Dur brzuszny – zakażenie, objawy, leczenie i szczepionka

Dur brzuszny to ogólnoustrojowa choroba o etiologii bakteryjnej, rozwojowi której sprzyjają złe warunki sanitarne. Dur brzuszny to częsty problem turystów wybierających egzotyczne kierunki podróży. Najczęściej źródłem zakażenia jest brudna woda. Leczenie obejmuje zwalczanie przyczyn choroby, czyli bakterii z rodzaju Salmonella typhi przy pomocy antybiotyków, jak również leczenie objawowe.

Co to jest dur brzuszny?

Dur brzuszny to choroba zakaźna, wywoływana przez bakterię o nazwie Salmonella typhi. Rozwojowi choroby sprzyjają złe warunki sanitarne oraz spożywanie wody i jedzenia z niepewnych źródeł.

Dur brzuszny jest chorobą dotykającą wyłącznie ludzi. Szczególnie często szerzy się w rejonach świata o niskim standardzie sanitarno-higienicznym i gorącym klimacie. W Polsce odnotowuje się od 2 do 25 zachorowań rocznie i są to najczęściej zakażenia przywiezione z krajów endemicznych.

Jak można zarazić się durem brzusznym?

Wyróżniamy dwie główne drogi przeniesienia zakażenia Salmonella typhi:

  • droga pokarmowa – poprzez spożycie zanieczyszczonej wody lub żywności, szczególnie produktów mlecznych, które stanowią środowisko sprzyjające dla przetrwania bakterii; znaczącą rolę w przenoszeniu bakterii na pokarm odgrywają muchy;
  • droga fekalno-oralna – poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą lub bezobjawowym nosicielem.

Po dostaniu się do organizmu bakterie Salmonella typhi docierają do dolnego odcinka jelita cienkiego. Następnie, poprzez grudki układu chłonnego, przedostają się do regionalnych węzłów chłonnych, w których następuje ich namnożenie.

Po pewnym czasie, równym okresowi wylęgania duru brzusznego, bakterie pojawiają się we krwi i wraz z nią docierają do nowych miejsc namnażania.

Konsekwencją ich wędrówki po organizmie są m.in. uszkodzenia serca, szpiku kostnego, a także układu nerwowego. Bytowanie w przewodzie pokarmowym może spowodować martwicze uszkodzenie ściany w jelitach, prowadzące do krwawienia lub nawet perforacji.

Objawy duru brzusznego

Okres wylęgania wynosi dla duru brzusznego od 7 do 28 dni. Tak duża rozpiętość zależy przede wszystkim od ilości bakterii, która dostała się do przewodu pokarmowego.

Początkowo objawy duru brzusznego nie są charakterystyczne. W okresie wylęgania obserwujemy bardzo często:

W drugim tygodniu choroby wzrasta temperatura ciała, osiągając wartości zbliżone do 40°C. Brzuch staje się wzdęty i sprawia ból przy dotyku. Podczas badania lekarz może zaobserwować powiększenie wątroby oraz śledziony.

Charakterystyczne są zaburzenia dotyczące układu krążenia. Obniża się ciśnienie tętnicze, a także, pomimo wzrostu temperatury, zwalnia się czynność serca. Pojawiają się objawy zapalenia gardła oraz nieżytu oskrzeli, takie jak suchy kaszel.

Ponadto w większości przypadków na skórze klatki piersiowej i brzucha obserwuje się pojawienie zmian skórnych, nazywanych różyczką durową. Są to z reguły nieliczne, niewielkie różowe plamki, lekko wystające ponad powierzchnię skóry.

Chory staje się apatyczny, niejako odurzony – właśnie stąd pochodzi nazwa choroby. W okresie pełnego rozwoju objawów, to znaczy w trzecim tygodniu infekcji, pojawia się biegunka. Pacjent doświadcza bardzo silnych bólów głowy w okolicy czoła, dołączają się zaburzenia świadomości i nadmierne pobudzenie.

Bardzo często na tym etapie pacjent staje się odwodniony – wargi i język są suche, ślina lepka, znacząco zmniejsza się ilość oddawanego moczu.

Czwarty tydzień choroby to etap stopniowego wycofywania się objawów duru brzusznego. Gorączka powoli ustępuje, wykazując początkowo w ciągu doby znaczne wahania. W miarę obniżania się temperatury chory odczuwa znaczącą poprawę i powraca pełna świadomość.

Powikłania duru brzusznego

Wśród mogących się pojawić powikłań duru brzusznego należy wymienić:

Rozpoznanie duru brzusznego

Zasadnicze znaczenie w rozpoznaniu duru brzusznego stanowią wyniki posiewów, zarówno posiew krwi, jak i moczu oraz kału.

Ten pierwszy wykonuje się kilka dni od wystąpienia objawów. Natomiast posiewy moczu i kału mają znaczenie, jeżeli zostaną wykonane w drugim lub trzecim tygodniu choroby.

Ponadto podczas diagnozowania duru brzusznego wykonuje się badania serologiczne, polegające na wykryciu przeciwciał wytworzonych przez organizm chorego.

Badanie to, nazywane odczynem Widala, określa stężenie przeciwciał skierowanych przeciwko antygenowi rzęskowemu – H – oraz somatycznemu – O. Wynik jest wyrażony za pomocą tzw. miana aglutynacyjnego i jest dodatni w przypadku wyniku ≥ 1 : 200 dla antygenu O oraz ≥ 1 : 400 dla H.

Dla potwierdzenia rozpoznania istotne jest udowodnione narastanie poziomu przeciwciał. Z tego powodu badania serologiczne wykonuje się kilkukrotnie, najczęściej w tygodniowych odstępach.

Leczenie duru brzusznego

Leki mające zastosowanie w leczeniu duru brzusznego możemy podzielić na dwie grupy.

Pierwsza z nich to leki zwalczające przyczynę choroby, czyli bakterie z rodzaju Salmonella typhi. Stosuje się tutaj m.in. antybiotyki z grupy fluorochinolonów (np. ciprofloksacynę i norfloksacynę) oraz cefalosporyny trzeciej generacji. Antybiotykoterapia trwa zwykle od 10 do 14 dni.

Druga grupa leków działa wyłącznie objawowo. Należą do nich różne preparaty zwalniające perystaltykę i tym samym działające przeciwbiegunkowo.

Nie należy również zapominać o uzupełnianiu niedoboru płynów, najlepiej doustnie za pomocą tzw. doustnych płynów nawadniających, a jeżeli jest to niemożliwe, poprzez dożylną podaż płynów.

Szczepionka na dur brzuszny – nazwa i cena

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania zachorowaniu na dur brzuszny jest zaszczepienie. Dostępne są dwa rodzaje preparatów:

Pierwsze zawierają inaktywowane pałeczki duru brzusznego – szczepionkę podaje się w trzech dawkach – drugą po 4 tygodniach, trzecią po upływie roku; następnie, w razie potrzeby, stosuje się dawki przypominające co 3–5 lat; powstanie odporności stwierdza się już po podaniu drugiej dawki.

Najbardziej popularnym w Polsce sposobem ochrony przed durem jest szczepionka zawierająca oczyszczony polisacharyd otoczki Salmonelli typhi; w przypadku tego preparatu obowiązuje podanie pojedynczej dawki co około 3 lata; po upływie 3 tygodni wykształcenie odporności stwierdza się u ponad 90 proc. zaszczepionych. Preparat dostępny jest pond nazwą Typhim. Jest to lek na receptę w postaci ampułkostrzykawki. Cena szczepionki na dur brzuszny waha się od 199 do nawet 320 złotych. Z reguły trzeba ją zamawiać z wyprzedzeniem. Można zaszczepić się (nieco drożej) w szpitalach zakaźnych,

Dostępne są również preparaty uodparniające dodatkowo na inne choroby, np. tężec. Przed wybraniem szczepionki warto skonsultować się z lekarzem zajmującym się medycyną podróży, tak aby wybrać najkorzystniejszą w danym przypadku opcję.

Pomimo zaszczepienia należy pamiętać o zachowaniu środków ostrożności, tzn. dbałości o higienę osobistą oraz unikaniu wody i produktów spożywczych pochodzących z niepewnego źródła.

Opublikowano: ; aktualizacja: 27.09.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Owsica

Owsik ludzki to najpowszechniejszy rodzaj pasożyta atakującego układ pokarmowy człowieka. Dzieci są bardziej narażone na ...

Śpiączka afrykańska – objawy, leczenie, badania, profilaktyka

Śpiączka afrykańska (trypanosomoza afrykańska) to choroba pasożytnicza wywołana przez świdrowca – pierwotniaka przenoszonego przez muchy ...

BSE choroba wściekłych krów u ludzi – objawy (encefalopatia gąbczasta)

Choroba szalonych krów BSE wywoływana jest przez priony. Jest to wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba. Można się ...

Glista ludzka – objawy, badania, leczenie lekami i domowymi sposobami

Glistnica to choroba pasożytnicza wywołana przez zakażenie glistą ludzką (Ascaris lumbricoides), która w postaci dorosłej ...

Leiszmanioza (kala-azar, czarna febra, gorączka dum-dum) – przyczyny, objawy, leczenie

Leiszmanioza to choroba wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Leishmania. Można nią się zarazić najłatwiej podczas ...

Trąd – przyczyny, postacie, objawy, zarażenie, leczenie

Trąd jest chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterie Mycobacterium leprae oraz Mycobacterium lepromatosis. Schorzenie określa się ...

Leczenie kiły

Kiła to układowa choroba zakaźna, weneryczna. Odpowiedzialny za jej wywołanie jest krętek blady (łac. Treponema ...

Salmonelloza – objawy i leczenie Salmonelii

Salmonelloza to zapalenia przewodu pokarmowego, którego przyczyną jest zakażenie bakterią Salmonella. Objawy u większości dorosłych ...

Choroby brudnych rąk

Nazwą „choroby brudnych rąk” określane są schorzenia przenoszące się w dużej mierze drogą pokarmową poprzez ...

Świnka

Nagminne zapalenie przyusznic, przez pacjentów określane jako świnka, to choroba zakaźna przenoszona drogą kropelkową. Najczęściej ...

Toksokaroza

Nicienie z rodzaju Toxocara są przyczyną jednej z najpowszechniejszych chorób pasożytniczych człowieka. Spowodowana przez ich ...

Herpeswirusy

Herpesviridae, czyli herpeswirusy, to wirusy, z których osiem wywołuje choroby u ludzi. Herpeswirusy są najlepiej ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon