Czas protrombinowy PT – norma, podwyższony, obniżony wynik w badaniu

Czas protrombinowy to czas potrzebny na powstanie skrzepów krwi przy udziale czynników krzepnięcia. Wskazaniem do badania PT jest m.in. przyjmowanie warfaryny oraz niedobór witaminy K. Przekroczenie norm czasu protrombinowego należy poddać dalszej diagnostyce. Przyczyną wydłużonego czasu PT mogą być np. choroby wątroby, zaś niski PT w wyniku towarzyszy m.in. zakrzepicy. Badanie nie wymaga przygotowania, nie odbywa się na czczo.

Czas protrombinowy – co to jest?

Czas protrombinowy (ang. prothrombin time, PT) to obok czasu trombinowego i APTT jedno z najważniejszych badań wchodzących w skład koagulogramu.

PT to czas potrzebny do rozpoczęcia procesu krzepnięcia osocza, który zależny jest od obecności związków biorących udział w zewnątrzpochodnej kaskadzie krzepnięcia:

Wartość czasu protrombinowego nie zależy natomiast od stężenia pozostałych czynników krzepnięcia (są to białka, które odpowiadają za prawidłowy przebieg procesu powstawania skrzepu, co umożliwia zatrzymanie krwawienia) oraz liczby płytek krwi.

Czas protrombinowy może być wyrażony także jako wskaźnik INR (ang. International Normalized Ratio – międzynarodowy współczynnik znormalizowany) lub wskaźnik protrombinowy, jeśli wyrażony jest w procentach. Jest to wskaźnik Quicka. Taki sposób podawania wyników służy ujednoliceniu oznaczeń wykonywanych w różnych laboratoriach i wykorzystywany jest w przypadku seryjnych oznaczeń czasu protrombinowego u pacjentów stosujących leki przeciwkrzepliwe.

Czas PT określa się także jako czas reakcji osocza, czas krzepnięcia osocza, czas rekalcynacji, czas krzepnięcia po uwapnieniu.

Badanie PT – wskazania – kiedy badać czas protrombinowy?

Badanie krwi PT wykonywane jest u pacjentów stosujących leki przeciwkrzepliwe z grupy antagonistów witaminy K. Mowa o warfarynie i acenokumarolu. Ponadto wskazaniem do oznaczania czasu PT jest podejrzenie niedoboru witaminy K, a także podejrzenie uszkodzenia wątroby (w przebiegu którego dochodzi do nieprawidłowego metabolizmu witaminy K).

Wskazania do badania krwi PT obejmują także:

  • podejrzenie DIC, czyli zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (np. w przebiegu sepsy, porodu i powikłań położniczych, ostrego zapalenia trzustki czy nowotworów);
  • przygotowanie do zabiegów operacyjnych;
  • przebyte operacje kardiologiczne;
  • występowanie masywnych żylaków kończyn dolnych lub podejrzenie zakrzepicy żył głębokich (ból i obrzęk kończyn dolnych, zwiększona ich ciepłota, zaczerwienienie skóry);
  • migotanie przedsionków;
  • podejrzenie zaburzeń krzepnięcia krwi (nasilone krwawienia miesięczne, krwotoki z nosa, łatwe powstawanie siniaków, krwawiące dziąsła).

Badanie PT – czy na czczo? Jak się przygotować?

W celu wykonania oznaczania czasu PT (INR, Quick) należy pobrać próbkę krwi żylnej. Nie jest konieczne przygotowanie do badania PT, pacjent nie musi być na czczo. Spożycie posiłku przed pobraniem krwi nie wpływa na wynik.

Pacjenci przyjmujący leki przeciwkrzepliwe powinni jedynie pamiętać, aby do badania INR udać się przed przyjęciem dawki leku.

Czas oczekiwania na wynik PT to jeden dzień, a cena badania PT to około 8 zł.

Czas protrombinowy – norma

Norma czasu protrombinowego wyrażana jest w sekundach. Prawidłowa wartość czasu PT to 12–18 sekund. Jeśli natomiast wynik wyrażany jest jako wskaźnik INR, norma to 0,8–1,2. Odmienne normy INR dotyczą pacjentów stosujących leki przeciwkrzepliwe, po przebytym zawale, chorujących na zakrzepicę żył głębokich.

Prawidłowy wynik PT nie wyklucza zaburzeń krzepnięcia – czas protrombinowy w normie towarzyszy chorobie von Willebranda, obecności antykoagulantu toczniowego bądź niedoborom czynników krzepnięcia VIII, IX lub XI.

Czas protrombinowy powyżej normy – przyczyny

Podwyższony czas protrombinowy występuje u pacjentów leczonych lekami przeciwzakrzepowymi. Inne przyczyny za wysokiego czasu PT to:

  • niedobór witaminy K,
  • przewlekłe choroby wątroby,
  • rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe,
  • niedobór czynników krzepnięcia: protrombiny, czynnika V, VII czy X.

Wydłużony czas protrombinowy u dzieci występuje w chorobie krwotocznej noworodków.

Kiedy czas protrombinowy jest za wysoki, winne może być także stosowanie niektórych leków: aspiryny, antybiotyków, cimetydyny.

Niski PT – co oznacza czas protrombinowy poniżej normy?

Za niski czas protrombinowy PT wskazuje na nasilenie procesów krzepnięcia krwi. Takie zmiany hemostazy towarzyszyć mogą ciąży, zwłaszcza w okresie okołoporodowym, typowy jest także obniżony PT przy zakrzepicy.

Nie bez znaczenia są także przyjmowane leki – skrócenie czasu PT towarzyszy stosowaniu doustnej antykoncepcji hormonalnej, hormonalnej terapii zastępczej oraz suplementów z witaminą K.

Także dieta dostarczająca wysokich dawek witaminy K (wątroba wieprzowa, brokuły, kapusta, soja, jarmuż) wpływać może na wynik badania PT.

Bibliografia

  • Mariańska B., Fabijańska-Mitek J., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003.
  • Guder W., Narayanan S., Wisser H., Zawta B., Próbki: od pacjenta do laboratorium. Wydawnictwo MedPharm Polska, Wrocław 2009.
  • McCann S., Foa R., Smith O., Conneally E., Hematologia – przypadki kliniczne. Wydawnictwo MedPharm Polska, Wrocław 2011.

 

Opublikowano: ; aktualizacja: 17.10.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Badanie PDW – wskaźnik anizocytozy płytek krwi

Wskaźnik anizocytozy płytek krwi, w skrócie PDW, oznacza zróżnicowanie płytek krwi pod względem objętości. Oprócz ...

Podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia)

Kwas moczowy jest to końcowy produkt przemiany puryn w ludzkim organizmie. Puryny mogą pochodzić ze ...

Retikulocyty – wskazania, przygotowanie, przebieg, norma, wyniki badania

Badanie stężenia retikulocytów będących niedojrzałą formą erytrocytów pozwala zdiagnozować i różnicować niedokrwistość. Badanie liczby retikulocytów ...

Koagulogram (badanie na krzepliwość krwi)

Koagulogram jest zestawem badań laboratoryjnych oceniających zaburzenia krzepnięcia krwi, czyli jej zdolności do zatrzymywania krwawienia. ...

Badanie GGT – gamma GGT

Gamma-glutamylotransferaza, w skrócie GGT to enzym, którego badanie służy ocenie chorób wątroby i dróg żółciowych. ...

Niskie stężenie i niedobór potasu – przyczyny, objawy, leczenie

Niedobór potasu to inaczej hipokaliemia. Stan ten stwierdza się, gdy stężenie potasu we krwi jest ...

Sekretyna – funkcje, badanie, normy, interpretacja wyniku

Sekretyna (ang. secretin) to hormon żołądkowo-jelitowy, który reguluje procesy trawienne. Funkcją sekretyny jest m.in. pobudzanie ...

Badanie albumin w surowicy

Badanie albumin w surowicy wykonywane jest w diagnozowaniu chorób wątroby (np. marskości wątroby) oraz w ...

Czas protrombinowy i wskaźnik INR – badanie

Czas protrombinowy (PT) to badanie, które pozwala ustalić czas krzepnięcia krwi. Służy do tego także ...

pH moczu – co oznacza zasadowy i kwaśny odczyn moczu?

Badanie moczu dostarcza informacji na temat ogólnego stanu zdrowia oraz pomaga w diagnozowaniu chorób dróg ...

Troponina T – badanie i norma

Oznaczenia troponiny T dokonuje się w przypadku podejrzenia zawału mięśnia sercowego. Troponina to białko obecne ...

Biochemia krwi – normy, wyniki, interpretacja, cena badania

Badania biochemiczne krwi to zróżnicowana grupa badań laboratoryjnych. Pozwalają ocenić stan zdrowia pacjentów w oparciu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon