Angina u dziecka – objawy i leczenie

Angina to ostre zapalenie migdałków podniebiennych i gardła wywoływane przez wirusy lub bakterie. Typowe objawy to ostry ból gardła i gorączka. W przypadku bakteryjnego zakażenia (angina ropna, paciorkowcowa) pojawia się biały nalot na gardle i na migdałkach. W tym ostatnim przypadku leczenie anginy u dziecka polega na podaniu antybiotyku. Na anginę wirusową stosuje się leczenie objawowe – na gorączkę, ból gardła. W obu przypadkach pomogą domowe sposoby.

Co jest przyczyną anginy u dziecka?

Angina to choroba, której przyczyna mogą być zarówno wirusy jak i bakterie. bakterie jak i wirusy. Częstsza jest ta pierwsza – zapalenie migdałków może wtedy przebiegać tak, jak przeziębieni. Typowe objawy to stan podgorączkowy, ból gardła, uczucie ogólnego rozbicia. Wirusy, które wywołują anginę np. rynowirusy czy wirus RSV (respiratory system virus). Inne możliwe wirusowe czynniki etiologiczne to wirus Epsteina-Barr (EBV) wywołujący mononukleozę zakaźną, wirusy Coxsackie i echowirusy powodujące tzw. herpanginę.

Angina bakteryjna nazywana znana jest także jako angina paciorkowcowa. Swoją nazwę wzięła od patogenu jaki jest paciorkowiec β-hemolizujący z grupy A.

Anginę od innych typów zapalenia migdałków odróżnia między innymi to, że jest to proces ogólnoustrojowy, tzn. nie ogranicza się on jedynie do dolegliwości miejscowych (ostry ból gardła u dziecka), ale towarzyszą mu objawy ogólne, takie jak np. gorączka. Anginę bakteryjną leczy się antybiotykami. Można do tego stosować naturalne i domowe sposoby. Leczenie anginy wirusowej polega na łagodzeniu jej objawów. Niektórzy lekarze są zdania, że można stosować także leki na wirusy, część z nich dostępnych jest bez recepty.

Angina bakteryjna (ropna) u dziecka – objawy

Objawy paciorkowcowej anginy u dziecka rozwijają się w ciągu kilku dni. Pojawia się:

  • silny ból gardła, utrudniający połykanie (dzieci przejawiają niechęć do jedzenia),
  • migdałki podniebienne są powiększone, widać biały nalot na gardle i biały nalot na migdałkach (ropa w gardle); duże migdałki ze stanem zapalnym mogą utrudniać oddychanie, a czerwone i bolące gardło także połykanie i jedzenie,
  • ból promieniujący do ucha,
  • wysoka gorączka (do 40°C) oraz uczucie osłabienia i ogólne rozbicie, dołączają się bóle mięśniowo-stawowe,
  • bóle brzucha (zdarzają się wymioty)
  • powiększenie węzłów chłonnych na szyi i podżuchwowych (wyczuwalny guzek na szyi lub za uchem).

Objawy anginy ropnej ustępują w ciągu kilku dni. Osłabienie czy stany podgorączkowe mogą utrzymywać się dłużej. Chore dziecko jest zakaźne do 24 godzin od wdrożenia antybiotykoterapii.

Angina wirusowa u dziecka – jakie objawy?

Bardzo podobny przebieg do paciorkowcowej anginy u dziecka ma zapalenie migdałków wywołane przez adenowirusy. Różnicowanie nie jest proste, najlepszym dowodem na infekcję wirusem jest brak reakcji na antybiotykoterapię w ciągu 48 godzin. Różnicować może również fakt współwystępowania objawów charakterystycznych dla infekcji wirusowych (np. zapalenie spojówek, obecność wydzieliny w nosie, kaszel).

Objawy występujące przy infekcji wirusowej, powodującej przeziębienie, to:

  • gorączka (lub stan podgorączkowy),
  • ból gardła (migdałki są najczęściej powiększone, zaczerwienione),
  • kaszel i katar,
  • ogólne osłabienie.

Dla zakażenia wirusem Herpes simplex charakterystyczna jest ponadto obecność pęcherzyków na błonie śluzowej jamy ustnej, które mogą się następnie przekształcać w bolesne owrzodzenia. Przebieg choroby z obecnością pęcherzyków na błonie śluzowej charakterystyczny jest także dla herpanginy (zmiany pęcherzykowe czasami pojawiają się w tym przypadku także na skórze dłoni i stóp – tzw. choroba bostońska).

Mononukleoza zakaźna jest chorobą wywoływaną przez wirus EBV. Przebiega z wysoką gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych szyjnych, występuje podobnie jak w anginie paciorkowcowej bardzo silny, utrudniający połykanie ból gardła, chore migdałki są powiększone, pokryte nalotami. Charakterystyczne jest także uczucie osłabienia, zmęczenia, które może utrzymywać się jeszcze długo po ustąpieniu infekcji (tzw. zespół przewlekłego zmęczenia).

Powiększeniu ulegają ponadto narządy miąższowe (tzn. wątroba i śledziona), mogąc powodować bóle brzucha. Powiększona śledziona niesie za sobą ryzyko pęknięcia, w związku z tym pacjentom zaleca się oszczędzający tryb życia. W wątrobie czasami może dochodzić do zapalenia, może pojawić się żółtaczka. U dziecka chorego na mononukleozę po podaniu antybiotyku z grupy antybiotyków β-laktamowych może pojawić się rozsiana drobnoplamista wysypka.

Czy dziecko ma anginę – jak to rozpoznać?

Objawy anginy u rocznego dziecka i starszego najczęściej stawiane jest na podstawie obrazu klinicznego i wywiadu. W wątpliwych przypadkach można wykonać badanie bakteriologiczne wymazu z gardła. Możliwe jest także wykonanie szybkiego testu paciorkowcowego, którego wynik jest dostępny po 10 minutach. Badania obrazowe mogą okazać się potrzebne przy podejrzeniu powikłań (np. ropnia okołomigdałkowego).

Przydatność badan laboratoryjnych jest ograniczona, natomiast w przypadku mononukleozy zakaźnej w morfologii krwi obwodowej, w obrazie białych krwinek charakterystyczna jest przewaga limfocytów oraz obecność limfocytów nietypowych, tzw. mononuklearów, a w badaniach biochemicznych obserwuje się podwyższoną aktywność aminotransferaz wątrobowych (AspAT i AlAT), niekiedy podwyższone stężenie bilirubiny.

Różnicowanie czy jest to angina bakteryjna czy wirusowa nie zawsze jest proste. Aby to ułatwić, opracowana została skala pomagająca ocenić prawdopodobieństwo infekcji paciorkowcem β‑hemolizującym. Interpretacja polega na sumowaniu punktów w zależności od oceny objawu:

  • gorączka > 38°C – 1 punkt,
  • brak kaszlu – 1 punkt,
  • powiększone i tkliwe węzły chłonne szyjne przednie – 1 punkt,
  • wysięk na migdałkach podniebiennych – 1 punkt,
  • wiek od 3 do 14 roku życia – 1 punkt,
  • wiek od 15 do 44 roku życia – 0 punkt,
  • wiek od 45 roku życia wzwyż – minus 1 punkt.

Interpretacja: 0–1 brak działania; 2–3 badanie bakteriologiczne; 4–5 antybiotykoterapia (jest to angina bakteryjna).

Leczenie anginy u dziecka

Leczenie anginy ropnej u dziecka wywołanej przez bakterie polega na zastosowaniu przez lekarza antybiotykoterapii. Zakażenie bakteryjne jest trudniejsze do leczenia, przebiega ciężej i wiąże się z ryzykiem powikłań. Gdy podejrzewana jest infekcja wirusowa, pacjent wymaga jedynie postępowania objawowego (leki przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, miejscowe leki przeciwbólowe; w razie obturacji dróg oddechowych wziewne glikokortykosteroidy).

Oszczędzający tryb życia jest istotny w przypadku mononukleozy zakaźnej, która niesie ze sobą ryzyko pęknięcia powiększonej śledziony. W przypadku obu etiologii anginy u dziecka niezwykle ważne jest prawidłowe nawodnienie dziecka i odpowiednia podaż kalorii. W sytuacjach gdy powiększone migdałki utrudniają oddychanie lub przy podejrzeniu powikłań niezbędna może okazać się hospitalizacja.

Powikłania po anginie u dziecka – jakie skutki?

Powikłaniem paciorkowcowej anginy u dziecka może być:

  • gorączka reumatyczna (obecnie rzadko obserwowana ze względu na skuteczną antybiotykoterapię);
  • kłębuszkowe zapalenie nerek (podejrzewane gdy zaobserwujemy u dziecka krwiomocz, obrzęki, podwyższone ciśnienie tętnicze);
  • ropień okołomigdałkowy będący powikłaniem miejscowym (podejrzewany gdy dziecko ma szczękościsk, zmienia się u niego barwa głosu, nasila się gorączka, pojawia się cuchnący oddech);
  • zapalenie zatok, wyrostka sutkowatego, węzłów chłonnych szyjnych.

Niektóre paciorkowce β-hemolizujące produkują toksynę erytrogenną, powodując szkarlatynę (płonicę). Przebiega ona jak opisana powyżej angina, dołącza się do tego wysypka na całym ciele (z wyjątkiem tzw. trójkąta Fiłatowa wokół ust i nosa), skóra opisywana jest jakby była pokłuta drucianą szczotką, po kilku dniach obserwuje się grubopłatowe łuszczenie się skóry (szczególnie na podeszwach stóp i na dłoniach). W liniach zgięciowych (pachy, pachwiny, zgięcia łokciowe) obserwuje się linie Pastii – efekt kruchości drobnych naczyń. Charakterystyczny jest ponadto tzw. malinowy język.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Sposoby na chrapanie u dziecka – co zrobić żeby dziecko nie chrapało?

Chrapanie u dziecka to najczęściej efekt przerośniętych migdałków podniebiennych. Innymi przyczynami przez które dziecko chrapie ...

Choroby nerek u dzieci

Choroby nerek u dzieci mogą być przyczyną groźnych powikłań, np. zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej czy nadciśnienie ...

Kaszel krtaniowy – rozpoznanie, leczenie i domowe sposoby na krtaniowy kaszel

Kaszel krtaniowy u dorosłych czy małych pacjentów często bywa określany jako kaszel szczekający. Jest to ...

Ból ucha u dziecka – jakie mogą być przyczyny?

Starsze dziecko powie, że boli je ucho. Ból bywa bardzo silny. Dziecko płacze, pokazuje bolące ...

Angina wirusowa czy bakteryjna – zapalenie gardła – leczenie

Angina wirusowa to nie do końca odpowiednie, ale stosowane, określenie zapalenia gardła i migdałków wywołanego ...

Objawy gorączki u dziecka – jak mierzyć i jak zbijać wysoką temperaturę?

Gorączka u dziecka ma kilka przyczyn. Zwykle wysoka temperatura to objaw przeziębienia, choć typowa jest ...

Paciorkowiec u dziecka – objawy zakażenia, rozpoznanie, antybiotyki

Paciorkowce u dzieci mogą powodować zarówno niegroźne infekcje, ale także zagrażające życiu zakażenia. Za szkarlatynę, ...

Próchnica u dzieci

Zęby zaatakowane przez chorobę próchnicową nie tylko wyglądają nieestetycznie, ale także wywierają niekorzystny wpływ na ...

Co robić, gdy dziecko ma biegunkę?

Dziecku z biegunką należy zapewnić przede wszystkim odpowiednią podaż płynów, co pozwoli uniknąć groźnego odwodnienia. ...

Angina u dziecka

Angina u dzieci. Angina to ostre zapalenie migdałków podniebiennych i gardła. Czynnikiem infekcyjnym są wirusy ...

Choroba Hirschsprunga – co to jest, przyczyny, objawy, badania, dieta, leczenie

Kłopoty z wypróżnieniem u dziecka to poważny problem dla rodziców. Jedną z przyczyn tej przypadłości ...

Sposoby na ból gardła u dziecka

Ból gardła u dziecka pojawia się głównie w czasie zapalenia gardła wywołanego przez wirusy, rzadziej ...

Komentarze (0)