Hemodynamika (serca) – co to jest, jakie badania robi się w pracowni?

Hemodynamika to dziedzina medycyny zajmująca się dynamiką przepływu krwi. Układ krążenia to bardzo złożony system, który jest kontrolowany przez różne mechanizmy homeostatyczne. W pracowniach hemodynamicznych diagnozuje się i leczy ewentualne zaburzenia przepływu krwi.

Czym zajmuje się hemodynamika?

Przepływ krwi można opisać stosując wielkości fizyczne takie jak szybkość czy opór przepływu. Dynamika krążenia krwi stale się zmienia. Organizm dostosowuje odpowiedź hemodynamiczną do aktualnie panujących warunków i zapotrzebowania tkanek na krew. Przepływ krwi zapewnia transport substancji odżywczych, produktów metabolizmu, gazów oddechowych i hormonów w całym organizmie. Ponadto krew jest też odpowiedzialna za regulację temperatury i odpowiedź odpornościową organizmu. Krew składa się z elementów komórkowych, wody, białek i wielu innych substancji. Jest to więc specyficzny rodzaj cieczy, określany jako ciecz nienewtonowska. Natomiast naczynia krwionośne nie są sztywnymi rurkami. Ich średnica i napięcie są zmienne. Hemodynamika to badanie przepływu krwi z użyciem klasycznych wartości fizycznych. Natomiast badanie właściwości przepływu krwi nosi nazwę hemoreologii.

Zaburzenia hemodynamiki

Zarówno za duża, jak i za mała ilość dopływającej krwi może stanowić zaburzenie hemodynamiczne. Spośród zaburzeń hemodynamicznych lub inaczej zaburzeń krążenia można wyróżnić kilka podstawowych patologii: zawał, zator, krwotok, obrzęk, przekrwienie, zwężenie naczynia.

Zator to nagłe zamknięcie naczynia krwionośnego. Materiałem zatorowym może być skrzeplina, pęknięta blaszka miażdżycowa, fragment tkanki tłuszczowej itd. Zawał jest z kolei ostrym niedokrwieniem narządu wywołanym najczęściej przez zator. Zawał poza sercem może dotyczyć także jelit, płuc, mózgu (udar niedokrwienny) lub innych organów. Jeśli naczynie nie jest całkowicie zamknięte, a jedynie zwężone, może rozwinąć się stan przewlekłego niedokrwienia danego narządu, który również będzie miał znaczenie kliniczne. Przekrwienie to stan, w którym w naczyniach krwionośnych danej tkanki znajduje się zbyt dużo krwi. Przekrwienie wywołane zbyt dużym dopływem krwi tętniczej lub utrudnionym odpływem krwi żylnej może prowadzić do powstania obrzęku.

Jakie są pierwsze objawy zawału serca?

Monitorowanie hemodynamiczne – co to jest?

Monitorowanie hemodynamiczne jest jednym z elementów obserwacji pacjenta na oddziale intensywnej terapii. Za pomocą różnego rodzaju cewników wprowadzonych do naczyń krwionośnych mierzy się parametry hemodynamiczne takie jak: rzut serca (CO), średnie ciśnienie tętnicze (MAP), ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej (PCWP), zmienność ciśnienia tętna (PPV), czy zmienność objętości wyrzutowej serca (SVV). Podczas operacji chirurgicznych lub pobytu na oddziale intensywnej terapii stosuje się tzw. krwawy pomiar ciśnienia. Zamiast mankietu zakładanego na ramię stosuje się w tym wypadku specjalne cewniki wprowadzone do tętnicy. Metoda ta umożliwia ciągły pomiar ciśnienia. Przed zastosowaniem inwazyjnych metod zaleca się jednak wykonanie badania echokardiograficznego, za pomocą którego można sprawdzić np. frakcję wyrzutową lewej komory (LVEF).

Jakie są wskazania do monitorowania hemodynamiki serca?

Monitorowanie hemodynamiki serca ma na celu trzy rzeczy określenie rodzaju zaburzenia (np. wstrząsu), wybór odpowiedniej terapii i ocena odpowiedzi na leczenie. Przykładowo, w przypadku wstrząsu naczyniopochodnego rzut serca jest zwiększony, podczas gdy w innych rodzajach zaburzenia parametr ten jest zmniejszony. W przypadku wstrząsu hipowolemicznego (np. po utracie krwi) parametry ciśnieniowe i objętościowe spadają. Natomiast są one podwyższone w przypadku wstrząsu kardiogennego.

Przeczytaj co to jest wstrząs kardiogenny.

Napad zatorowości płucnej powoduje podwyższenie ciśnienia w tętnicy płucnej (PAP) oraz powiększenie prawej części serca, co może być zaobserwowane w badaniu echokardiograficznym. Z kolei tamponada serca powoduje wzrost ciśnienia panującego w komorach przy jednoczesnym zmniejszeniu objętości całego serca. Przy ocenie nie bierze się pod uwagę tylko pojedynczego parametru. Oceny należy dokonywać na podstawie wszystkich parametrów, uwzględniając przy tym stan kliniczny pacjenta.

Terapię wstrząsu dostosowuje się do konkretnej przyczyny. Dąży się przy tym do uzyskania średniego ciśnienia tętniczego na poziomie co najmniej 65 mmHg. Przetaczanie płynów jest zalecane w przypadku pacjentów z niskimi wskaźnikami obciążenia wstępnego. Do jego oceny służą głównie dwa parametry, ośrodkowe ciśnienie żylne (CVP) i ciśnienie zaklinowania.

Jakie zabiegi wykonuje się w pracowni hemodynamicznej?

