Adderall – co to jest?
Adderall jest handlową nazwą środka stosowanego w leczeniu ADHD. Substancją czynną leku są sole amfetaminy. Według badań, odpowiednia dawka amfetaminy, zamiast spowodować pobudzenie psychoruchowe i sprzyjać nadmiernej aktywności czy zwiększonej impulsywności, działa terapeutycznie – zmniejsza objawy ADHD, również te wyżej wymienione.
Warto jednak pamiętać, że w przypadku leczenia mówimy o dawkach zdecydowanie mniejszych niż te, które stosowane są w celu nielegalnego dopingu przez sportowców lub osoby uzależnione od tej substancji.
Adderall to jeden z najbardziej popularnych leków stosowanych w leczeniu ADHD w Stanach Zjednoczonych.
W Polsce środek ten na razie jest niedostępny i według producenta nie zapowiada się na szybką zmianę w tym temacie. Można go jednak sprowadzić w formie importu docelowego. Import docelowy jest możliwy tylko wtedy, kiedy lek ratuje zdrowie lub życie pacjenta. W celu umożliwienia tej procedury należy jednak dopełnić stosownych formalności.
Przeczytaj również:
Metylofenidat – co to jest i jak działa? Czy można go dostać bez recepty?
Adderall – jak działa?
W przypadku leczenia ADHD Adderall jest cenionym środkiem. Osoby z ADHD nierzadko mają problemy z koncentracją uwagi, utrzymaniem jej przez długi czas (choć jednocześnie zdarzają im się chwile długiej uważności – długo potrafią być w stanie czujności poświęconej jednemu bodźcowi). Niejednokrotnie zmagają się także z dużą nadpobudliwością.
Adderall dobrze radzi sobie z tymi objawami. Sole amfetaminy działają stymulująco na ośrodkowy układ nerwowy, co – paradoksalnie – wpływa na wyciszenie się objawów, gdyż OUN nie poszukuje już stymulacji na zewnątrz. Stosowanie leku sprzyja więc poprawie funkcjonowania poznawczego i redukcji nadmiernej aktywności.
Adderall – skutki uboczne
O ile jednak dawki zapisywane przez lekarza w przypadkach ADHD są raczej bezpieczne i korzystne dla pacjentów, lek może mieć różne skutki uboczne. Szczególnie w przypadku osób zdrowych, stosujących środek jedynie w celu poprawy koncentracji lub sportowców, używających środka jako dopingu.
Istnieje długa lista skutków ubocznych, na której znajdziemy:
- bóle głowy i zawroty głowy,
- biegunki,
- pocenie się,
- bezsenność lub zbytnią senność,
- nierówną akcję serca,
- stany euforii,
- zaburzenia libido,
- zwiększone prawdopodobieństwo wystąpienia psychozy.
Mimo to wciąż wiele zdrowych osób poszukuje nielegalnie dostępu do leku.
Przeczytaj również:
Atomoksetyna – dlaczego nie jest lekiem „pierwszego wyboru”?
Brak Adderallu – skąd się biorą niedobory leku?
Od 2022 roku w Stanach Zjednoczonych okresowo występują niedobory leku Adderall oraz jego odpowiedników generycznych. Choć sytuacja stopniowo się poprawia, wciąż zdarzają się braki niektórych dawek i postaci leku u części producentów. Dla osób z ADHD może to oznaczać przerwy w leczeniu lub konieczność czasowej zmiany preparatu.
Jedną z głównych przyczyn niedoborów jest utrzymujący się wzrost zapotrzebowania na leki stosowane w terapii ADHD. W ostatnich latach zwiększyła się liczba rozpoznań zaburzenia zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, a wraz z nią liczba wystawianych recept. Jednocześnie producenci zmagali się z problemami dotyczącymi produkcji i dystrybucji leków, co utrudniało zaspokojenie rosnącego popytu.
Niedobór leku Adderall – jakie są jego przyczyny?
Eksperci wskazują, że niedobory Adderallu wynikają z kilku nakładających się czynników. Oprócz zwiększonego zapotrzebowania znaczenie miały zakłócenia w łańcuchach dostaw po pandemii COVID-19, okresowe problemy produkcyjne u części wytwórców oraz ograniczenia dotyczące produkcji substancji kontrolowanych wykorzystywanych do wytwarzania leków zawierających sole amfetaminy.
Na wzrost liczby rozpoznań ADHD wpłynęło m.in. większe zainteresowanie diagnostyką zaburzenia po okresie pandemii oraz rosnąca świadomość objawów ADHD u dorosłych. W efekcie zwiększyło się zapotrzebowanie na farmakoterapię, co dodatkowo obciążyło rynek.
Przeczytaj również:
Objawy ADHD u dziewczynek
Niedobór Adderallu – efekt większej liczby recept?
Jednym z czynników wpływających na dostępność Adderallu był wzrost liczby recept wystawianych osobom dorosłym. W ostatnich latach odnotowano wyraźny wzrost liczby diagnoz ADHD w tej grupie pacjentów, co przełożyło się na większe zapotrzebowanie na leki psychostymulujące.
Producenci deklarują stopniowe zwiększanie mocy produkcyjnych, jednak poprawa dostępności poszczególnych preparatów zależy od wielu czynników i może różnić się w zależności od producenta oraz dawki leku. Z tego względu pacjenci mogą nadal okresowo napotykać trudności z realizacją recept.
Niedobór leku Adderall – co na to eksperci?
Eksperci podkreślają, że choć sytuacja na rynku stopniowo się stabilizuje, okresowe niedobory niektórych postaci i dawek Adderallu nadal mogą występować. W przypadku problemów z dostępnością leku zaleca się kontakt z lekarzem prowadzącym, który może rozważyć zastosowanie innego preparatu zawierającego tę samą substancję czynną lub zmianę leczenia na inny lek stosowany w terapii ADHD.
Jednocześnie specjaliści zwracają uwagę, że leki psychostymulujące powinny być stosowane wyłącznie zgodnie ze wskazaniami medycznymi. Nieuzasadnione przepisywanie lub przyjmowanie ich przez osoby bez rozpoznania ADHD może utrudniać dostęp do leczenia pacjentom, którzy rzeczywiście go wymagają.
Brak Adderallu – rozwiązania
Osoby, które mają trudności z realizacją recepty na Adderall, nie powinny samodzielnie odstawiać leku ani zmieniać dawkowania. Najlepszym rozwiązaniem jest konsultacja z lekarzem prowadzącym, który oceni możliwość zastosowania innego preparatu lub modyfikacji terapii.
W Polsce Adderall nie jest zarejestrowany do obrotu, dlatego standardowo nie jest dostępny w aptekach. W leczeniu ADHD wykorzystuje się natomiast inne zarejestrowane leki, dobierane indywidualnie do potrzeb pacjenta. Farmakoterapia często przynosi najlepsze efekty w połączeniu z psychoedukacją, psychoterapią oraz odpowiednim wsparciem w codziennym funkcjonowaniu.
