Zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników znany jest także jako wielotorbielowatość jajników. Zespół policystycznych jajników uznawany jest za jedną z głównych przyczyn niepłodności wśród kobiet, jest także jednym z najczęstszych zaburzeń hormonalnych wśród pań.

Co to jest zespół policystycznych jajników?

Zespół policystycznych jajników zwany jest także wielotorbielowatością jajników lub zespołem Steina-Leventhala. Istotą choroby jest występowanie zmian patologicznych w obrębie jajników, czemu towarzyszy zespół specyficznych objawów klinicznych. Zespół policystycznych jajników uznawany jest za jedną z głównych przyczyn niepłodności wśród kobiet, jest także jednym z najczęstszych zaburzeń hormonalnych wśród pań.

Zaburzenia w obrębie jajników

Jajniki odpowiedzialne są za wytwarzanie komórek jajowych, a także służą wydzielaniu żeńskich hormonów płciowych. Są to estrogeny, progesteron, relaksyna i androgeny. Te ostatnie, choć uznawane są za typowo męskie hormony płciowe, w organizmie kobiety fizjologicznie występują w niewielkich ilościach. Zespół policystycznych jajników rozwija się na skutek nadmiernego oddziaływania androgenów na jajniki. Efektem tego jest ich nieprawidłowa funkcja i zaburzenia owulacji. Większość cykli to cykle bezowulacyjne, w czasie których nie zostaje uwolniona komórka jajowa, mogąca zostać zapłodniona. Zmiany hormonalne wpływają na to, że komórka jajowa, choć wzrasta, nie zostanie uwolniona. Pod wpływem działania androgenów pęcherzyk Graafa – inaczej pęcherzyk jajnikowy – obumiera (w pęcherzyku znajduje się komórka jajowa, lecz nie zostaje ona uwolniona). W pęcherzyku Graafa pozostaje po nim niewielka torbiel. Z każdym cyklem powstaje kolejna. Dochodzi do widocznych w obrazie ultrasonograficznym zmian w jajnikach. Rozwój pęcherzyka regulowany jest przez hormon folikulotropowy. Jest to hormon wydzielany przez przysadkę mózgową. W zespole policystycznych jajników stwierdza się obniżony jego poziom w stosunku do innego hormonu produkowanego przez przysadkę – hormonu luteinizującego. Wyższe stężenie hormonu luteinizującego prowadzi do wzmożonego wydzielania androgenów.

Zespół policystycznych jajników przyczyny

Przyczyną choroby są zmiany doprowadzające do zaburzeń dojrzewania pęcherzyków Graafa. Prowadzi to do zaburzeń czynności jajnika, nieprawidłowej owulacji lub całkowitego jej braku. Charakterystyczne są zaburzenia cyklu miesiączkowego. Wszystkie przyczyny powstawania choroby nie zostały do końca poznane, choć za najbardziej prawdopodobne uznaje się zaburzenia przysadkowo-podwzgórzowe – zaburzenia wydzielania hormonów w obrębie przysadki i podwzgórza, które to z kolei regulują wydzielanie hormonów w obrębie jajników.

Jednym z podstawowych zaburzeń towarzyszących zespołowi policystycznych jajników jest tzw. hiperandrogenizm. Androgeny są hormonami, które w wyższych stężeniach występują u mężczyzn. U kobiet w nadmiarze odpowiadają między innymi za maskulinizację, czyli rozwój męskich cech, takich jak owłosienie typu męskiego, silny rozwój mięśni, łysienie, obniżenie skali głosu oraz zmiany w budowie sylwetki, która przypomina bardziej męską.

W zespole policystycznych jajników dochodzi do wzrostu wydzielania androgenów w samych jajnikach. To powoduje pojawienie się opisanych powyżej objawów klinicznych, a także zaburzeń w czynności jajnika, co jest przyczyną pojawienia się nieprawidłowej owulacji lub jej zaniku.

Przewlekły brak owulacji doprowadza do pojawienia się bardzo niskiego poziomu progesteronu w organizmie. Prowadzi to w konsekwencji do wzrostu poziomu estrogenu. Skutkiem tego są zmiany w błonie śluzowej macicy – dochodzi do jej rozrostu. Pojawiać się mogą także zmiany łagodne zmiany chorobowe w obrębie piersi.

Chorobie towarzyszy szereg skomplikowanych zaburzeń metabolicznych i hormonalnych. Wysoki lub niski poziom jednych hormonów skutkuje zaburzeniem stężenia innych, co wywołuje kaskadę poważnych zaburzeń.

Zespół policystycznych jajników – objawy

Zespół policystycznych jajników może rozwinąć się w różnym wieku, także przed okresem dojrzewania płciowego. Najczęściej występujące objawy to:

  • zaburzenia miesiączkowania – brak miesiączki lub skąpe krwawienia,
  • hirsutyzm,
  • otyłość,
  • wirylizacja,
  • zmiany skórne – łojotok i trądzik,
  • niepłodność,
  • łysienie typu męskiego,
  • zwiększona oporność na działanie insuliny – wzrost jej stężenia stymuluje jajniki do wydzielania większej ilości androgenów,
  • zaburzenia w obrazie profilu lipidowego – wzrost poziomu cholesterolu.

Miesiączki stają się rzadkie i skąpe. Odstępy między nimi mogą być coraz dłuższe, może im także towarzyszyć bolesność. Tuż przed miesiączką mogą pojawić się bóle w okolicy podbrzusza.

Często pojawia się hirsutyzm – nadmierne owłosienie w miejscach, których pojawia się ono u mężczyzn, a także otyłość. Otyłość nosi cechy rozmieszczenia tkanki tłuszczowej typu męskiego, a więc wokół brzucha. Objawy te jednak występują u różnych kobiet w równych nasileniu. W badaniu lekarz może stwierdzić bolesność jajników, a także ich powiększenie. Zlecone badania laboratoryjne wskazywać będą podwyższony poziom testosteronu, a także trójglicerydów i wielkocząsteczkowego cholesterolu – tzw. „złego cholesterolu”.

Oczywistym skutkiem zaburzeń lub braku owulacji jest niepłodność. Rozwój choroby zwiększa ponadto ryzyko rozwoju nowotworu endometrium, co ma miejsce w wyniku nieprawidłowego rozrostu błony śluzowej macicy.

Zespół policystycznych jajników – badania

Jednym z podstawowych badań jest badanie ginekologiczne i przeprowadzenie wywiadu. Zazwyczaj pierwszymi badaniami w zespole policystycznych jajników, jakie zleca specjalista, są badania stężenia hormonów i badanie ultrasonograficzne. Badania stężenia hormonów mogą być ukierunkowane na określenie poziomu testosteronu, estrogenów w określonych dniach cyklu miesiączkowego, hormonu luteinizującego, hormonu folikulotropowego i wielu specjalistycznych markerów.

Drugie z badań – ultrasonograficzne – w zależności od wieku pacjentki może być wykonane bądź tradycyjnie, bądź też dopochwowo. Badanie to ma na celu określenie zmian, jakie wytworzyły się w jajniku, a także określenie jego czynności.

Zespół policystycznych jajników – leczenie

Nadrzędnym celem leczenia zespołu policystycznych jajników jest normalizacja poziomu estrogenów, wywoływanie owulacji i ochrona błony śluzowej macicy. Jednym z podstawowych i najprostszych metod leczenia choroby jest przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych. Tabletki zawierają estrogeny i progestageny, które zmniejszają stężenie androgenów. Leczenie wspomaga się lekami, które można określić jako antyandrogeny. Mają one za zadanie walczyć z nadmiernym owłosieniem i pojawiającymi się zmianami skórnymi. Stosuje się także leki, które zmniejszają hiperinsulinomię i insulinooporność. Metoda leczenia w dużej mierze zależna jest od objawów klinicznych, jakie towarzyszą chorobie – hirsutyzm, brak lub nieregularność miesiączek, otyłość. Kobiety, u których stwierdza się zespół policystycznych jajników, są bardziej narażone na poronienie i poród przedwczesny. Dla lekarzy wyzwaniem jest każdorazowo takie leczenie, które nie wykluczy macierzyństwa. Przed planowaną ciążą leczenie hormonalne jest konieczne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Trądzik a hormony

Przyczyna trądziku jest wieloczynnikowa. Uważa się, że ma on podłoże genetyczne, sprzyjają mu zaburzenia hormonalne, ...

Wideo – Zespół policystycznych jajników - objawy

Zespół policystycznych jajników (PCOS) dotyczy 4-18% kobiet w wieku rozrodczym. Definicja zespołu opiera się na ...

Planowanie ciąży a zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników stanowi duży problem ze względu na swój negatywny wpływ na płodność. Zaburzenia ...

Endometrioza i PCOS a niepłodność

Chorobom, takim jak endometrioza lub zespół policystycznych jajników często towarzyszy niepłodność. Odpowiednie postępowanie pozwala zwiększyć ...

Prolaktyna – badanie – co oznacza niska i wysoka prolaktyna?

Prolaktyna (hormon prl) to hormon wytwarzany w przysadce mózgowej. Poziom prolaktyny oznacza się w przy ...

Trądzik a zespół policystycznych jajników

Trądzik w zespole policystycznych jajników to w dużej mierze efekt wysokiego stężenia androgenów, przede wszystkim ...

Jajniki drobnopęcherzykowe – czym są pęcherzyki na jajnikach?

Janiki drobnopęcherzykowe mogą stanowić jeden z elementów rozpoznawczych zespołu policystycznych jajników, ale nie muszą go ...

Zespół policystycznych jajników a masa ciała

Otyłość bardzo często jest związana z zespołem policystycznych jajników. W pewnym sensie można powiedzieć, że ...

Zespół policystycznych jajników a odchudzanie

Zespół policystycznych jajników – najczęstsze zaburzenie endokrynologiczne wieku rozrodczego – dotyczy nawet 15 proc. kobiet. ...

Testosteron – badanie stężenia, poziom, normy, niski i za wysoki

Testosteron oznaczany jest w diagnostyce zaburzeń dojrzewania płciowego u chłopców, zaburzeń erekcji, zaburzeń libido. Zarówno ...

Objawy zespołu policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników jest stosunkowo częstą chorobą wśród młodych kobiet. Z uwagi na bardzo skomplikowany ...

Ciąża a okres

Krwawienie miesiączkowe, czyli okres, jest elementem prawidłowo przebiegającego cyklu miesiączkowego. W przypadku ciąży gospodarka hormonalna ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon