Czym jest cherimoya i skąd pochodzi?
Cherimoya (z łac. Annona cherimola) to dość nietypowy owoc pochodzący z Andów w Ameryce Południowej. Należy do rodziny flaszowcowatych i uprawia się go w rejonach tropikalnych, głównie w Peru, Ekwadorze, Kolumbii, a także w Hiszpanii, Australii czy Tajlandii. Można go także spotkać pod nazwą: jabłko budyniowe, flaszowiec peruwiański lub czerymoja.
Nazwa owocu wywodzi się z języka keczua od słowa chirimuya, które oznacza „zimne nasiona”. Roślina ta rośnie na dużych wysokościach, gdzie panują stosunkowo niskie temperatury. Jednakże nasionom i tak udaje się wykiełkować właśnie w takich warunkach.
Owoc flaszowca peruwiańskiego wyróżnia się sercowatym kształtem oraz grubą zieloną skórką z widocznymi wgłębieniami. Przed spożyciem owocu należy ją dokładnie usunąć. Po przekrojeniu ukazuje kremowy i bardzo słodki miąższ z licznymi czarnymi nasionami, które nie nadają się do spożycia, ponieważ są toksyczne. Owoc ten osiąga zazwyczaj 10–20 cm średnicy, a jego masa waha się od około 300 g do nawet 2 kg, w zależności od odmiany i warunków uprawy.
Cherimoya nadaje się do jedzenia, gdy pod delikatnym naciskiem palca lekko ustępuje – podobnie jak dojrzałe awokado czy brzoskwinia. Skórka może wówczas lekko ściemnieć i pojawią się na niej brązowawe plamki, co jest naturalnym znakiem dojrzewania i świadczy o wyjątkowej słodyczy miąższu. Jeśli kupisz owoc twardy, pozostaw go na 2–3 dni w temperaturze pokojowej, aż stanie się miękki i gotowy do jedzenia.
Przeczytaj również
Figi – czy są zdrowe? Jak jeść figi?
Jak smakuje cherimoya i do czego można ją porównać?
Cherimoya znana jest ze swojego wyjątkowego smaku. Sam Mark Twain nazwał ją „najsmaczniejszym owocem znanym ludzkości”. Jej miąższ jest miękki, kremowy i w białawym odcieniu.
W smaku jest niezwykle złożona. Niektórzy porównują ją do bitej śmietany, a inni szukają w niej akcentów ananasa, truskawki, banana, wanilii, a nawet limonki.
W Anglii owoc ten, jak i inne odmiany flaszowca są nazywane custard apple, co w tłumaczeniu oznacza „jabłko budyniowe”. Nazwa ta nawiązuje właśnie do smaku cherimoyi, który przypomina delikatny waniliowo-budyniowy krem.
Cherimoya – wartości odżywcze
Cherimoya jest owocem niskokalorycznym – 100 g dostarcza około 75 kcal, dzięki czemu może stanowić wartościowy element diety osób dbających o linię. Jednocześnie zapewnia uczucie sytości oraz dostarcza cennych składników odżywczych. W owocu znajdziemy takie składniki odżywcze, jak: potas, wapń, fosfor, foliany, żelazo, magnez, witamina C, witaminy z grupy B.
Cherimoya zawiera antyoksydanty, błonnik, aminokwasy, flawonoidy, saponiny, glikozydy, fiosterole i związki fenolowe, które stanowią o jej potencjale zdrowotnym. Ten egzotyczny owoc pozytywnie wpływa m.in. na układ trawienny ze względu na wysoką zawartość błonnika. Również osoby z chorobami układu sercowo-naczyniowego mogą odnieść korzyści z jego spożywania, ponieważ zawarte w cherimoyi związki bioaktywne wspierają prawidłową pracę serca, pomagają regulować poziom cholesterolu oraz wspomagają utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi.
Antyoksydanty, m.in. witamina C i flawonoidy w niej obecne zwalczają wolne rodniki, co pomaga zachować zdrowy stan skóry oraz wspierają pracę układu odpornościowego. Uważa się także, że cherimoya może wykazywać działanie antybakteryjne i właściwości antynowotworowe.
Badania wskazują, że cherimoya, podobnie jak inne owoce z rodziny flaszowcowatych, zawiera acetogeniny – związki bioaktywne, które wzbudzają zainteresowanie naukowców. Analizuje się je pod kątem możliwego wpływu na hamowanie rozwoju komórek nowotworowych oraz wspomaganie łagodzenia procesów zapalnych w organizmie.
Surowa cherimoya może być spożywana w niewielkich ilościach także przez osoby z cukrzycą lub zaburzeniami glikemii. Jej indeks glikemiczny jest średni i wynosi 59.
Przeczytaj również
Awokado – właściwości lecznicze i kalorie – jak jeść awokado?
Jak jeść cherimoyę krok po kroku?
Cherimoyę najłatwiej zjeść łyżeczką. Wiele osób jest zdania, że najlepiej smakuje ona na surowo, a jej miąższ dosłownie rozpływa się w ustach. Wystarczy przekroić owoc na pół i już można rozkoszować się jego delikatnym i niespotykanym smakiem.
Pamiętać należy, że skórka i czarne pestki są niejadalne, ponieważ zawierają szkodliwe alkaloidy. Związki te wykazują działanie neurotoksyczne i mogą negatywnie wpływać na układ nerwowy.
Czy cherimoya jest bezpieczna dla dzieci?
Tak, cherimoya może być wprowadzana do diety dzieci, oczywiście tylko w postaci miąższu. Na początek warto podawać niewielkie porcje i uważnie obserwować reakcję dziecka, szczególnie jeśli wcześniej dziecko nie jadło owoców egzotycznych, ponieważ w rzadkich przypadkach po ich spożyciu może pojawić się reakcja alergiczna.
Zastosowanie cherimoyi w kuchni
Miąższ owocu ze względu na swój słodki smak możesz dodawać np. do koktajli, sałatek owocowych i wszelkiego rodzaju domowych słodkości. Cherimoya nadaje się też jako baza do kremów i deserów budyniowych.
Oprócz tego po zmiksowaniu na gładko sprawdzi się np. jako farsz do naleśników, omletów i gofrów na słodko. Dobrze komponuje się także z jogurtem naturalnym, skyrem czy serkiem mascarpone, tworząc szybki i lekki deser o konsystencji budyniu.
Miąższ cherimoyi możesz wykorzystać do przygotowania lodów, sorbetów oraz musów owocowych, a także jako dodatek do owsianek i puddingów chia. Można go też traktować jako naturalny słodzik.
Przeczytaj również
Skorzonera (wężymord) – co to? Właściwości, wartości odżywcze, smak, uprawa, gdzie kupić?
Gdzie kupić cherimoyę w Polsce?
Cherimoyę najłatwiej kupić w dużych supermarketach lub dyskontach, a także w sprzedaży online. Sezon na ten owoc trwa od września do lutego.
Cherimoyę po zakupie najlepiej przechowywać w temperaturze pokojowej, ponieważ dzięki temu zachowa swój smak i konsystencję.
W Polsce cherimoya wciąż pozostaje rzadkością. Owoce te trafiają do nas jedynie z importu z krajów o klimacie tropikalnym, dlatego ich dostępność jest ograniczona, a cena często wyższa niż innych owoców.
