Nagietek (calendula) – właściwości i zastosowanie

Nagietek lekarski dzięki swoim licznym właściwościom wykorzystywany jest w leczeniu trądziku, żylaków i hemoroidów, a także wspomagająco w terapii przeciwnowotworowej. Znajduje zastosowanie również w kosmetyce, dzięki pozytywnemu wpływowi na stan skóry. Można stosować go w formie maści z nagietka, herbaty, a także nalewki.

Nagietek – co to jest?

Nagietek (Calendula) jest rośliną jednoroczną hodowaną w celach ozdobnych lub jako surowiec leczniczy. Najbardziej wartościowe są kwiaty o barwie ciemnopomarańczowej. Rośliną pozyskiwaną do celów leczniczych jest nagietek lekarski (Calendula officinalis), a dokładnie koszyczek nagietka lub kwiat. Należy on do rodziny astrowatych.

Nagietek lekarski zawiera substancje czynne, takie jak glikozydy triterpenowe – kalendulozydy, a także triterpeny alkoholowe (α,β-amyryna, taraksasterol, arnidiol, faradiol i kalenduladiol) działające przeciwzapalnie i antyseptycznie.

Dodatkowo w surowcu znajdują się flawonoidy do 0,8 proc. (glikozydy izoramnetyny, kwercetyny, karotenoidy, ksantofile) wykazujące działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i uszczelniające naczynia krwionośne, a także olejek eteryczny do 0,12 proc. mający właściwości przeciwrzęsistkowe.

Nagietek – właściwości

Badania wskazują, że nagietek lekarski działa przeciwzapalnie dzięki obecności flawonoidów. Dodatkowo nagietek ma właściwości spazmolityczne wpływające na mięśnie gładkie, usprawniając działanie układu pokarmowego. Płatki nagietka działają także choleretycznie (zwiększają wydzielanie żółci) – flawonoidy, oraz hipocholsteremicznie (obniżają poziom cholesterolu całkowitego) – kalendulozydy.

Wykazano, że nagietek lekarski ma działanie przeciwrzęsistkowe ze względu na obecność olejku eterycznego, w skład którego wchodzą alkohole i ketony terpenowe. Przy stosowaniu zewnętrznym nagietek ma właściwości podobne do koszyczka arniki górskiej. Nagietek lekarski ma działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie przemieszania się leukocytów.

Nagietek – zastosowanie

Nagietek lekarski najczęściej stosowany jest do użytku zewnętrznego. Zastosowanie maści nagietkowej, ale również wyciągów, zmniejsza stany zapalne, działa grzybobójczo i przeciwbakteryjnie oraz przyśpiesza gojenie ran.

Można stosować nagietek przy trądziku i innych stanach zapalnych skóry. Nagietek lekarski podobnie jak arnika górska dobrze działa na stłuczenia i obrzęki stawów. Ze względu na właściwości wpływające korzystnie na skórę, wykorzystywany jest nagietek w kosmetyce w postaci olejku z nagietka i wody nagietkowej. Surowiec działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie także na błony śluzowe – na oczy, gardło oraz przy infekcjach pochwy spowodowanych pierwotniakami.

Do użytku wewnętrznego koszyczek nagietka stosuje się rzadziej i zazwyczaj w postaci mieszanek ziołowych, wykorzystując jego działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie i żółciotwórcze w schorzeniach przewodu pokarmowego.

Poznaj pozostałe zioła na trądzik i dowiedz się jak leczyć zmiany skórne naturalnymi sposobami

Nagietek do picia

Nagietek do picia można przyrządzić kupując suszony nagietek w aptece lub samemu zebrać i wysuszyć kwiaty. Napar z nagietka (1 łyżkę rozdrobnionego surowca należy zalać gorącą wodą i przykryć na 10–20 min, a następnie przecedzić) będzie działać przeciwzapalnie na błony śluzowe przewodu pokarmowego i łagodząco na dolegliwości żołądkowo–jelitowe. Natomiast nalewka z nagietka (wytrawianie rozdrobnionych kwiatów z nagietka alkoholem 70 proc. w stosunku 1:5–1:10) będzie działać wspomagająco na układ trawienny. Należy unikać jego stosowania przy stanach zapalnych błony śluzowej przewodu pokarmowego.

Nagietek w ciąży

Kobiety będące w ciąży są grupą osób, u których zawsze należy zachować szczególną ostrożność przy stosowanie leków i preparatów na bazie ziół. Nagietek w ciąży można stosować, ale tylko zewnętrznie na skórę oraz do płukania jamy ustnej. Przed wewnętrznym zastosowaniem nagietka lekarskiego należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Należy pamiętać, że w trakcie ciąży nie wolno stosować preparatów na bazie alkoholu.

Nagietek na raka

Niektóre badania wskazują, że nagietek lekarski działa przeciwnowotworowo i immunomodulująco. Wyniki są obiecujące, jednak jest jeszcze za wcześnie, aby roślina ta stanowiła element terapii onkologicznej. Może natomiast wspomóc chemioterapię, a szczególnie radioterapię łagodząc skutki uboczne leczenia. Wykazano, że nagietek lekarski działa kojąco na stany zapalne błon śluzowych po radioterapii przy nowotworach głowy i szyi. Dlatego warto dodawać go jako składnik do płukanek jamy ustanej. Natomiast maść z nagietka może wspomóc regenerację skóry po oparzeniach.

Nagietek na żylaki

Coraz większy odsetek ludzi prowadzi siedzący tryb życia, co jest jednym z elementów sprzyjającym powstaniu żylaków. Nie jest to tylko problem kosmetyczny. Nieleczone żylaki mogą spowodować zapalenie i owrzodzenie żył, a nawet powstanie skrzepliny, która może zablokować przepływ krwi. Wykazano, że ekstrakt z płatków nagietka zwiększa kilkukrotnie szybkość gojenia owrzodzeń spowodowanych niewydolnością żylną.

Nagietek na hemoroidy

Nagietek lekarski ma zastosowanie przy powiększonych hemoroidach. Podobnie jak w przypadku żylaków działa przeciwzapalnie. Zmniejsza obrzęk oraz uszczelnia drobne naczynka. Dodatkowo płatki nagietka, dzięki działaniu przeciwbakteryjnemu i przeciwgrzybicznemu przeciwdziałają infekcjom, które mogą się pojawić, szczególnie przy krwawiących hemoroidach. Na rynku dostępne są już gotowe preparaty – czopki i maści zawierające kilka substancji czynnych, w celu wzmocnienia efektu leczniczego. Dodatkowo można zastosować nasiadówki z nagietka lekarskiego.

Koszyczek nagietka lekarskiego wykazuje przede wszystkim korzystne działanie zewnętrzne na błony śluzowe i skórę. Nagietek lekarski może mieć zastosowanie zarówno przy obrzękach, stanach zapalnych i owrzodzeniach, w postaci przyrządzonego samodzielnie naparu lub gotowych preparatów dostępnych w aptekach.

Bibliografia

  1. http://rozanski.li/361/nagietek-calendula/, [data dostępu: 30.10.2018r.].
  2. http://rozanski.li/363/kwiat-nagietka-flos-calendulae-jako-surowiec-farmakopealny/, [data dostępu: 30.10.2018r.].
  3. Kohmunzer S., Farmakognozja. Podręcznik dla studentów farmacji. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2007.
  4. Saffari E., Mohammed-Alizadeh-Charandabi S., Adibpour M. i wsp.: Comparing the effects of Calendula officinalis and clotrimazole on vaginal Candidiasis: A randomized controlled trial. Women Health 2017, 10, 1145-1160.
  5. Łuczak A., Nowak M. i Szałek E.: Bezpieczeństwo leków roślinnych w ciąży. Farmacja Współczesna 2017, 10, 140-146.
  6. Babaee M., Moslemi D., Khalilpour M. i wsp.: Antioxidant capacity of calendula officinalis flowers extract and prevention of radiation induced oropharyngeal mucositis in patients with head and neck cancers: a randomized controlled clinical study. Published online 2013, 7.
  7. Kodiyan J., Amber K.: A Review of the Use of Topical Calendula in the Prevention and Treatment of Radiotherapy-Induced Skin Reactions. Antioxidants 2015, 4, 293-303.
  8. Cruceriu D., Balacescu O. i Rakosy E.: Calendula officinalis: Potential Roles in Cancer Treatment and Palliative Care. Integr Cancer Ther 2018, 1-11.
  9. Buzzi M., Freitas F. i Barros Winter M.: Therapeutic effectiveness of a Calendula officinalis extract in venous leg ulcer healing. I Wound Care 2016, 25, 732-739.
  10. Nicolaus C., Junghanns S., Hartmann A. i wsp.: Badania in vitro mające na celu ocenę właściwości gojenia się ran w ekstraktach z Calendula officinalis. J Ethopharmacol 2017, 20, 94-103.
Opublikowano: ; aktualizacja: 22.02.2019

Oceń:
4.5


Może cię

Czosnek niedźwiedzi – właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania i przepisy

Czosnek niedźwiedzi (Allium Ursinum L.) należy do roślin z podrodziny czosnkowatych. W medycynie ludowej był ...

Macierzanka – gatunki, właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Macierzanka to rodzaj kilkuset gatunków roślin, z których część stosowanych jest w ziołolecznictwie, zwłaszcza jako ...

Trędownik bulwiasty – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Trędownik bulwiasty jest roślina powszechnie występującą na wilgotnych terenach Polski. Jednak jego właściwości lecznicze nie ...

Kardamon – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Kardamon używany jest jako przyprawa. Daje potrawom specyficznego korzennego aromatu. Sprawdza się dodawany do dań ...

Szafran – cena, właściwości i zastosowanie

Szafran charakteryzuje się piękną barwą i wyjątkowym aromatem. Obecnie jest jedną z najdroższych przypraw na ...

Spirulina – właściwości, zastosowanie i efekty stosowania alg

Co to jest spirulina? Jest ona prostym jednokomórkowym organizmem – cyjanobakterią. wykazuje wyjątkową zdolność adaptacji ...

Pięciornik gęsi – występowanie, właściwości, zastosowanie lecznicze i przeciwwskazania

Pięciornik gęsi, czyli srebrnik, uważany jest za pospolity chwast, który występuje na łąkach, pastwiskach czy ...

Miłorząb japoński (ginkgo biloba) – właściwości, działanie i przeciwwskazania

Miłorząb japoński, znany także jako ginko biloba lub miłorząb dwuklapowy to drzewo o licznych właściwościach, ...

Morwa biała – właściwości, przeciwwskazania, zastosowanie

Morwa biała wykazuje wiele właściwości, które pozytywnie wpływają na organizm. Przede wszystkim działa przeciwcukrzycowo i ...

Jasnota biała – właściwości i zastosowanie lecznicze, skutki uboczne, przeciwwskazania

Jasnota biała to roślina podobna do pokrzywy, jednak jej liście nie nie parzą (stąd określenie ...

Arcydzięgiel litwor – co to jest, właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

Arcydzięgiel litwor to roślina uprawiana w ogrodach i występująca dziko na terenach górskich. Surowcem leczniczym ...

Hyzop lekarski – zastosowanie, właściwości, działanie

Hyzop lekarski zwany również, józefkiem to roślina, o której dobroczynnym wpływie na organizm człowieka wiedziano ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon