Poziom cholesterolu – normy – jakie są przyczyny wysokiego cholesterolu?

Cholesterol to substancja o właściwościach podobnych do tłuszczu. Badanie poziomu cholesterolu wykonuje się profilaktycznie lub w celu monitorowania leczenia podwyższonego cholesterolu (np. lekami obniżającymi cholesterol). Pierwsze badanie cholesterolu należy wykonać po ukończeniu 20. roku życia. Przyczyny wysokiego cholesterolu to m.in. niezdrowy styl życia i nieodpowiednia dieta. Jakie są normy cholesterolu?

Cholesterol – co to jest? Jakie badania na cholesterol wykonać?

Cholesterol to naturalnie występująca w organizmie substancja o właściwościach podobnych do tłuszczu, niezbędna do prawidłowej pracy całego ciała. Spełnia wiele ważnych funkcji – między innymi bierze udział w budowie błon komórek oraz produkcji niektórych hormonów. Wykorzystywany jest w syntezie składników żółci, która ułatwia trawienie tłuszczu.

Większość cholesterolu powstaje w wątrobie, resztę natomiast dostarczamy z jedzeniem. Mimo istotnej roli jaką spełnia, wysoki cholesterol utrzymujący się przez dłuższy czas okazuje się być szkodliwy dla zdrowia. Stan taki uznawany jest za jeden z najważniejszych czynników powodujących rozwój chorób serca i tętnic. Te zaś często stają się bezpośrednią przyczyną tak poważnych powikłań, jak: zawał serca, udar mózgu czy niedokrwienie kończyn. Problem jest o tyle istotny, że dotyczy dużej części społeczeństwa – szacuje się, że około 60 proc. wszystkich zdrowych Polaków ma nieprawidłowy poziom cholesterolu we krwi.

Wczesne wykrycie hipercholesterolemii (tak fachowo określa się stan podwyższonego poziomu cholesterolu) jest ważne, gdyż odpowiednie postępowanie wdrożone na wczesnym etapie jest zazwyczaj najbardziej skuteczne i często pozwala uniknąć konieczności przyjmowania leków. W celu możliwie szerokiej analizy w większości przypadków wykonuje się tzw. lipidogram – obejmuje on, oprócz badania samego poziomu cholesterolu, także jego poszczególne składowe. Należą do nich HDL (tzw. dobry cholesterol) oraz LDL (tzw. zły cholesterol). Ponadto bada się stężenie tzw. trójglicerydów.

Poziom cholesterolu – kiedy wykonać badanie cholesterolu?

Badanie poziomu cholesterolu wykonuje się w dwóch sytuacjach: jako badanie profilaktyczne oraz jako narzędzie służące do kontroli skuteczności leczenia.

W pierwszym przypadku celem badania jest sprawdzenie, czy poziom cholesterolu w krwi jest prawidłowy i czy należy podjąć działania dążące do korekcji ewentualnych nieprawidłowości, np. zwiększyć aktywność fizyczną lub wprowadzić poprawki do codziennej diety (np. stosowanie diety na obniżenie cholesterol). Zaleca się, aby pierwsze badanie poziomu cholesterolu wykonała każda osoba, która ukończyła 20. rok życia.

Termin kolejnych badań uzależniony jest od otrzymanych wyników cholesterolu. W przypadku wyniku prawidłowego następne badanie wykonuje się po upływie 5 lat. W przypadku nieprawidłowego wyniku powinien on być skonsultowany z lekarzem w celu ustalenia odpowiedniej strategii działania.

Druga sytuacja dotyczy osób, u których zaistniała konieczność przyjmowania leków na cholesterol (obniżających jego poziom) lub innych farmaceutyków, które mogą wpływać na jego poziom (podwyższać go lub obniżać). W tym przypadku sprawdzenie poziomu cholesterolu jest najłatwiejszym sposobem oceny prawidłowości dobrania leków i dawek, a także może stanowić sposób monitorowania działań niepożądanych.

Czasem konieczne staje się częstsze wykonywanie badań cholesterolu (nawet kilka razy w roku). Zależy to m.in. od: wysokości poziomu cholesterolu, rodzaju przyjmowanych leków i współistniejących chorób czy nałogów.

Badanie poziomu cholesterolu bywa wykorzystywane również w celu diagnostyki chorób przebiegających z jego podwyższeniem – np. niedoczynności tarczycy czy hipercholesterolemii rodzinnej.

Badanie cholesterolu – jak wygląda?

Badanie poziomu cholesterolu nie różni się w sposób znaczący od badania innych parametrów krwi. Próbkę wykorzystywaną do analizy uzyskuje się przez nakłucie żyły sterylną igłą i zebranie niewielkiej ilości krwi do probówki (badanie krwi). Najczęściej nakłuwa się żyłę w dole łokciowym lub na przedramieniu. Próbka zostaje następnie poddawana automatycznej analizie.

Jak się przygotować do badania cholesterolu? Pamiętajmy, że na poziom cholesterolu i innych oznaczanych przy okazji parametrów (szczególnie trójglicerydów) istotny wpływ może mieć nasza dieta. Wyniki stają się niemiarodajne szczególnie wtedy, gdy przed badaniem spożyta zostanie duża ilość tłustego jedzenia. Z tego względu przed pobraniem krwi do badania powinniśmy całkowicie powstrzymać się od jedzenia przez około 12–14 godzin. W praktyce oznacza to, że jeśli krew będzie pobrana następnego dnia o godzinie 8:00 rano, ostatni posiłek powinniśmy spożyć wieczorem, między godziną 18:00 i 20:00. W tym czasie dozwolone jest tylko picie czystej wody. Dodatkowo, w trosce o wiarygodność wyników, w ciągu 2–3 dni przed badaniem nie należy spożywać posiłków bogatych w tłuszcz (np. mięsa z grilla czy fast foodów).

Lipidogram – jakie są normy cholesterolu?

Cholesterol bada się najczęściej w ramach tzw. lipidogramu. Trzeba mieć na uwadze, że wytyczne dotyczące prawidłowego stężenia poszczególnych parametrów zmieniają się co pewien czas i zależą od wielu indywidualnych cech osoby badanej. Z tego względu wyniki cholesterolu powinny być zawsze interpretowane przez lekarza.

W skład wspomnianego lipidogramu wchodzą elementy opisane poniżej.

  • Cholesterol całkowity (oznaczany skrótem TC) – jest to parametr oznaczający całkowity poziom cholesterolu we krwi, stanowiący sumę wszystkich jego składowych. Za prawidłowe uznajemy stężenie 114–190 mg/dl lub 3,0–4,9 mmol/l.
  • Cholesterol HDL(potocznie dobry cholesterol, na wynikach oznaczany jako HDL-C) – jest to składowa cholesterolu obecnego we krwi, którą uznaje się za korzystną dla zdrowia. Wysoki poziom HDL stanowi czynnik ochronny przed chorobami wynikającymi z wysokiego cholesterolu. Jego poziom powinien być nie mniejszy niż 50 mg/dl lub 1,3 mmol/l u kobiet oraz nie mniejszy niż 40 mg/dl lub 1 mmol/l u mężczyzn.
  • Cholesterol LDL(potocznie zły cholesterol, oznaczany jako LDL-C) – to on w największym stopniu odpowiada za ryzyko rozwoju chorób serca i naczyń krwionośnych. Pożądany poziom LDL zależy od wielu czynników, tworzących wspólnie tzw. poziom ryzyka sercowo-naczyniowego. Osoby z umiarkowanym ryzykiem sercowo-naczyniowym powinny mieć poziom LDL-C niższy niż 115 mg/dl (3 mmol/l). W przypadku dużego ryzyka poziom ten nie powinien przekraczać 100 mg/dl (2,5 mmol/l). Przy ryzyku bardzo dużym maksymalny dopuszczalny poziom wynosi 70 mg/dl (1,8 mmol/l).
  • Trójglicerydy (TG lub TAG) – nie należą one do frakcji cholesterolu, jednak stanowią bardzo ważną część związków tłuszczowych obecnych we krwi, są związane z metabolizmem cholesterolu i w podobny sposób przyczyniają się do rozwoju chorób serca i naczyń krwionośnych.

Spośród wszystkich elementów lipidogramu to właśnie poziomtrójglicerydy najsilniej zależą od naszej diety. Ich poziom nie powinien przekraczać 150 mg/dl lub 1,7 mmol/l.

Podwyższony i wysoki cholesterol – co robić?

Po otrzymaniu wyników badania cholesterolu powinno ono być prawidłowo zinterpretowane, odniesione do indywidualnych cech osoby badanej i, jeśli to konieczne, powinny zostać zaplanowane kolejne działania – w tym czas następnego badania. Zadanie to jest złożone i nie może być opisane w kilku zdaniach. W związku z tym wyniki powinny być zawsze skonsultowane z lekarzem. Prawidłowy wynik badania profilaktycznego lub kontrolnego może uspokoić nas na pewien czas. Jeśli nie mieliśmy nigdy problemu z wysokim cholesterolem, możemy spokojnie poczekać 5 lat na wykonanie kolejnego badania. W przypadku wyniku nieprawidłowego oraz w przypadku badań kontrolnych w trakcie leczenia powinniśmy wykonywać badania w odstępach zaleconych przez lekarza.

Wysoki cholesterol, a zwłaszcza podwyższony poziom cholesterolu LDL i trójglicerydów oraz niski HDL, jest groźny dla zdrowia. Jednocześnie przez długi czas zmiany te nie dają żadnych zauważalnych objawów. Z tego względu wiele osób uważa problem za nieistotny i zaniedbuje leczenie. Pamiętajmy, że prowadzi to do ciągłego nawarstwiania uszkodzeń, które, gdy już dadzą objawy, często okazują się bardzo niebezpieczne i nieodwracalne lub bardzo trudne do leczenia. Z tego względu – szczególnie gdy nasze wyniki znacznie przekraczają normę – powinniśmy pozostać pod stałą opieką lekarza.

Szczególną troskę o poziom cholesterolu powinny przykładać osoby, których najbliżsi cierpią na choroby serca i naczyń (w tym między innymi chorobę wieńcową, zawał serca, udar mózgu czy niedokrwienie kończyn). W tych przypadkach zawsze należy brać pod uwagę obciążenie genetyczne, zwiększające wyraźnie ryzyko. Osoby te powinny wykonywać badania cholesterolu częściej (zgodnie z zaleceniami lekarza).

Stosowane obecnie leki na cholesterol okazują się skuteczne u niemal wszystkich, którzy je stosują. Nie są jednak zupełnie obojętne dla naszego organizmu.

Podwyższony poziom cholesterolu w większości przypadków związany jest z przyzwyczajeniami dotyczącymi diety i aktywności fizycznej i stanowi jedną z przyczyn tzw. chorób cywilizacyjnych. Oznacza to, że w wielu przypadkach można uniknąć przyjmowania leków dzięki przestrzeganiu zasad zdrowego stylu życia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 06.02.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Lipidogram – normy, wskazania, przebieg, interpretacja wyników badania profilu lipidowego

Lipidogram to jednoczesne oznaczenie czterech parametrów: cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, cholesterolu HDL oraz trójglicerydów (TG). ...

Normy cholesterolu

Wiele ważnych funkcji w organizmie pełni związek tłuszczowy jakim jest cholesterol. Normy cholesterolu zależą od ...

Trójglicerydy – normy, przygotowanie do badania, wyniki, obniżanie

Trójglicerydy, określane także jako triglicerydy, to rodzaj lipidów oznaczanych w lipidogramie wraz z poziomem HDL ...

Badanie cholesterolu

Cholesterol jest jednym z parametrów wchodzących w skład profilu lipidowego, znanego również jako lipidogram. Badanie ...

Cholesterol HDL – badanie

Standardowo badanie cholesterolu HDL jest wykonywane łącznie z oznaczeniem poziomu całkowitego cholesterolu, LDL, a także ...

Badanie trójglicerydów

Badanie poziomu trójglicerydów (triglicerydów) wykonywane jest najczęściej u osób z grupy ryzyka choroby wieńcowej. Pozwala ...

Wideo – Wysoki cholesterol – jaka dieta?

Cholesterol LDL, czyli tzw. zły cholesterol, ma udowodnione działanie promiażdżycowe. Miażdżyca jest przyczyną takich groźnych ...

Hipercholesterolemia rodzinna

Hipercholesterolemia rodzinna to choroba dziedziczna. Wysokie stężenie cholesterolu prowadzi do rozwoju miażdżycy i chorób naczyń ...

Cholesterol LDL – badanie, normy, dieta na zły cholesterol

Badanie cholesterolu LDL wykonuje się przy okazji badania cholesterolu całkowitego i frakcji HDL. LDL (zły ...

Jak zbić cholesterol?

Cholesterol jest niezbędny dla właściwego funkcjonowania organizmu. Jednak jego podwyższony poziom stanowi zagrożenie dla zdrowia ...

Cholesterol całkowity – normy, podwyższony, niski wynik w badaniu krwi

Cholesterol całkowity to wszystkie frakcje cholesterolu (LDL, HDL, trójglicerydy), oznaczane podczas lipidogramu, czyli profilu lipidowego ...

Test na cholesterol

Domowy test na cholesterol pozwala określi czy poziom cholesterolu jest prawidłowy. Zaletą takiego testu jest ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon