Czy detoks pasożytniczy usuwa pasożyty?
W sprzedaży dostępne są różne preparaty (np. kapsułki, mieszanki ziołowe) reklamowane jako „detoksy” czy „ziołowe kuracje oczyszczające”. Nie mają one jednak udowodnionej skuteczności w leczeniu zakażeń pasożytniczych u ludzi, dlatego należy podchodzić do nich z ostrożnością.
Niezweryfikowane preparaty z nieznanych źródeł (czasem nawet bez podanego składu) mogą zawierać silne środki przeczyszczające. Ich stosowanie wiąże się z ryzykiem zaburzeń wodno-elektrolitowych, dolegliwości żołądkowo-jelitowych, a nawet uszkodzenia wątroby czy nerek.
Przykładem są suplementy diety z bylicą piołunem, stosowaną w medycynie ludowej m.in. w leczeniu zakażeń pasożytniczych. Samodzielne przyjmowanie piołunu grozi podrażnieniem błony śluzowej przewodu pokarmowego, zawrotami głowy i dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi. Piołun może również wchodzić w interakcje z lekami, np. z warfaryną czy lekami przeciwpadaczkowymi.
W przypadku podejrzenia choroby pasożytniczej należy skonsultować się z lekarzem, który zaproponuje odpowiednią diagnostykę i leczenie farmakologiczne.
Jakie objawy mogą budzić podejrzenie?
Zakażenia pasożytnicze objawiają się przede wszystkim nieswoistymi dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego. Należą do nich:
biegunka,
ból brzucha,
wzdęcia,
nudności,
świąd okolicy odbytu.
Wbrew obiegowym opiniom nie każde zgrzytanie zębami, przewlekłe zmęczenie czy częstą ochotę na słodycze należy wiązać z pasożytami.
Prawdopodobieństwo zakażenia wzrasta w określonych sytuacjach. Sytuacje podwyższonego ryzyka, które warto omówić z lekarzem, to: bezpośredni kontakt z osobą zakażoną, podróż do regionów endemicznych lub o niskim standardzie sanitarnym, a także spożycie nieuzdatnionej wody bądź skażonej żywności.
Przeczytaj również:
Leki na pasożyty – bez recepty, na receptę, domowe sposoby
Jakie badanie wykonać?
Nie istnieje jedno badanie, które pozwalałoby wykryć lub wykluczyć wszystkie pasożyty. W zależności od gatunku pasożyta i jego formy rozwojowej materiałem do badania może być krew, plwocina, kał, wymaz okołoodbytniczy, treść dwunastnicza, płyn mózgowo-rdzeniowy, materiał pobrany np. ze zmian skórnych czy wycinki tkanek.
Podejrzenie | Przykładowe badanie |
|---|---|
wymaz okołoodbytniczy (pobrany za pomocą specjalnej taśmy) | |
lamblioza (giardioza) | wykrywanie antygenów w kale, badanie mikroskopowe kału, testy molekularne (PCR) |
glistnica | badanie mikroskopowe kału |
inne pasożyty jelitowe | badanie kału (w zależności od podejrzenia) |
O wyborze odpowiedniej metody diagnostycznej decyduje lekarz.
Jak pozbyć się pasożytów?
Leczenie chorób pasożytniczych zależy od wielu czynników: rozpoznanego patogenu, chorób współistniejących, wieku, stanu fizjologicznego, a także sytuacji domowników.
W przypadku stwierdzenia owsików stosuje się leki przeciwpasożytnicze podawane jednorazowo doustnie. Dawkę powtarza się po około dwóch tygodniach ze względu na częste reinwazje (ponowne zakażenia). Lekarz może zdecydować o leczeniu farmakologicznym wszystkich domowników. Wskazane są również metody niefarmakologiczne, takie jak częsta zmiana pościeli i ręczników, codzienne sprzątanie mieszkania i usuwanie kurzu, krótkie obcinanie paznokci, a także codzienny prysznic i zmiana bielizny.
Leki przeciwpasożytnicze stosuje się również w lambliozie. Ponieważ u większości pacjentów z ostrą postacią tej choroby występuje biegunka, wdraża się także leczenie objawowe. Leczeniem farmakologicznym obejmuje się również wszystkich zakażonych domowników.
Jeśli pojawią się niepokojące objawy, które mogą sugerować chorobę pasożytniczą, należy skonsultować się z lekarzem. Nie zaleca się odrobaczania „na wszelki wypadek” osób z nieswoistymi objawami (np. biegunką, bólem brzucha, nudnościami).
Przeczytaj również:
Dieta na pasożyty – jak się pozbyć pasożytów przy pomocy diety?
Czy czosnek, pestki dyni i zioła zastąpią leki?
O niektórych produktach (np. czosnku, pestkach dyni czy wybranych ziołach) od dawna mówi się, że łagodzą stany zapalne, pomagają usuwać toksyny z organizmu lub działają przeciwpasożytniczo i przeciwbakteryjnie. Warto jednak pamiętać, że takie działanie często nie zostało potwierdzone, a nawet najbardziej zachwalane „superfoods” nie zastąpią leków.
Jak zapobiegać ponownemu zakażeniu?
Podstawą ochrony przed zakażeniami pasożytniczymi jest przestrzeganie zasad higieny, w tym:
regularne mycie rąk wodą z mydłem (szczególnie przed posiłkami i po skorzystaniu z toalety),
przestrzeganie zasad bezpiecznego przygotowywania i przechowywania żywności,
picie uzdatnionej wody – wodę z niepewnych źródeł należy gotować przez co najmniej 1 minutę,
unikanie obgryzania paznokci i drapania okolicy odbytu.
Czynnikiem ryzyka jest podróż do krajów o niskim standardzie sanitarnym. Podczas takiego wyjazdu należy unikać niedogotowanych potraw, picia wody innej niż butelkowana, napojów z lodem oraz niemytych warzyw i owoców.
Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?
Z lekarzem należy pilnie się skontaktować w przypadku wystąpienia następujących objawów:
krew w stolcu,
utrzymująca się gorączka,
silny ból brzucha,
pogarszający się stan ogólny,
odwodnienie.
Szczególnej uwagi wymagają dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby z obniżoną odpornością.
Przeczytaj również:
Badanie kału na pasożyty – kiedy wykonać, jak pobrać próbkę i odczytać wyniki?
Najczęściej zadawane pytania
Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące zakażeń pasożytniczych u dorosłych i dzieci.
Czy zakażenie pasożytami może być bezobjawowe?
Tak. Zakażenia pasożytnicze mogą przebiegać bezobjawowo lub wywoływać jedynie niewielkie, nieswoiste dolegliwości.
Czy jedno badanie kału wystarczy?
Zwykle nie. Diagnostyka chorób pasożytniczych często wymaga zbadania kilku próbek kału pobranych w odstępach kilku dni. Pasożyty (np. lamblie, glisty czy tasiemce) i ich jaja nie są wydalane z kałem w sposób ciągły, dlatego w pojedynczej próbce może ich nie być.
Czy badanie krwi wykrywa wszystkie pasożyty?
Nie. Nie ma badania krwi, które pozwalałoby wykryć wszystkie pasożyty.
Czy można odrobaczyć się profilaktycznie?
Nie zaleca się profilaktycznego odrobaczania. Leczenie choroby pasożytniczej jest wskazane dopiero po konsultacji lekarskiej i diagnostyce zleconej przez lekarza.
Czy domowników zawsze trzeba leczyć?
To zależy od rozpoznanego pasożyta. Na przykład w przypadku owsicy zwykle zaleca się jednoczesne leczenie wszystkich członków gospodarstwa domowego, ponieważ pasożyty te łatwo i szybko się rozprzestrzeniają.
Czy ziołowy detoks jest bezpieczny w ciąży?
Nie. Zioła stosowane w ramach takich „detoksów” mogą powodować m.in. skurcze macicy, odwodnienie i zaburzenia wodno-elektrolitowe. W przypadku podejrzenia choroby pasożytniczej należy skonsultować się z lekarzem, który dobierze bezpieczną metodę leczenia.
Jak wygląda test na owsiki?
Diagnostyka owsicy polega na pobraniu wymazu z okolicy odbytu za pomocą specjalnej taśmy. Badanie wykonuje się rano, przed umyciem się i skorzystaniem z toalety. Taśmę przykłada się do skóry wokół odbytu, aby zebrać mikroskopijne jaja owsika, a następnie nakleja na szkiełko i przekazuje do laboratorium. Jaja nie zawsze są obecne na skórze, dlatego pojedynczy ujemny wynik nie wyklucza zakażenia. Badanie zwykle się powtarza, najczęściej trzykrotnie: w kolejne dni lub w odstępach kilku dni, zgodnie z zaleceniem lekarza bądź laboratorium.
