Chrzęstniak – objawy, rozpoznanie, leczenie

Chrzęstniak zaliczany jest do grupy łagodnych nowotworów kości. Spotykany jest on przede wszystkim u młodych dorosłych, u których zwykle guz ten nie wywołuje żadnych objawów. Czasami chrzęstniak podlega wyłącznie obserwacji, niekiedy jednak podejmowana jest decyzja o jego usunięciu. Kiedy zachodzi więc konieczność rozpoczęcia leczenia u chorego z chrzęstniakiem i na czym leczenie to polega?

Czym jest chrzęstniak?

Chrzęstniak (chondroma) to nowotwór łagodny – guz kości. Jego nazwa ma związek z tym, że w skład tej zmiany wchodzą komórki różnicujące się w kierunku chrząstki szklistej (chrzestniak to tak naprawdę łagodny nowotwór tkanki chrzęstnej). Wystąpić on może u osoby będącej w dowolnym wieku, typowo jednak nowotwór ten rozpoznawany jest u młodych dorosłych – będących w 2.–4. dekadzie życia. Nie zaobserwowano dotychczas tego, by chrzęstniak pojawiał się częściej u którejś z płci – rozpowszechnienie chrzęstniaków wśród kobiet i mężczyzn jest bardzo podobne.

Trudno jest jednoznacznie określić częstość występowania chrzęstniaków. Powodem są bardzo odmienne dane poszczególnych autorów badań na ten temat, jak i fakt, że znaczna liczba przypadków chrzęstniaka w ogóle nie zostaje stwierdzona. Przykładowo statystyki amerykańskie podają, że chrzęstniaki stanowią do 10 proc. wszystkich nowotworów kości.

Nie do końca jasne są przyczyny rozwoju chrzęstniaków. W większości przypadków zmiany te mają charakter sporadyczny, co oznacza, że nie są spowodowane mutacjami genetycznymi. Zdarza się, iż występowanie chrzęstniaków stanowi przejaw jakiegoś zespołu wad, np. zespołu Maffucciego (gdzie poza łagodnymi guzami kości u pacjenta występują m.in. naczyniaki tkanek miękkich) czy choroby Olliera (w jej przypadku u pacjenta pojawiają się mnogie chrzęstniaki).

Chrzęstniak – gdzie się rozwija?

Chrzęstniak kości pojawiać się może w różnych kościach, rozwija się wewnątrz lub na zewnątrz kości. Najczęściej spotkać się można z chrzęstniakiem kości dłoni czy kości stóp, ale – choć zdecydowanie rzadziej – występuje także chrzęstniak kolana, żebra czy chrzęstniak kości udowej.

Typowo guzek o charakterze chrzęstniaka umiejscawia się w drobnych kościach (np. kościach palca) oraz w obrębie przynasad kości. Ale w innych kościach, takich jak np. kość piszczelowa, mostek czy kość udowa i kość ramienia ten łagodny nowotwór również może się rozwinąć. Dość rzadką, ale również spotykaną postacią omawianego guza jest chrzęstniak krtani.

Warto też wspomnieć o innym łagodnym nowotworze jakim jest wyrośl chrzęstno-kostna. Ta występuje najczęściej w obrębie kości udowej i przynasadach innych kości długich.

Chrzęstniak śródkostny

Chrzęstniaki można więc dzielić ze względu na lokalizację – na guzy obecne na żebrach, na obojczyku, na stopach czy znajdujące się w jeszcze innych lokalizacjach. Biorąc jednak pod uwagę to, gdzie dokładnie rozwija się ten niekiedy miękki guz, wyróżnia się różne rodzaje guza. Najczęściej spotykany jest chrzęstniak śródkostny (enchondroma), rozwijający się niejako w środku kości i doprowadzający ostatecznie do jej rozpierania. Taką zmianą może być chrzęstniak śródkostny kości udowej czy chrzęstniak śródkostny dłoni. Wyróżnia się także i taką zmianę, jak chrzęstniak przykostny (chondroma periostale), gdzie guz powstaje pod okostną. Zmianą pokrewną chrzęstniakom jest kostniakochrzęstniak (osteochondroma), który jest zbudowany z nieco innego niż chrzęstniak typu komórek.

Chrzęstniak – objawy jakie daje guz w kości

Najczęściej w przebiegu chrzęstniaka nie pojawiają się żadne objawy – to, że pacjent ma chrzęstniaka palca czy uda, stwierdzane jest zwykle przypadkowo. Zdarza się jednak, że guz prowadzi do pewnych dolegliwości. Choć rzadko, możliwe jest pojawienie się nieprzyjemnych dolegliwości u osób, które zmagają się z problemem, którym jest chrzęstniak śródkostny. Objawy w przypadku tego łagodnego nowotworu mogą obejmować:

  • wystąpienie charakterystycznych zmian w obrębie kości – są one najczęstszymi objawami chrzęstniaka i mogą przybierać postać zgrubienia czy kulistej narośli,
  • ból – objaw dość rzadki, spotykany jednak czasami u pacjentów z chrzęstniakiem,
  • złamania – kość w miejscu, w którym rozwinie się chrzęstniak, bywa osłabiona, w związku z czym jest bardziej podatna na złamania.

Chrzęstniak to zwykle niewielka narośl – miewa do 10 cm średnicy, zwykle jednak osiąga do około 2–3 cm. Przez pewien czas od pojawienia się zmiana może się powiększać, aż w końcu przestaje rosnąć. Sytuacja, gdy guz narasta, zazwyczaj jest dość niepokojąca i wymaga przeprowadzenia pilnej diagnostyki.

Chrzęstniak – badania, diagnostyka – jak go wykryć?

Kiedy pacjent wyczuwa u siebie zgrubienie na kości stopy czy pod ręką, nierzadko ma pewne obawy, czy nie jest to rak. Chory udaje się wtedy zwykle do lekarza – medyk jest w stanie stwierdzić palpacyjnie obecność dodatkowych tworów w obrębie kości, jednakże bez dodatkowych badań nie będzie w stanie określić, czy jest to zmiana łagodna, czy złośliwa.

Pewne informacje można uzyskać dzięki przeprowadzeniu badań obrazowych – RTG zajętych kości czy tomografii komputerowej – one jednak również nie umożliwiają jednoznacznego stwierdzenia charakteru istniejącej u chorego zmiany. Rozpoznanie ostateczne uzyskać można wyłącznie po przeprowadzeniu badania histopatologicznego, w którym to może zostać stwierdzone, że utkanie histologiczne istniejącej u chorego zmiany odpowiada właśnie chrzęstniakowi. Dokładna diagnostyka przy podejrzeniu chrzęstniaka jest bardzo ważna – zmianę tę należy bowiem różnicować przede wszystkim z różnymi złośliwymi nowotworami kości.

Jak wygląda chrzęstniak na RTG?

Wikimedia commons; Hellerhoff - Obra do próprio, CC BY-SA 3.0

Chrzęstniak – leczenie łagodnego nowotworu kości

Chrzęstniak jest łagodnym nowotworem, którego leczenie zasadniczo jest nieskomplikowane – opiera się ono na chirurgicznej resekcji zmiany. Nie wszystkim jednak pacjentom proponowana jest operacja – w przypadku większości zmian zalecana jest jedynie ich regularna obserwacja. Wtedy jednak, gdy chrzęstniak stanowi znaczny defekt estetyczny lub ze względu na lokalizację utrudnia pacjentowi funkcjonowanie (jak to ma miejsce u niektórych osób z chrzęstniakiem w obrębie palców ręki), zabieg operacyjny może być wskazany. Po prawidłowym jego przeprowadzeniu zmiana typowo nie nawraca.

