Co oznacza Nutri-Score?
Skala Nutri-Score to stosunkowo nowy system znakowania produktów spożywczych, który jest przedstawiony w postaci prostego kodu składającego się z 5 liter. Informuje nas o tym, czy dana żywność to dobry wybór, czy raczej coś, czego lepiej unikać.
Skala ta najczęściej umieszczana jest na przodzie opakowania produktu i ma na celu pomagać nam w komponowaniu prawidłowo zbilansowanej diety.
Widząc ją, teoretycznie nie musimy szczegółowo analizować składu każdego produktu, ponieważ w przejrzysty sposób podsumowuje ona ich wartość odżywczą – biorąc pod uwagę zarówno składniki korzystne, jak i te, które uznawane są za mniej wartościowe.
System ten został wprowadzony w 2017 r. we Francji. Opracowali go badacze pracujący w zespole ds. Badań nad Epidemiologią Żywienia. Obecnie skala Nutri-Score jest dobrowolnie stosowana w kilku europejskich krajach, m.in.: we Francji, w Belgii, Polsce czy Holandii.
Co oznacza ABCD na produktach?
Skala Nutri-Score to ciąg 5 liter oznaczonych różnymi kolorami. Oto jak je należy interpretować:
A (ciemnozielony) – wskazuje na produkty o wysokiej wartości odżywczej, bogate w prozdrowotne związki i z niską zawartością potencjalnie szkodliwych składników, np. cukrów czy tłuszczów.
B (jasnozielony) – produkty oznaczone tą literą cechują się dobrym składem i w dalszym ciągu uznawane są za korzystne dla zdrowia, jednakże mogą mieć nieco mniejszy potencjał odżywczy w porównaniu z literą A.
C (żółty) – produkty o średniej wartości odżywczej. Choć mają w składzie pewne korzystne składniki, ich profil odżywczy nie jest idealny. Mogą zawierać: większe ilości soli, tłuszczu lub cukrów, więc warto jeść je z umiarem.
D (pomarańczowy) – produkty o niskiej wartości odżywczej. Zawierają, m.in.: duże ilości tłuszczów nasyconych, soli czy cukru. Powinno się je spożywać w jak najmniejszych ilościach.
E (czerwony) – produkty o najniższej wartości odżywczej. Zawierają znikome ilości zdrowych składników i jednocześnie dostarczają sporo tych niekorzystnych. Warto całkowicie usunąć je z diety.
Jak przydziela się poszczególne litery na skali Nutri-Score?
Przyznanie konkretnej litery na skali bazuje na systemie punktowym. Literowe symbole przydziela się na 100 g produktu lub 100 ml napoju, a nie na jedną porcję.
Na początku punkty przyznawane są za wysoką kaloryczność oraz za składniki, które warto ograniczać. Są to: cukry, tłuszcze nasycone i sól – im więcej ich w produkcie, tym więcej punktów.
Następnie odejmuje się punkty za wysoką zawartość składników odżywczych i innych wartościowych elementów, takich jak: owoce, warzywa, orzechy, błonnik i białko. Końcowy wynik mieści się w przedziale od -15 punktów (litera A) do +40 (litera E). W tym przypadku im niższy wynik, tym lepsza ocena.
Warto wspomnieć, że dla niektórych produktów jak sery czy tłuszcze, uwzględnia się odrębne zasady przydzielania punktów.
Przeczytaj również:
Dieta niskokaloryczna – przepisy i jadłospis
Jak korzystać z systemu Nutri-Score?
System Nutri-Score opracowano, aby ułatwić konsumentom dokonywanie zdrowych wyborów. Produkty oznaczone literą A i B warto najczęściej uwzględniać w diecie. Te, które mają przypisaną literę C, w dalszym ciągu mogą być uwzględniane w tygodniowym jadłospisie, jednak należy je spożywać z umiarem. Natomiast w diecie należy ograniczać produkty oznaczone literą D i E.
Warto pamiętać, że Nutri-Score najlepiej się sprawdza przy porównywaniu produktów w ramach tej samej kategorii.
Przykładowo, wybierając płatki śniadaniowe, lepiej sięgnąć po te z oceną B niż C. Z kolei olej z literą C może być zdrowszy niż ten z literą E, jednakże nie należy porównywać go bezpośrednio z płatkami czy innymi produktami, ponieważ każda kategoria ma własne kryteria przydzielania punktów.
Na jakich produktach znajdziemy Nutri-Score?
System znakowania żywności umieszczony jest najczęściej na dole etykiety produktów spożywczych, takich jak: napoje, przekąski, płatki śniadaniowe, jogurty, mleko, sery, mięso, mrożonki, a także produkty dietetyczne i garmażeryjne.
Skala Nutri-Score – przykłady produktów
System ten – choć jest bardzo intuicyjny – niektórych może wprawić w zdziwienie. Produkty powszechnie uznawane za zdrowe mogą mieć ocenę D lub E, natomiast te, które dietetycy zwykle odradzają, czasem otrzymują literę B lub C. To pokazuje, że Nutri-Score nie zawsze w pełni odzwierciedla rzeczywistą wartość odżywczą produktu.
Dlaczego łosoś ma Nutri-Score D?
Łosoś otrzymuje Nutri-Score D głównie ze względu na wysoką zawartość tłuszczu i soli, co obniża jego ocenę, pomimo obecności korzystnych kwasów omega-3.
Jaki Nutri-Score ma Coca-Cola?
Klasyczna Coca-Cola ma Nutri-Score E, co oznacza najniższą kategorię ze względu na wysoką zawartość cukru i energii. Natomiast Coca-Cola Zero ma zwykle Nutri-Score B, co wynika z bardzo niskiej kaloryczności i braku cukru.
Przeczytaj również:
Minimum kalorii dla odchudzającej się kobiety? 1500 i nie mniej – sprawdź, dlaczego
Czy oliwa z oliwek powinna mieć Nutri-Score C?
Oliwa z oliwek otrzymuje niesłusznie Nutri-Score C lub D, ponieważ ma ona wysoką kaloryczność i zawartość tłuszczu, co obniża jej ocenę, mimo że jest źródłem zdrowych kwasów tłuszczowych.
Kontrowersje wokół Nutri-Score
Temat systemu Nutri-Score jest często poruszany przez dietetyków i wg opinii niektórych z nich należy w nim wiele poprawić.
U podstaw systemu Nutri-Score leży analizowanie wartości odżywczej w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml danego produktu – niezależnie od jego realnej porcji spożycia. Niestety może to prowadzić do mylących wniosków.
Przykładowo, wspomniany łosoś czy oliwa mogą otrzymać ocenę D lub nawet E, mimo że są uznawane za wartościowe elementy zdrowej diety bogate w kwasy omega-3 czy nienasycone tłuszcze. Dzieje się tak, ponieważ ich kaloryczność i zawartość tłuszczu w 100 g są wysokie, dlatego wg algorytmu powinny być na końcu skali.
Co więcej, choć system ten bazuje na wartości odżywczej produktów, to niestety nie uwzględnia: poszczególnych witamin, składników mineralnych czy kwasów tłuszczowych omega-3. W efekcie niektóre pokarmy bogate w te składniki, mogą dostać kategorię C lub D zamiast A lub B.
Czy warto kierować się tym system znakowania żywności?
Skala Nutri-Score może być punktem odniesienia dla osób, które dopiero uczą się zdrowych wyborów, jednakże system ten nie stanowi bezwzględnej oceny produktu i ma też swoje wady.
Przykładowo – jak już wcześniej wspomniano – nie uwzględnia wszystkich korzystnych składników, takich jak np. witaminy. W przeciwnym razie produkty o wysokiej wartości odżywczej produktu powinny zajmować wyższe pozycje, a często otrzymują gorsze noty
Należy również zauważyć, że skala Nutri-Score nie uwzględnia indywidualnych potrzeb żywieniowych, a oprócz tego produkty klasyfikowane jako A lub B (np. coca-cola zero) mogą być spożywane w nadmiernych ilościach, co może negatywnie wpływać na zdrowie.
Podsumowując, Nutri-Score to dobry punkt wyjścia do podejmowania zdrowszych wyborów, jednakże warto korzystać z niego w połączeniu z wiedzą na temat zrównoważonej diety i indywidualnych potrzeb żywieniowych.
