Czym różni się morela od brzoskwini?
Brzoskwinie i morele mogą być ze sobą mylone, ale tak naprawdę to zupełnie inne owoce. Jak je rozróżnić? Zacznijmy od tego, jak to się stało, że znalazły się na polskich stołach – już w tym miejscu pojawiają się różnice. Brzoskwinie przybyły do Europy z Tybetu, a morele z Chin.
Różnice są widoczne również, jeśli chodzi o wygląd drzew. Drzewka moreli mają zwartą koronę o zaokrąglonym kształcie i od 2,5 do 4,5 metrów wysokości (wartości te różnią się w zależności od odmiany moreli). Z kolei drzewa, na których rosną brzoskwinie są niższe – dorastają do około 2,5 metrów, za to mają bardzo rozłożystą koronę o średnicy około 5-6 metrów.
Patrząc na drzewka moreli i na te z brzoskwiniami możesz zauważyć, że różnią się także wyglądem liści. W przypadku pierwszych z wymienionych mają one kształt serca, za to drugich są wydłużone.
Skoro wiesz już jak odróżnić poszczególne drzewka, przejdźmy do wyglądu owoców. Jako jedna z pierwszych rzuca się w oczy ich skórka. W przypadku brzoskwini jest lekko owłosiona. Za to morele mają gładką skórkę. Charakterystyczne jest również to, że brzoskwinie są większe.
Różnice widać także po przekrojeniu owoców. Morele uprawne mają miąższ o gęstej jednorodnej strukturze. Może on przybierać odcień od żółtego do intensywnego pomarańczowego. Z kolei miąższ brzoskwini jest bardzo soczysty i ma odcień lekko różowy lub jasnożółty.
Drzewko moreli – możesz mieć je w swoim ogrodzie
Drzewka moreli możesz czasem spotkać w polskich ogródkach. Chcesz, aby drzewo wydające pyszne i zdrowe owoce rosło również obok Twojego domu? W takim razie udaj się do sklepu i kup sadzonki moreli. Co potem?
Wybierz odpowiedni termin i miejsce, aby je posadzić. Zaleca się, aby robić to wiosną. Pamiętaj, że jeśli chcesz posadzić od razu kilka drzewek, konieczne jest zachowanie odpowiedniej odległości między nimi. Zależy ona od siły wzrostu, a także kształtu korony poszczególnych odmian (z reguły rozstawa wynosi 5-6 x 3-3,5 m).
Jednym z największych problemów, jeśli chodzi o drzewo moreli, jest termin kwitnienia. Wynika to z tego, że kwiaty wykształcane są na przełomie marca i kwietnia (czasami wcześniej), a więc wtedy gdy pogoda w Polsce jest kapryśna. Wiosenne przymrozki mogą zniszczyć kwiaty, dlatego zaleca się, aby wybierać późne odmiany moreli i sadzić je w cieplejszych regionach kraju.
W czasie kwitnienia pojawia się jeszcze jeden problem, o którym trzeba pamiętać. Podczas kwitnienia drzewa mogą zostać zakażone grzybami, które powodują brunatną zgniliznę drzew pestkowych. Objawia się ona tym, że kwiaty szybko brunatnieją i zamierają – na tym jednak nie koniec, bo wraz z rozprzestrzenianiem się choroby może dochodzić do obumierania gałęzi, a nawet konarów. W związku z tym zaleca się, aby pierwszy zapobiegawczy zabieg wykonać, jeszcze zanim drzewa zaczną kwitnąć.
Czy morele są zdrowe?
Morele to smaczne owoce, ale czy zdrowe? W celu odpowiedzi na to pytanie sprawdźmy jakie cenne składniki w nich występują:
- beta-karoten , czyli prowitamina A niezbędna do neutralizowania wolnych rodników. Ich nadmiar przyspiesza proces starzenia i zwiększa ryzyko niektórych chorób np. miażdżycy. Morele jako bogate źródło beta-karotenu mają również pozytywny wpływ na wygląd skóry – opóźniają proces starzenia się i sprawiają, że ma piękny koloryt.
- żelazo , które jako składnik hemoglobiny odpowiada za transport tlenu do komórek. Poza tym jest potrzebne do syntezy DNA, enzymów, a pośrednio uczestniczy również w produkcji hormonów, aminokwasów i neuroprzekaźników. Fakt, że morele zawierają żelazo, jest szczególnie ważny dla wegetarian, poszukujących roślinnych źródeł tego pierwiastka. Wyeliminowanie mięsa z diety i niezastąpienie go innymi źródłami żelaza może prowadzić do anemii. Pamiętaj przy tym, że aby żelazo niehemowe lepiej się wchłaniało, należy podawać je z witaminą C. W przypadku moreli masz dwa w jednym, ponieważ zawierają one zarówno jeden, jak i drugi składnik!