Pacjenci, którym zalecono wyłącznie obserwację chrzęstniaka, mogą obawiać się tego, że istniejący u nich guz zezłośliwieje. Owszem, w przypadku chrzęstniaka rzeczywiście istnieje taka możliwość, aczkolwiek twór ten staje się złośliwy rzadko. Największe zagrożenie transformacją do postaci złośliwej jest u osób, u których chrzęstniaki pojawiły się w związku z chorobą Olliera czy zespołem Maffucciego. Przykładowo transformację złośliwą do chrzęstniakomięsaka można spotkać u nawet 30 proc. osób z rozpoznaną chorobą Olliera.

Bibliografia

  • Zheng K. i wsp., Periosteal chondroma of the femur: a case report and review of the literature. Oncol. Lett., 2015, 9, 4: 1637–1640.
  • https://radiopaedia.org/articles/juxtacortical-chondroma-1
  • https://emedicine.medscape.com/article/1258109-overview
Opublikowano: ; aktualizacja: 06.11.2018

Oceń:
4.9


Może cię

Zapalenie ścięgna

Przyczyną bólu w okolicach kolana, barku, czy stopy może być zapalenie ścięgien i pochewek ścięgnistych. ...

Chrzęstniakomięsak – objawy, leczenie, rokowania nowotworu złośliwego

Chrzęstniakomięsak to jeden z występujących u ludzi złośliwych nowotworów kości. Choć wyróżnia się pewne jednostki ...

Krioterapia

Krioterapia jest zabiegiem fizykoterapeutycznym, w którym wykorzystuje się skrajnie niskie temperatury, w celu wywołania efektu ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Reumatoidalne zapalenie stawów (skrót – RZS) jest przewlekłą chorobą wielonarządową o nieznanej dotychczas przyczynie. RZS ...

Ból pod lewą łopatką – co oznacza ból pod łopatką? Jakie ma przyczyny i jak go leczyć?

Ból pod łopatką jest dość powszechnym problemem, który może występować na skutek długiego przebywania w ...

Przerzuty do kości – objawy, rokowania, czy można je wyleczyć?

Przerzuty nowotworowe do kości określane są jako wtórny rak kości. Przerzuty mogą obejmować kości długie, ...

Gonartroza – zwyrodnienie kolana – przyczyny, objawy, leczenie

Gonartroza to choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego. Zazwyczaj rozwija się po urazie kolana. Przyczyną zwyrodnienia kolana ...

Rak kości – objawy, przyczyny, badania, leczenie, przerzuty, rokowanie

Rak kości najczęściej rozwija się wtedy, gdy do struktur kostnych przedostaną się przerzuty nowotworu wywodzącego ...

Zwężenie przestrzeni międzykręgowej – leczenie i objawy

Zwężenie przestrzeni międzykręgowej to pojęcie pojawiające się w opisach badań radiologicznych (zdjęcie RTG, wynik CT). ...

Wybity palec – jakie są przyczyny, objawy i leczenie?

Wybicie palca to potoczne określenie zwichnięcia paliczków. Do kontuzji tej dochodzi na skutek zadziałania dużej ...

Ćwiczenia redresyjne (bierne) i wyciągi – czym są, wskazania, działanie

Ćwiczenia redresyjne wykonuje się celem rozciągnięcia przykurczonych mięśni i stawów. Prawidłowo wykonane poprawiają ruchomość w ...

Kostniakomięsak (osteosarcoma) – objawy, leczenie, rokowanie

Kostniakomięsak – inaczej osteosarcoma to najczęstszy nowotwór złośliwy kości u dzieci. Zwykle lokalizuje się w ...

Komentarze i opinie (3)


Czy z tego może się zrobić rak kości?

#awa To jest rak kości, czyli nowotwór, czyli nowy twór w obrębie kości. Tyle, że niezłośliwy, w odróżnieniu ode mnie.

#Radek radek mogę prosic o info jak rozpoznano, jak wygląda leczenie i rokowanie w przypadku zezłośliwienia? Moja mama ma sugerowane rozpoznanie chrzęstniako miesiak. Jest w trakcie diagnostyki. Chyba Ty również masz taki problem. Chciałabym zasięgnąć informacji. Pozdrawiam
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon