Warzywa psiankowate – czym są rośliny psiankowate?

Rośliny psiankowate występują bardzo powszechnie. Należy do nich też kilka roślin użytkowych. Najbardziej popularne to pomidor, papryka i ziemniak. Warzywa psiankowate dla niektórych grup osób mogą być szkodliwe ze względu na obecność glikoalkaloidów, lektyn i kalcytriolu. Ich ograniczenie poleca się w chorobach o podłożu autoimmunologicznym, przy problemach ze stawami czy przy chorej tarczycy.

Warzywa psiankowate – co to jest?

Psiankowate (Solanaceae) to rodzina, do której zalicza się około 2500 gatunków roślin. Spośród innych wyróżnia je obecność alkaloidów – skomplikowanych związków azotowych, które wykazują aktywność farmakologiczną na organizm człowieka i zwierząt. Wiele gatunków roślin psiankowatych wykorzystuje się w lecznictwie ludowym, część jest silnie trująca, a niektórym według lokalnych wierzeń przypisuje się właściwości magiczne. Do psiankowatych należą też rośliny użytkowe.

Najbardziej popularne rośliny psiankowate w Polsce to:

  • pomidor, papryka (warzywo i przyprawa), ziemniak,
  • bakłażan, jagody goji, miechunka,
  • agrest, czereśnie,
  • pieprz cayenne, ziele angielskie, tytoń.

Czy warzywa psiankowate są zdrowe?

Szkodliwość roślin psiankowatych wynika z obecności w nich glikoalkaloidów, lektyn i kalcytriolu.

Glikoalkaloidy są naturalnymi pestycydami, które rośliny wytwarzają, aby odstraszyć owady i zwierzęta. Te występujące w warzywach to solanina, tomatyna i kapsaicyna. Solanina znajduje się w największej ilości w ziemniakach, tomatyna w pomidorach, a kapsaicyna w papryce. Solanina i tomatyna są obecne w największym stężeniu w zielonych częściach roślin (łodygi, liście), niedojrzałych pomidorach i zieleniejących lub kiełkujących ziemniakach. Ich spożycie w większej ilości może skończyć się niestrawnością i problemami ze strony układu pokarmowego, gdyż dochodzi do podrażnienia błon śluzowych. Kapsaicyna natomiast oddziałuje na receptory bólu, powodując pieczenie i puchnięcie tkanek, z którymi ma kontakt. Warto pamiętać, że kapsaicyna ma przy tym działanie przeciwzapalne. Glikoalkaloidy jako pestycydy mogą przyczyniać się do rozszczelnienia jelita. Oddziałują też na acetylocholinę czyli neuroprzekaźnik w mózgu.

Lektyny to związki, które mają zdolność przyklejania się do tkanek. Powoduje to odpowiedź układu immunologicznego, który traktuje tkankę połączoną z lektyną jak ciało obce i atakuje ją.

Kalcytriol jest formą witaminy D, która może być szkodliwa ze względu na sposób metabolizowania, czego efektem jest odkładanie wapnia w stawach i wywoływanie chorób stawów. Mechanizm ten nie został potwierdzony na ludziach, a jedynie na zwierzętach. Nie wiadomo, czy w organizmie człowieka dochodzi do tego samego efektu metabolicznego. Z pewnością potrzebne są dokładniejsze badania, jednak zagadnienie jest warte obserwacji.

Aby zmniejszyć toksyczne działanie alkaloidów zawartych w warzywach psiankowatych, należy wybierać tylko dojrzałe okazy. Tomatyny można pozbyć się podczas gotowania. Natomiast solanina nie ulega całkowitemu rozpadowi w temp. 100oC. Można też grubo odkrajać zielone fragmenty warzyw.

Kto nie powinien jeść warzyw psiankowatych?

Warzywa psiankowate są bezpieczne dla zdecydowanej większości zdrowych osób. Mogą być jednak szkodliwe dla osób z osłabionym systemem odpornościowym, problemami jelitowymi, chorujących na choroby autoimmunologiczne oraz z tzw. cieknącym jelitem, u których połączenia między komórkami nabłonka jelit rozszczelniają się i do krwiobiegu przedostają się niestrawione do końca składniki pokarmowe.

Psiankowate a stawy

Najwięcej dowodów na szkodliwość roślin psiankowatych można spotkać w kontekście osób mających problemy ze stawami, a w szczególności chorujących na reumatoidalne zapalenie stawów o podłożu autoimmunologicznym. Na podstawie indywidualnych obserwacji stwierdza się, że jedzenie psiankowatych nasila u nich ból, a wykluczenie tych warzyw z diety poprawia samopoczucie, a nawet zmniejsza zmiany w chrząstce stawowej.

Psiankowate a choroby autoimmunologiczne

Z pewnością z roślin psiankowatych powinny zrezygnować osoby z autoimmunologicznymi chorobami układu pokarmowego, zespołem jelita drażliwego, chorobą Leśniowskiego-Crohna itp. O ile zdrowe jelita poradzą sobie z ilościami alkaloidów i lektyn w warzywach, o tyle u osób chorych mogą one nasilać objawy choroby, gdyż dochodzi dodatkowo do podrażnienia jelit i nasilenia stanu zapalnego.

Rezygnację z roślin psiankowatych poleca się często w przypadku wszelkich chorób o podłożu autoimmunologicznym, gdyż są one powiązane z rozszczelnieniem jelit i stanem zapalnym o niskim nasileniu, które są potęgowane przez alkaloidy i lektyny. Do tych chorób należą: zapalenie tarczycy Hashimoto oraz Gravesa–Basedova, toczeń, zapalenie stawów, nieswoiste zapalenia jelit, choroba Addisona, stwardnienie rozsiane, bielactwo, łuszczyca i inne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.09.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Inozynian disodowy E631– pochodzenie, wpływ na organizm, szkodliwość

Inozynian disodowy występuje naturalnie w mięsie zwierząt i rybach. Ma smak umami, dzięki czemu znalazł ...

Dieta na trądzik – czego unikać?

Pojawienie się trądziku w okresie dojrzewania to dla wielu młodych osób początek długiej i koszmarnej ...

Witaminy w diecie

Pojęcie witaminy pochodzi od łacińskiego słowa vita – życie, czyli amina życia i została ona ...

Dieta garstkowa – zasady i efekty diety garściowej

Dieta garstkowa to sposób odżywiania, który polega na odmierzaniu ilości jedzenia własną dłonią. Zgodnie z ...

Dieta sokowa

Dieta sokowa to jedna z bardziej popularnych kuracji polecanych w celu oczyszczenia organizmu z toksyn. ...

Wideo – Dieta w chorobie wrzodowej

Należy pamiętać, że dieta jest tylko dodatkiem do leczenia farmakologicznego w chrobocie wrzodowej. Istotna jest ...

Dieta niskosodowa – dla kogo? Jakie są zasady diety ubogosodowej?

Sód, pierwiastek kojarzony przede wszystkim z solą kuchenną, jest niezbędny dla prawidłowej pracy organizmu. Nadmierne ...

Pietruszka – jakie ma właściwości i jak wpływa na zdrowie?

Pietruszka, zarówno korzeń, jak i natka pietruszki, to roślina posiadająca liczne właściwości zdrowotne. Z uwagi ...

Dieta w artrozie

Artroza, czyli inaczej choroba zwyrodnieniowa stawów, została uznana przez WHO za chorobę cywilizacyjną. Głównym winowajcą ...

Wideo – Dieta przy nadciśnieniu – dieta DASH

Nadciśnienie tętnicze jest szeroko rozpowszechnioną chorobą przewlekłą, do której przyczyniają się m.in. czynnik stylu życia, ...

Pirosiarczyn sodu E223 – właściwości, zastosowanie, szkodliwość

Zastosowanie pirosiarczynu sodu jest szerokie w różnych gałęziach przemysłu. W żywności pełni głównie rolę konserwantu ...

Jak wspomagać i poprawić trawienie? Sposoby na lepsze trawienie

Problem niestrawności jest powszechny. Objawami, które potwierdzają problemy z trawieniem, są: zgaga, zaparcia, wzdęcia, uczucie ...

Komentarze (0)