Polprazol – działanie, wskazania, dawkowanie, skutki uboczne i zamienniki

Co to jest Polprazol i jak działa?

Polprazol to lek zawierający omeprazol, należący do grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Omeprazol był pierwszym zarejestrowanym lekiem z tej grupy – wprowadzono go na rynek pod koniec lat 80. XX wieku. Inhibitory pompy protonowej stanowiły przełom w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego, ponieważ w porównaniu z antagonistami receptorów H2 zapewniały silniejsze i dłużej utrzymujące się działanie.

Mechanizm działania IPP polega na nieodwracalnym hamowaniu pompy protonowej, czyli zależnej od jonów wodoru i potasu ATP-azy (H+/K+-ATP-azy). Enzym ten znajduje się w komórkach okładzinowych żołądka i odpowiada za końcowy etap wydzielania kwasu solnego do jego światła.

Działanie omeprazolu utrzymuje się dłużej, niż wynikałoby to z jego obecności we krwi, ponieważ produkcja kwasu może zostać wznowiona dopiero po wytworzeniu nowych cząsteczek enzymu. Po odstawieniu leku pełna zdolność wydzielnicza żołądka powraca stopniowo, zwykle w ciągu kilku dni.

Przeczytaj również:

Emanera – działanie, wskazania, dawkowanie, skutki uboczne i zamienniki

Na co stosuje się Polprazol?

Polprazol znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu chorób związanych z nadmiarową produkcją kwasu solnego w żołądku. Wykorzystuje się go u osób dorosłych w:

• celu uzyskania złagodzenia objawów choroby wrzodowej dwunastnicy i zapobieganiu jej nawrotom;

• leczeniu choroby wrzodowej żołądka i zapobieganiu jej nawrotom;

• leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy spowodowanych stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych i zapobieganiu chorobie wrzodowej związanej z nadużywaniem NLPZ;

• leczeniu refluksowego zapalenia przełyku;

• leczeniu objawowej choroby refluksowej przełyku;

• leczeniu zespołu Zollingera-Ellisona, w którego przebiegu guz neuroendokrynny, najczęściej zlokalizowany w trzustce lub dwunastnicy, wydziela nadmierne ilości gastryny;

• celu usunięcia z organizmu H. pylori w skojarzeniu z antybiotykami w leczeniu choroby wrzodowej dwunastnicy wywołanych przez tę bakterię.

Polprazol może być również stosowany u dzieci i młodzieży w określonych wskazaniach. U dzieci w wieku powyżej 1. roku życia i o masie ciała wynoszącej co najmniej 10 kg lek można wykorzystać w leczeniu refluksowego zapalenia przełyku oraz w objawowym leczeniu zgagi i zarzucania kwaśnej treści żołądkowej w przebiegu choroby refluksowej przełyku. U dzieci powyżej 4. roku życia i młodzieży Polprazol stosuje się w skojarzeniu z antybiotykami w leczeniu owrzodzeń dwunastnicy wywołanych zakażeniem H. pylori.

Przeczytaj również:

Leki na wrzody – jakie tabletki na wrzody są stosowane w leczeniu?

Jak stosować Polprazol? Dawkowanie u dorosłych i dzieci

Czas trwania kuracji Polprazolem zależy od celu terapii.

• Leczenie objawów refluksu żołądkowo-przełykowego trwa od 4 do nawet 8 tygodni w dawce od 10 do 40 mg raz na dobę. Jeżeli po 4 tygodniach nie uda się opanować objawów, wskazane jest przeprowadzenie dalszej diagnostyki.

• Leczenie refluksowego zapalenia przełyku trwa zazwyczaj 4–8 tygodni. Standardowo stosuje się 20 mg omeprazolu raz na dobę, a w przypadku owrzodzeń opornych na leczenie – 40 mg raz na dobę.

• Leczenie owrzodzeń żołądka trwa zazwyczaj od 4 do 8 tygodni. Zalecana dawka wynosi 20 mg omeprazolu raz na dobę, natomiast w przypadkach opornych na leczenie może zostać zwiększona do 40 mg.

• Leczenie owrzodzeń dwunastnicy trwa zwykle od 2 do 4 tygodni. Standardowo stosuje się 20 mg omeprazolu raz na dobę, a w przypadku owrzodzeń opornych na leczenie – 40 mg raz na dobę.

U dzieci dawkowanie zależy od wieku, masy ciała i wskazania. U pacjentów powyżej 1. roku życia, ważących od 10 do 20 kg, stosuje się zwykle 10 mg omeprazolu raz na dobę. W razie potrzeby lekarz może zwiększyć dawkę do 20 mg. Dzieciom w wieku co najmniej 2 lat, ważącym ponad 20 kg, podaje się zazwyczaj 20 mg raz na dobę, a w razie konieczności – do 40 mg na dobę. Leczenie zakażenia H. pylori u dzieci powyżej 4. roku życia wymaga jednoczesnego zastosowania antybiotyków i powinno odbywać się pod nadzorem lekarza specjalisty.

Osoby mające trudności z połykaniem oraz dzieci zdolne do przyjmowania płynów lub półstałych pokarmów mogą otworzyć kapsułkę i przyjąć jej zawartość zgodnie z instrukcją podaną w ulotce. Znajdujących się w kapsułce mikrogranulek nie wolno rozgryzać ani kruszyć.

Kiedy nie stosować Polprazolu? Przeciwwskazania

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania Polprazolu jest nadwrażliwość na omeprazol, inne leki będące pochodnymi benzimidazolu lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Polprazolu, podobnie jak innych inhibitorów pompy protonowej, nie należy też stosować jednocześnie z nelfinawirem. Jest to lek przeciwwirusowy należący do inhibitorów proteazy HIV, wykorzystywany w terapii zakażenia HIV-1. Jednoczesne przyjmowanie obu leków może zmniejszyć stężenie nelfinawiru i jego aktywnego metabolitu we krwi, a tym samym osłabić skuteczność leczenia przeciwwirusowego.

Przeczytaj również:

Częste i puste odbijanie na czczo i po jedzeniu – przyczyny i domowe sposoby

Polprazol – skutki uboczne i działania niepożądane

Stosowanie omeprazolu może wiązać się z występowaniem działań niepożądanych. Często występujące objawy uboczne obejmują:

• ból głowy,

• ból brzucha, biegunka, zaparcia, gazy (wzdęcia),

• nudności lub wymioty,

• łagodne polipy żołądka.

Do niezbyt często występujących działań niepożądanych należą m.in.: bezsenność, zawroty głowy, mrowienie lub kłucie kończyn, senność, zaburzenia widzenia, wysypka, świąd, pokrzywka oraz złe samopoczucie. Rzadko mogą pojawić się zaburzenia składu krwi, takie jak zmniejszenie liczby białych krwinek lub płytek krwi, reakcje nadwrażliwości, skurcz oskrzeli oraz ostre cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek.

Niektóre działania niepożądane mogą wymagać natychmiastowej pomocy medycznej. Lek należy odstawić i pilnie skontaktować się z lekarzem m.in. w przypadku obrzęku twarzy, języka lub gardła, trudności w oddychaniu, objawów ciężkiej reakcji alergicznej albo rozległej wysypki z pęcherzami i złuszczaniem skóry. Nagła lub nasilona duszność jest wskazaniem do wezwania pomocy medycznej.

Interakcje Polprazolu z innymi lekami

Polprazol może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, dlatego przed rozpoczęciem kuracji należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych preparatach, także tych dostępnych bez recepty i produktach ziołowych. Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania omeprazolu i klopidogrelu, czyli leku przeciwpłytkowego. Omeprazol może zmniejszać stężenie aktywnego metabolitu klopidogrelu, a przez to osłabiać jego działanie przeciwpłytkowe. Z tego względu nie zaleca się łączenia tych leków.

Zmniejszenie kwaśności treści żołądkowej może również ograniczać wchłanianie niektórych leków przeciwgrzybiczych, takich jak ketokonazol, itrakonazol i pozakonazol. Polprazol może ponadto oddziaływać m.in. z atazanawirem, digoksyną, warfaryną i innymi antagonistami witaminy K, diazepamem, fenytoiną, takrolimusem, metotreksatem oraz ryfampicyną. Działanie omeprazolu może osłabiać także ziele dziurawca. Jednoczesne stosowanie Polprazolu z nelfinawirem jest przeciwwskazane.

Przeczytaj również:

Ból pod mostkiem – jakie są przyczyny bólu w mostku i za mostkiem?

Polprazol a alkohol – czy można pić alkohol podczas leczenia?

Nie wykazano bezpośredniej interakcji omeprazolu z alkoholem. Alkohol może jednak podrażniać błonę śluzową żołądka oraz nasilać zgagę, refluks i inne dolegliwości, z powodu których stosowany jest Polprazol. Dlatego podczas leczenia najlepiej ograniczyć lub zrezygnować ze spożywania alkoholu, zwłaszcza jeżeli powoduje on nasilenie objawów.

Polprazol a długotrwałe stosowanie – na co zwrócić uwagę?

Długotrwałe stosowanie omeprazolu, podobnie jak innych IPP, może wiązać się z określonymi działaniami niepożądanymi. Do najlepiej udokumentowanych zagrożeń należą hipomagnezemia, zaburzenia wchłaniania witaminy B12, nieznacznie zwiększone ryzyko złamań kości oraz zakażeń przewodu pokarmowego. Ryzyko części z nich wzrasta w przypadku przyjmowania dużych dawek i prowadzenia terapii przez wiele miesięcy lub lat.

W badaniach obserwacyjnych opisywano również związek między długotrwałym stosowaniem IPP a zapaleniem płuc, przewlekłą chorobą nerek, SIBO, demencją oraz chorobami układu sercowo-naczyniowego. Wyniki te nie potwierdzają jednak zależności przyczynowo-skutkowej.

Z tych względów pacjenci przyjmujący IPP przez długi czas powinni pozostawać pod kontrolą lekarza, który okresowo oceni zasadność dalszego leczenia i możliwość stosowania najmniejszej skutecznej dawki. Zakres ewentualnych badań, np. stężenia magnezu, witaminy B12 lub kreatyniny, należy dostosować do stanu zdrowia i indywidualnych czynników ryzyka. U osób bez dodatkowych czynników ryzyka rutynowe kontrolowanie tych parametrów ani wykonywanie badań gęstości mineralnej kości nie jest powszechnie zalecane. Omeprazolu stosowanego przewlekle nie należy odstawiać bez konsultacji z lekarzem.

Polprazol – zamienniki i substancja czynna

Substancją czynną Polprazolu jest omeprazol. Ten sam związek zawierają m.in. następujące produkty lecznicze:

• Bioprazol (kapsułki dojelitowe, twarde);

• Helicid (kapsułki dojelitowe, twarde);

• Goprazol (kapsułki dojelitowe, twarde);

• Ortanol Max (kapsułki dojelitowe, twarde);

• Agastin (kapsułki dojelitowe, twarde).

Poszczególne preparaty mogą różnić się dawką, wielkością opakowania, substancjami pomocniczymi oraz kategorią dostępności. Za zamiennik Polprazolu można uznać produkt zawierający tę samą substancję czynną w takiej samej dawce i równoważnej postaci farmaceutycznej. Możliwość zamiany konkretnego preparatu warto skonsultować z farmaceutą lub lekarzem.

Omeprazol nie jest jedynym IPP dostępnym na rynku. Do tej grupy należą również: lanzoprazol, rabeprazol, pantoprazol, esomeprazol i dekslanzoprazol. Nie są to jednak zamienniki Polprazolu, lecz odrębne substancje czynne o podobnym mechanizmie działania. Nie należy samodzielnie zastępować nimi omeprazolu, ponieważ mogą różnić się dawkowaniem, wskazaniami i profilem interakcji.

Czy Polprazol jest dostępny bez recepty?

Lek Polprazol jest dostępny w mniejszych opakowaniach i niższej dawce bez recepty (20 mg , 14 kapsułek) pod nazwą Polprazol Max. Na receptę pacjent może otrzymać opakowanie liczące 28 sztuk leku w dawce 40 mg. Wariant bez recepty jest przeznaczony do krótkotrwałego radzenia sobie z objawami zgagi lub GERD. Wersja leku na receptę służy do długotrwałego leczenia owrzodzeń.

Cena Polprazolu i poziom refundacji

Wersja bez recepty (Polprazol Max 20 mg, 14 kapsułek) kosztuje średnio od 11 zł do 27 zł. Leki na receptę (np. wersje 20 mg lub 40 mg po 28 kapsułek) kosztują od ok. 15 zł do ponad 32 zł. Wybrane grupy pacjentów posiadające wskazania do stosowania leku mogą skorzystać ze 100-procentowej refundacji (m.in. dzieci i młodzież do 18. roku życia, seniorzy).