Ciecierzyca – co to za roślina?
Ciecierzyca pospolita (łac. Cicer arietinum L.), inaczej cieciorka czy groch włoski, to jednoroczna roślina strączkowa z rodziny bobowatych. Nasiona tej rośliny są podobne do grochu – jasnobrązowe, białożółte o owalnym kształcie. Zebrane są one w strąki.
Ciecierzyca cieszy się dużą popularnością w Indiach, a także w krajach Bliskiego Wschodu i basenu Morza Śródziemnego. Na tych terenach jest znana i uprawiana od dawnych czasów.
Jak powstaje mąka z ciecierzycy?
Mąka z ciecierzycy (besan) to nic innego, jak zmielone na drobno nasiona ciecierzycy pospolitej.
Może ona być wytwarzana ze zmielonych:
- suchych ziaren ciecierzycy, uprażonych na suchej patelni;
- wcześniej namoczonych ziaren cieciorki.
Mąkę z ciecierzycy można z powodzeniem zrobić w domu. Wystarczy tylko podprażyć na suchej patelni ciecierzycę, potem ostudzić i zemleć w blenderze na drobny proszek. Gotowy produkt należy przechowywać w pojemniku, w suchym i chłodnym miejscu.
Mąka z ciecierzycy – właściwości odżywcze
Mąka z ciecierzycy, czyli żółtawy proszek, ma smak zbliżony do grochu. Ciecierzyca to roślina naturalnie bezglutenowa, więc mąka z niej nie zawiera glutenu.
Kaloryczność mąki z ciecierzycy wynosi około 387 kcal w 100 g. Jest to produkt o niskim indeksie glikemicznym – 35 (mąka pszenna ma IG 70).
Mąka z cieciorki w 100 g zawiera:
- białko – 22,4 g,
- tłuszcz – 6,7 g (w tym kwasy tłuszczowe nasycone - 0,7 g),
- węglowodany – 57,8 g,
- błonnik – 10,8 g.
Produkt ten jest też źródłem kwasu foliowego, witamin z grupy B, witaminy A, D, K oraz minerałów: miedzi, fosforu, żelaza, sodu, magnezu, potasu, a także cynku. W grochu włoskim obecne są również substancje o właściwościach przeciwutleniających, czyli antyoksydanty.
Właściwości prozdrowotne mąki z ciecierzycy
Ciecierzyca to roślina doceniana w kuchni, gdzie znalazła szerokie zastosowanie. Jest często zalecanym składnikiem różnych diet, zwłaszcza wegetariańskich. Ze względu na dużą ilość białka może zastępować posiłki mięsne u wegetarian. Mąka z ciecierzycy może z powodzeniem zastąpić jajka w kuchni wegańskiej, ale też i w diecie osób z alergią na jajka kurze.
Posiłki z ciecierzycy znajdują się też często w jadłospisie diety odchudzającej (zapewnia uczucie sytości i zapobiega zaparciom) czy też diety sportowców. Na dodatek bezglutenowa mąka z ciecierzycy może być włączona do diety osób uczulonych na gluten.
Jadłospis bogaty w błonnik wspomaga prawidłową pracę układu pokarmowego, m.in. zapewnia prawidłową perystaltykę jelit.
Warto przeczytać: Indeks glikemiczny – co warto wiedzieć?
Antyoksydanty , w tym izoflawonoidy obecne w ciecierzycy, wykazują działanie przeciwnowotworowe, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i detoksykacyjne.
Niski indeks glikemiczny mąki z ciecierzycy sprawia, iż potrawy z niej przyrządzone nie podnoszą szybko poziomu cukru we krwi, czyli nie powodują gwałtownego wyrzutu insuliny. Dzięki temu ciecierzyca zalecana jest w diecie diabetyków.
Mąka z cieciorki zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe, które korzystnie wpływają na poziom cholesterolu, obniżają poziom złego cholesterolu, co zmniejsza ryzyko powstawania zmian miażdżycowych w naczyniach krwionośnych. Ponadto potas obecny w ciecierzycy pomaga utrzymać niskie ciśnienie tętnicze krwi, a magnez reguluje pracę układu nerwowego.
Mąka z cieciorki w kuchni
Ciecierzyca, jak również produkty z niej wytworzone, znalazła szerokie zastosowanie nie tylko w kuchni indyjskiej. Groch włoski jest składnikiem wielu potraw, w tym znanej pasty warzywnej zwanej hummus. W kuchni wykorzystuje się również mąkę z ciecierzycy. Można z niej upiec pyszne hinduskie ciasteczka zwane laddu lub pączki ziemniaczane – bonda. Słynna jest też pakora, czyli kawałki warzyw zanurzone w cieście i usmażone na głębokim oleju.
Mąką z cieciorki może być naturalnym zagęstnikiem do zup czy sosów, ale można ją też dodawać do innych dań. Z mąki z cieciorki można także upiec ciasta, ciastka czy inne wypieki, zarówno na słodko, jak i na słono. Mąka z cieciorki może też stanowić składnik gofrów, naleśników czy omletów – zamiast mąki pszennej. Wykorzystuje się ją również jako panierkę do smażonych warzyw, kotletów czy też ryb. Mąkę z cieciorki można mieszać z innymi mąkami i stosować do różnych wypieków, np. chlebów czy ciast.
Ciecierzyca doskonale komponuje się z przyprawami, takimi jak: rozmaryn, tymianek, kolendra, kurkuma, curry czy gałka muszkatołowa. Można je dodawać do wypieków na bazie mąki z ciecierzycy. Do słodkich wypieków (np. ciastek) doskonale pasuje np. cynamon.
Besan w kosmetyce
Mąka z ciecierzycy znalazła zastosowanie w kosmetyce. Można z niej przygotować maseczkę odżywczą i regeneracyjną na włosy. Besan jest więc naturalnym kosmetykiem do ciała o cennych właściwościach. Z mąki tej można przygotować peeling czy też maseczkę do twarzy. W internecie można znaleźć dużo przepisów na domowe kosmetyki z dodatkiem mąki z ciecierzycy.
Gdzie kupić mąkę z ciecierzycy?
Mąkę z ciecierzycy można kupić w sklepach ze zdrową żywnością, jak również w marketach czy małych sklepach osiedlowych. Dostępna jest również w sklepach internetowych. Cena mąki z cieciorki nie jest niska. Za kilogram produktu trzeba zapłacić od 15 do 20 zł.
Mąka z ciecierzycy posiada cenne wartości odżywcze. Jest ona bezglutenowa, posiada niski indeks glikemiczny, zawiera w większej ilości białko i błonnik. Warto włączyć produkty z mąką besan do jadłospisu, by dostarczyć organizmowi składników korzystnie wpływających na zdrowie, ale też i urodę.
