Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół metaboliczny. Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby zwykle nie daje objawów. U niektórych może wystąpić tzw. ból wątroby, czyli ból w prawym boku pod żebrami, związany z powiększeniem narządu. Kiedy wątroba jest stłuszczona, badania wykazują wysokie ALT, AST i GGTP., co pozwala potwierdzić diagnozę.

Co to jest stłuszczenie wątroby?

Stłuszczenie wątroby jest chorobą przewlekłą. Polega ona na gromadzeniu się tłuszczu w komórkach wątroby (hepatocytach), co prowadzi do zaburzeń funkcji narządu i wystąpienia określonych objawów. W języku potocznym określenie to funkcjonuje w odniesieniu do niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (angl. non alkoholic fatty liver disease – NAFLD). W oparciu o badanie tkanek wątrobowych, pobranych np. w czasie biopsji, NAFDL dzieli się na niealkoholowe stłuszczenie wątroby (nonalcoholic fatty liver – NAFL) oraz niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (nonalcoholic steatohepatitis – NASH).

Na NASH częściej zapadają mężczyźni niż kobiety. W wielu przypadkach choroba występuje u osób otyłych lub z nadwagą. U wielu pacjentów z niealkoholowym stłuszczeniem wątroby nie rozwijają się poważne schorzenia narządu, jednakże osoby te mają zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar. U pacjentów otyłych leczenie otłuszczonej wątroby polega głównie na zmniejszeniu masy ciała za pomocą diety i regularnych ćwiczeń.

Natomiast u nadużywających alkoholu w ponad 30 proc. przypadków rozwija się alkoholowe stłuszczenie wątroby, które wiąże się poważnym ryzykiem uszkodzenia wątroby, a w dalszej konsekwencji – zagrażającej życiu marskości wątroby.

Zespół metaboliczny – przyczyna stłuszczenia wątroby

Najczęstszą przyczyną otłuszczenia wątroby jest tzw. zespół metaboliczny, określany także jako zespół X. W jego przebiegu obserwuje się:

  • otyłość brzuszna (u kobiet stwierdza się ją, kiedy obwód talii przekracza 80 cm, u mężczyzn 94 cm);
  • wzrost poziomu triglicerydów (powyżej 150 mg/d);
  • spadek poziomu HDL, czyli tzw. dobrego cholesterolu (< 50 mg/dl w przypadku kobiet, <40 mg/dl w przypadku mężczyzn);
  • wzrost ciśnienia tętniczego krwi (skurczowe wyższe niż 130 mm/Hg lub rozkurczowe wyższe niż 85 mm/Hg);
  • wzrost stężenie glukozy we krwi (na czczo poziom przekraczający 100 mg/dl).

Obecnie zespół metaboliczny, a jednocześnie zwiększone ryzyko otłuszczenia wątroby, stwierdza się nawet u 20 proc. Polaków.

Co jeszcze wywołuje otłuszczenie wątroby?

Wśród przyczyn stłuszczenia wątroby wyróżnia także się:

  • zaburzenia przemiany materii,
  • leki,
  • toksyny,
  • zakażenia.

W grupie zaburzeń przemiany materii, które mogą wywoływać problemy z wątrobą, zaliczamy otyłość, znaczną utratę masy ciała w wyniku operacji (np. leczenia otyłości), chorób lub głodzenia. Zwiększone ryzyko stłuszczenia wątroby występuje u osób z cukrzycą typu 2, natomiast nie obserwuje się wzrostu tego ryzyka u pacjentów chorujących na cukrzycę typu 1.

Wśród chorób powodujących zaburzenia przemiany materii i tym samym mogących wywołać objawy stłuszczenia wątroby wyróżniamy: celiakię, chorobę Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, raka trzustki, przewlekłe i ostre zapalenie trzustki, choroby nowotworowe przewodu pokarmowego, w których chory wymaga żywienia dożylnego, uwarunkowane genetycznie choroby, w wyniku których zaburzona jest przemiana tłuszczów w organizmie.

Stłuszczenie wątroby po lekach obserwuje się u pacjentów zażywających takie preparaty jak np. metotreksat, salicylany, amiodaron, diltiazem, glikokortykosteroidy, duże dawki witaminy A. Rzadziej wątroba jest stłuszczona po antybiotyku (np. tetracyklinie). Stłuszczenie wątroby obserwujemy także u osób cierpiących na zapalenie wątroby wywołane wirusami typu C i D.

Stłuszczenie wątroby – objawy

Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby zwykle nie daje objawów. Jednak u niektórych chorych może wystąpić:

  • osłabienie,
  • pogorszenie samopoczucia,
  • dyskomfort w jamie brzusznej,
  • ból w prawej górnej części brzucha (ból w prawym boku pod żebrami, czyli w miejscu, gdzie jest wątroba),
  • powiększenie wątroby i śledziony (objawy te nie są obserwowane u dużego odsetka chorych).

Enzymy wątrobowe – ALT, AST, GGTP – badanie wątroby

Nie istnieje proste badanie na stłuszczenie wątroby, które umożliwiałoby szybkie zdiagnozowanie choroby. Rozpoznanie niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby stawia się na podstawie wyników badań laboratoryjnych oraz obrazowych.

W badaniach krwi nazywanych testami wątrobowymi stwierdza się wzrost stężenia AST, podobny wynik daje badanie ALT, czyli enzymów wątrobowych. Ponadto obserwuje się wzrost stężenia glukozy we krwi. podwyższenie poziomu cholesterolu i wysokie trójglicerydy. Może także wystąpić wzrost aktywności enzymu oznaczonego skrótem GGTP. Jeżeli wyniki testów wątrobowych wykazują nieprawidłowości, lekarz zazwyczaj wykonuje dodatkowe badania w celu ustalenia przyczyny odchyleń od normy, np. może zlecić badania na obecność zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C.

Wykonuje się także badanie USG jamy brzusznej, które wykazuje powiększenie wątroby.

Stłuszczenie wątroby – leczenie

Leczenie stłuszczenia wątroby opiera się na terapii choroby podstawowej, która spowodowała wystąpienie stłuszczenia. Przykładowo w przypadku chorych na cukrzycę leczenie chorej wątroby będzie opierało się na podawaniu leków obniżających poziom cukru we krwi. Jeżeli choroba powstała z powodu otyłości, zaleca się dietę i regularne ćwiczenia.

Chorym zaleca się zaprzestanie spożywania alkoholu. Nie jest on co prawda przyczyną otłuszczenia wątroby, ale nawet jego niewielkie ilości mogą spowodować pogorszenie stanu zdrowia osób, u których stłuszczenie się rozwinęło.

U chorych z niealkoholowym stłuszczeniowym zapaleniem wątroby, u podłoża którego leży otyłość, cukrzyca typu 2, nadciśnienie i wysokie stężenie triglicerydów, istnieje wysokie ryzyko rozwoju marskości wątroby. Marskość wątroby polega na jej włóknieniu (włóknienie wątroby) i nieodwracalnych zmianach doprowadzających do poważnych zaburzeń w jej funkcjonowaniu.

Na podstawie obrazu mikroskopowego (tkanek pobranych np. podczas biopsji lub śródoperacyjnie) NAFLD można podzielić na niealkoholowe stłuszczenie wątroby (nonalcoholic fatty liver - NAFL) i niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (nonalcoholic steatohepatitis - NASH).
Opublikowano: ; aktualizacja: 14.09.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Dieta oczyszczająca wątrobę

Nieprawidłowa dieta, zwłaszcza tłusta i ciężkostrawna, częste spożywanie alkoholu, stosowanie leków, które głównie metabolizują się ...

Dieta na choroby wątroby

Dieta wątrobowa powinna być dostosowana do występujących zaburzeń metabolicznych, jakie towarzyszą danej jednostce chorobowej. W ...

Czy nadwaga może być przyczyną chorób wątroby?

Problemy z wątrobą kojarzone są najczęściej z nadużywaniem alkoholu. Jednak główną przyczynę chorób wątroby stanowi ...

Dieta wątrobowa – zasady, zalecenia, jadłospis, produkty zakazane

Dieta wątrobowa to dieta lekkostrawna, główną zasadą jest ograniczenie tłuszczu w jadłospisie. Stosowana jest między ...

Dieta na stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby może wystąpić w każdym wieku. Związane jest z otyłością, choć dotyka także osoby ...

Dieta przy problemach z wątrobą – co jeść, a czego unikać?

Błędy żywieniowe, stosowanie używek oraz przyjmowanie nadmiernej ilości leków może prowadzić do uszkodzenia wątroby – ...

Żółtaczka

Żółtaczka (łac. icterus) to objaw polegający na zażółceniu twardówek oczu, błon śluzowych i skóry, powstający ...

Dieta w chorobach wątroby – co wolno jeść, a czego unikać w diecie wątrobowej?

Ważnym elementem leczenia chorób wątroby jest dieta. To istotna część terapii, która przyspiesza regenerację wątroby ...

Dieta na wątrobę

Zdrowa dieta ma ogromny wpływ na funkcjonowanie poszczególnych narządów organizmu, w tym na wątrobę. Dieta ...

Dieta przy chorej wątrobie

Wątroba to jeden z najważniejszych narządów, pełniących wiele istotnych funkcji w organizmie człowieka. Wszelkiego rodzaju ...

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rokowania

Marskość wątroby, inaczej zwłóknienie wątroby, to choroba, w której uszkodzeniu ulega miąższ tego narządu. W ...

Rak wątroby – przyczyny, pierwsze objawy, rokowanie, leczenie

Rak wątroby jest jednym z najczęściej występujących nowotworów na świecie. Wśród przyczyn raka wątroby należy ...

Komentarze (0)