Pracownie hemodynamiki są miejscem przeprowadzania zabiegów z zakresu kardiologii interwencyjnej lub inwazyjnej. Jest to podspecjalność kardiologii zajmująca się wykorzystaniem cewników naczyniowych w diagnostyce i leczeniu pewnych zaburzeń. Do najczęściej przeprowadzanych zabiegów należą koronarografia i cewnikowanie serca. Zabiegi te umożliwiają m.in. badanie dynamiczne serca, ocenę przepływu w tętnicach wieńcowych wraz z badaniem rezerwy wieńcowej.

Koronarografia jest zabiegiem diagnostyczno-terapeutycznym. Jeśli zamknięcie tętnicy wieńcowej w trakcie badania zostanie potwierdzone, można podjąć próbę wykonania angioplastyki wieńcowej z wszczepieniem tzw. stentów. Kardiologia inwazyjna jest intensywnie rozwijającą się dziedziną medycyny. Istnieje coraz więcej zabiegów, które mogą być przeprowadzone w pracowniach hemodynamicznych. Poza koronarografią możliwa jest także wymiana lub regeneracja zastawek serca, leczenie wad serca takich jak ubytki w przegrodzie międzykomorowej lub międzyprzedsionkowej. Możliwe jest także wykonywanie zabiegów w obrębie innych naczyń, np. tętnic szyjnych, podobojczykowych lub nerkowych.

Kiedy wszczepia się steny w sercu i w naczyniach?

Pracownia hemodynamiki w Polsce

Aktualnie w Polsce znajduje się 165 pracowni hemodynamicznych (stan na maj 2019). Ich rozmieszczenie w praktyce ma umożliwiać przetransportowanie pacjenta do takiej pracowni w czasie do 2 godzin. Jest to szczególnie istotne z punktu widzenia diagnostyki i leczenia zawału serca.

Kilkadziesiąt wybranych ośrodków posiada akredytację Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Należą do nich m.in. pracownie: Kliniki Kardiologii AM w Warszawie, Górnośląskiego Centrum Medycznego w Katowicach, Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu, Kliniki Chirurgii Serca AM we Wrocławiu czy I Kliniki Kardiologii AM w Poznaniu.

Bibliografia

  • P. Gajewski (red.): Interna Szczeklika 2015. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2015; s. 110-115
  • Jankowski M.: Wstrząs i monitorowanie hemodynamiczne: podsumowanie stanowiska grupy roboczej European Society of Intensive Care Medicine 2014. Medycyna Praktyczna, 2015; 3: 16–25
  • S. Konturek (red.): Fizjologia człowieka. Układ krążenia. T. II., Wyd. 7. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001;
  • Baza pracowni hemodynamicznych w Polsce [online]. Asocjacja Interwencji Sercowo-Naczyniowych Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego [dostęp 12.05.2019] http://www.aisn.pl/pracownie/baza_pracowni
Opublikowano: ; aktualizacja: 13.05.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Lipemia surowicy – co to jest, objawy, przyczyny, leczenie, dieta

Lipemia to pojęcie oznaczające nadmiernie zwiększone stężenie lipidów we krwi. Takie zaburzenie może świadczyć o ...

Przeciwciała ANCA – kiedy wykonywać to badanie?

Przeciwciała ANCA, czyli przeciwciała skierowane przeciwko cytoplazmie własnych granulocytów obojętnochłonnych to przeciwciała pojawiające się w ...

Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, leczenie

Niedokrwistość z niedoboru żelaza najczęściej jest wynikiem niewystarczającej podaży żelaza w diecie. Objawami anemii z ...

D-dimery – norma, wyniki, co oznaczają podwyższone i wysokie?

D-dimery są specyficznymi cząsteczkami powstałymi z rozpadu zakrzepu zlokalizowanego w naczyniach krwionośnych. Oznaczenie D-dimerów dostarcza ...

Interferon gamma – badanie, wyniki, leczenie

Interferon gamma (IFN-γ) to cytokina o działaniu prozapalnym. Interferon gamma wykazuje działanie immunomodulujące. Oznaczanie poziomu ...

Niedobór potasu w organizmie – hipokaliemia

Hipokaliemia, czyli niewystarczająca podaż potasu, może skutkować wystąpieniem arytmii, zaburzeń kurczliwości mięśni, objawami gastrycznymi, uczuciem ...

Furosemid – jak działa, dawkowanie, zastosowanie, cena, ulotka

Furosemid to popularny lek moczopędny. Stosowany jest przy nadciśnieniu oraz obrzękach. Jest to diuretyk, który ...

Krążenie hiperkinetyczne – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Krążenie hiperkinetyczne to stan, w którym dochodzi do poszerzenia naczyń krwionośnych, a serce pompuje więcej ...

Niewydolność serca – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie w niewydolności mięśnia sercowego

Niewydolność serca związana jest z nieprawidłową budową i pracą organu. Przyczyny choroby to m.in.: nadciśnienie ...

Skala NYHA – klasyfikacja, tabela, stopień 1–4, jak interpretować?

Skala NYHA jest narzędziem do oceny stopnia niewydolności serca. Na podstawie ciężkości odczuwanych przez pacjenta ...

Zawał serca – kto jest najbardziej podatny?

Zawał serca to nieodwracalne uszkodzenie (martwica) fragmentu mięśnia sercowego wywołane zablokowaniem dopływu krwi, wskutek całkowitej ...

Odwodnienie organizmu – jakie są objawy i leczenie

Odwodnienie kojarzone jest przede wszystkim jako efekt niewystarczającej podaży płynów. Możliwych przyczyn niedoboru wody w ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon