowi całego wachlarza cennych składników.
Witaminy: jest doskonałym źródłem witaminy K. Osoby przyjmujące leki z grupy antagonistów witaminy K (np. acenokumarol, warfarynę) nie muszą rezygnować z kalettes, ale powinny jeść je w podobnych ilościach na co dzień i unikać nagłych zmian w diecie, ponieważ wahania podaży witaminy K wpływają na działanie tych leków. Ponadto – według danych producenta – kalettes zawiera dwukrotnie więcej witaminy C oraz witaminy B6 niż tradycyjna brukselka. Znajdziemy w nim także witaminy A, D, E (nazywanej witaminą młodości) oraz witaminy z grupy B.
Składniki mineralne: kalettes dostarcza pierwiastków, takich jak wapń, magnez, żelazo, fosfor, miedź, cynk, potas, mangan oraz selen.
Inne cenne składniki: obfituje w błonnik pokarmowy, chlorofil oraz karotenoidy.
Dzięki tak bogatemu składowi, włączenie kalettes do codziennego jadłospisu przynosi różne korzyści zdrowotne.
Przeczytaj również:
Feijoa – co to za owoc, jak smakuje i jak go jeść?
Wsparcie układu pokarmowego: warzywo jest niskokaloryczne i bogate w błonnik. Korzystnie wpływa na mikrobiotę jelitową i reguluje pasaż jelitowy.
Zdrowie kości i zębów: hybryda brukselki i jarmużu dostarcza wapnia oraz witaminy K – dwóch składników, które są ważne dla zdrowia układu kostnego.
Dobra odporność: kalettes wyróżnia się wysoką zawartością witaminy C, która wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Ponadto witamina C ma korzystny wpływ na naczynia krwionośne, zwiększa wchłanianie żelaza i uczestniczy w syntezie kolagenu.
Układ nerwowy: witaminy z grupy B wspierają prawidłową pracę układu nerwowego i uczestniczą w przebiegu procesów energetycznych.
Kalettes ma również korzystny wpływ na urodę. Zawiera witaminę E, która jako antyoksydanty pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym, a witamina C uczestniczy w syntezie kolagenu, ważnego dla kondycji skóry
Jak jeść kalettes?
Kalettes to warzywo o wszechstronnym zastosowaniu kulinarnym, które można spożywać zarówno w wersji surowej, jak i po obróbce termicznej (np. przygotować je w piekarniku jako dodatek do pieczonych potraw).
Na surowo: ze względu na chrupkość i łagodny smak, kalettes świetnie sprawdza się jako samodzielna przekąska, składnik sałatek, surówek, domowych kanapek czy pożywnych koktajli warzywno-owocowych.
Po obróbce cieplnej: warzywo to nadaje się do zblanszowania, krótkiego gotowania w wodzie lub na parze, smażenia, grillowania oraz pieczenia.
Jako dodatek do dań: stanowi doskonałe uzupełnienie zup, gulaszy oraz dań głównych – zarówno wegetariańskich, jak i mięsnych. Ze względu na urokliwy kształt miniaturowej kapustki jest także chętnie wykorzystywane do dekorowania potraw.
Przeczytaj również:
Cherimoya – jak smakuje, jak jeść, gdzie kupić
Jak przygotować kalettes?
Przygotowanie kalettes nie wymaga skomplikowanych zabiegów kulinarnych. Przed przystąpieniem do przyrządzania warzywa należy odpowiednio je odświeżyć: kalettes przechowujemy w lodówce, a bezpośrednio przed użyciem warto przyciąć ich końce i zanurzyć całe główki na kilka minut w zimnej wodzie, dzięki czemu listki odzyskają pełną sprężystość i chrupkość. Warzywo można przygotowywać w całości lub dzielić na mniejsze części i rozdrobnione listki.
Dzięki delikatnej strukturze liści kalettes wymaga bardzo krótkiego czasu gotowania lub duszenia, co pozwala zachować większość cennych składników odżywczych i walorów smakowych.
Czy kalettes można mrozić?
Kalettes należy trzymać w lodówce. Można je również mrozić. Blanszowanie przed zamrożeniem pomaga zachować intensywny kolor, chrupkość i wartości odżywcze (nawet przez kilkanaście miesięcy).
Gdzie można kupić kalettes?
Kalettes jest warzywem typowo sezonowym. Świeże plony pozyskuje się i wprowadza do sprzedaży w okresie od listopada do marca.
Uprawę tej rośliny rozpowszechniono m.in. w m.in. w Nowej Zelandii, Australii, w Europie i w USA, skąd trafia ona na inne rynki. W Polsce kalettes (dostępne również pod nazwą kalerosse) jest wciąż nowością i jest rzadko spotykane w tradycyjnych, osiedlowych warzywniakach. Jednak dzięki podjęciu hodowli przez polską firmę, warzywo to pojawia się coraz częściej na półkach supermarketów oraz mniejszych sklepów spożywczych. Warto szukać go w działach z warzywami w sezonie jesienno-zimowym.
Przepisy na kalettes
Nie wiesz, co przygotować z kalettes? Zainspiruj się poniższymi przepisami!
Pieczone kalettes z dynią i fetą
Składniki:
200 g kalettes
250 g dyni hokkaido
80 g sera feta
1 łyżka oliwy
1 łyżeczka miodu
½ łyżeczki tymianku
sól i pieprz
garść pestek dyni
Przygotowanie:
Dynię pokrój w kostkę, wymieszaj z połową oliwy, tymiankiem, solą i pieprzem i piecz w 200°C przez około 15 minut. Kalettes umyj, większe sztuki przekrój na pół i wymieszaj z resztą oliwy oraz szczyptą soli. Dodaj je do dyni i piecz wszystko jeszcze 8–10 minut, aż listki lekko się zrumienią. Na ostatnie 2–3 minuty posyp warzywa pokruszoną fetą i pestkami dyni. Po wyjęciu z piekarnika skrop całość miodem.
Przeczytaj również:
Jackfruit (chlebowiec, owoc chlebowca) – co to jest, właściwości, gdzie kupić, przepisy
Kalettes z batatem, ciecierzycą i sosem tahini
Składniki:
200 g kalettes
1 średni batat
150 g ugotowanej ciecierzycy
1 łyżka oliwy
1 łyżeczka słodkiej papryki
½ łyżeczki kuminu
sól i pieprz
Sos:
1 łyżka tahini
1 łyżka soku z cytryny
1-2 łyżki wody
szczypta soli
Przygotowanie:
Batat pokrój w kostkę. Wymieszaj go z ciecierzycą, oliwą i przyprawami. Piecz w 200°C przez około 20 minut. Następnie dodaj kalettes i piecz jeszcze 8-10 minut. Tahini wymieszaj z sokiem z cytryny, solą i wodą do uzyskania kremowego sosu. Polej nim gotowe warzywa.
Kalettes z jabłkiem, orzechami i serem kozim
Składniki:
200 g kalettes
1 jabłko
50 g sera koziego
30 g orzechów włoskich
1 łyżka oliwy
1 łyżeczka miodu
1 łyżeczka soku z cytryny
sól i pieprz
Przygotowanie:
Kalettes podsmaż na oliwie przez około 5-7 minut, aż lekko się zrumienią, ale pozostaną jędrne. Dodaj pokrojone w cienkie plasterki jabłko i smaż jeszcze 2-3 minuty. Dodaj sok z cytryny, miód, sól i pieprz. Przełóż na talerz, posyp pokruszonym serem kozim i posiekanymi orzechami.