- wapń – błędem jest myślenie, że występuje on wyłącznie w mleku i jego przetworach. Rośliny (w tym morele) są również dobrym źródłem wapnia. Jest on potrzebny do prawidłowej mineralizacji kości, skurczu mięśni, a także właściwego przebiegu procesu trawienia i krzepnięcia krwi.
- potas , czyli pierwiastek odpowiedzialny za prawidłowe funkcjonowanie gospodarki wodno-elektrolitowej, mięśni i układu nerwowego. Na źródła potasu należy zwrócić szczególną uwagę w przypadku nadciśnienia tętniczego, a także większego ryzyka odwodnienia (które może być związane z intensywnymi treningami, upałem, wymiotami).
- magnez – jest niezbędny do prawidłowej pracy mięśni oraz układu nerwowego. Jego niedobór objawia się m.in. nadmierną drażliwością, gorszą koncentracją i większą wrażliwością na stres. W związku z tym morele, które dostarczają magnezu, są doskonałym dodatkiem do drugiego śniadania, czy lunchu jedzonego w pracy lub szkole.
- witamina C – morele są nie tylko dobrym źródłem beta-karotenu, ale i witaminy C. Ona również wykazuje właściwości antyoksydacyjne, dzięki czemu chroni Cię przed szkodliwym stresem oksydacyjnym. Ponadto jest niezbędna do syntezy kolagenu, sprawnego działania układu odpornościowego i lepszego wchłaniania żelaza niehemowego.
- witamina K – razem z wapniem i witaminą D pomaga zadbać o mocne kości. Oprócz tego jest niezbędna do prawidłowego krzepnięcia krwi.
- kwas foliowy – jeśli planujesz ciążę lub spodziewasz się dziecka, warto wiedzieć, że nie tylko zielone warzywa liściaste są źródłem witaminy B9. Kwas foliowy, który zmniejsza ryzyko wad wrodzonych płodu, jest obecny także w morelach.
- kwas p-kumarowy, czyli związek należący do fenoli wykazujących właściwości antyoksydacyjne. Ważną informacją (szczególnie w czasie rozprzestrzeniania się wirusa grypy i SARS-CoV-2) jest także to, że kwas p-kumarowy ma działanie przeciwwirusowe.
Jeszcze jednym składnikiem, o którym nie można zapomnieć, jest błonnik pokarmowy . Jedna sztuka świeżej moreli (ważąca około 45 gramów), zawiera mniej więcej 2 gramy tego cennego składnika. Z kolei tyle samo moreli suszonych dostarcza go 2 razy więcej.
Ile kalorii ma morela? Jaki ma indeks glikemiczny?
Owoce są źródłem cukrów prostych, dlatego często słychać pytania o to ile mają kalorii i jaki jest ich indeks glikemiczny. Czy jeśli jesteś na diecie odchudzającej, masz insulinooporność lub cukrzycę możesz delektować się smakiem moreli?
Jedna świeża morela (ważąca około 45 gramów) ma tylko 23 kcal, a jednocześnie dostarcza prawie 2 gramy błonnika pokarmowego. W związku z tym możesz włączyć ją do posiłków na diecie odchudzającej.
Z kolei, jeśli chodzi o wartość indeksu glikemicznego, zależy on od odmiany, stopnia dojrzałości i sposobu przygotowania owoców. Waha się w granicach 34-57 dla świeżych moreli co oznacza, że są to owoce o niskim lub średnim indeksie glikemicznym.
Czy istnieją przeciwwskazania do jedzenia moreli?
Suszone morele są źródłem wapnia, potasu i innych cennych składników, ale często zawierają dodatek cukru. W związku z tym nie są zalecane w przypadku insulinooporności, cukrzycy oraz problemu z nadmierną masą ciała. Dla tej grupy osób niewskazane są również kompoty morelowe dosładzane cukrem oraz słodkie przetwory z tych owoców.
Pomysły na dania z morelami
Morele nadają się zarówno do przygotowywania fit deserów, dżemów, jak i dań wytrawnych. Najlepiej jeść je na surowo, ponieważ w takiej postaci zachowują więcej cennych składników niż owoce gotowane, duszone, czy pieczone. Choć cennym dodatkiem do potraw mogą być również morele suszone dostarczające m.in. błonnika.
Nie masz pomysłów co zrobić z tych owoców? Morele nadają się do przygotowania owsianki lub jaglanki, orzeźwiającego sorbetu, sałatki owocowej, a w okresie wielkanocnym doskonale sprawdzają się jako ozdoba mazurka w wersji fit.
