Badanie INR – normy, wskazania, przygotowanie, wysoki i niski INR

INR to Międzynarodowy Współczynnik Znormalizowany, który służy monitorowaniu skuteczności leków przeciwzakrzepowych. Wpółczynnik INR wyraża czas protrombinowy, czyli jeden z najważniejszych parametrów w badaniu układu krzepnięcia. Badanie INR wykonywane jest samodzielnie w domu przy użyciu specjalnego aparatu bądź jako składowa koagulogramu (PT, wskaźnik PT, INR, APTT). Przekroczenie norm – za wysoki lub za niski wynik – wymaga modyfikacji leczenia.

Koagulogram – badanie układu krzepnięcia

Układ krzepnięcia krwi to złożony system czynników krzepnięcia, płytek krwi i ścian naczyń krwionośnych. Zadaniem układu krzepnięcia jest utrzymanie równowagi procesów tworzenia się skrzepów krwi, a odbywa się to na drodze toru zewnątrzpochodnego i wewnątrzpochodnego. W celu oceny funkcjonowania układu krzepnięcia wykonywane jest badanie krwi określane mianem koagulogramu.

W skład koagulologii wchodzą następujące parametry:

  • APTT, czyli czas kaolinowo-kefalinowy (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji),
  • PT, czyli czas protrombinowy,
  • czas trombinowy,
  • poziom fibrynogenu,
  • liczba płytek krwi,
  • stężenie D-dimerów,
  • poziom poszczególnych czynników krzepnięcia krwi.

Wskaźnik INR – co to jest?

Czas protrombinowy pomaga ocenić zewnątrzpochodny tor krzepnięcia krwi i wykorzystywany jest głównie do monitorowania terapii przeciwzakrzepowej antagonistami witaminy K. Tego typu badania wykonywane są seryjnie, jednak wyniki uzyskiwane u jednego pacjenta w różnych laboratoriach mogą się znacznie różnić. Te rozbieżności wynikają z indywidualnego ustalania normy PT w każdym laboratorium. W celu ujednolicenia wyników badań czasu protrombinowego wprowadzono wskaźnik INR (ang. international normalized ratio).

Czas protrombinowy INR obliczany jest ze wzoru:

INR = (protrombina test – protrombina kontrola)ISI

Wykonywane jest zatem badanie PT pacjenta oraz próbki kontrolnej, a następnie uwzględnia się wartość ISI, czyli międzynarodowego preparatu referencyjnego (któremu przyznano współczynnik ISI równy 1).

Badanie INR – wskazania

Czynnik INR wykonywany jest przede wszystkim u pacjentów stosujących leki przeciwkrzepliwe – antagonistów witaminy K. Bada się zatem INR po warfarynie i acenokumarolu. Leki te hamują aktywność witaminy K, a ich stosowanie wymaga monitorowania funkcji układu krzepnięcia. Wtedy badanie INR wykonywane jest co 2–4 tygodnie.

Współczynnik INR jest też rutynowo oznaczany u pacjentów przed zabiegami operacyjnymi, a także po zabiegach kardiochirurgicznych, czy w przypadku wszczepienia stentów. Monitorowanie układu krzepnięcia na drodze oznaczania PT/INR wskazane jest także u pacjentów zagrożonych rozwojem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, jak również z niewydolnością wątroby.

Kolejnym wskazaniem do wykonania badania na krzepliwość krwi jest występowanie skazy krwotocznej, która objawiać może się częstym powstawaniem siniaków, przedłużonych krwawień miesięcznych, krwotokami z nosa czy występować po ekstrakcji zęba.

Badanie INR – przygotowanie i przebieg

Badanie krwi INR wykonywane jest z próbki krwi żylnej. Czy trzeba być na czczo? Badanie krzepliwości krwi nie musi być przeprowadzane na czczo. Należy poinformować laboratorium i lekarza interpretującego wynik badania INR o stosowanych lekach. Czas oczekiwania na badanie to jeden dzień. Zaletą jest fakt, że niewiele kosztuje – cena badania INR to około 8–10 zł.

Możliwe jest także samodzielne wykonywanie badania INR w domu, z wykorzystaniem aparatu do INR. Taka aparatura pozwala na samokontrolę INR u pacjentów leczonych lekami przeciwkrzepliwymi. Pomiar jest bardzo prosty i przypomina samokontrolę poziomu glukozy przy użyciu glukometru. Wystarczy jedynie nakłuć opuszkę palca i pobrać kroplę krwi włośniczkowej na pasek pomiarowy.

INR – norma

Zakres wartości referencyjnych INR zależy od stanu klinicznego pacjenta. W warunkach prawidłowych przyjmuje się, że w badaniu INR norma to 0,8–1,2. Natomiast zakresy terapeutyczne INR w poszczególnych sytuacjach klinicznych są następujące:

  • zapobieganie zakrzepicy żył głębokich po zabiegach operacyjnych – INR w zakresie 2–2,5;
  • leczenie zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej lub przemijającego niedokrwienia mózgu – INR w zakresie 2–3;
  • zawał serca, zator tętnicy płucnej, przeszczepy tętnicze, wszczepienie sztucznej zastawki serca – INR w zakresie 3–4,5;
  • przyjmowane leków przeciwkrzepliwych – INR w zakresie 2–3.

Wspomniane normy INR dotyczą zarówno dorosłych, jak i dzieci. Podobna jest norma INR w ciąży.

Wysoki INR – co oznacza i co robić?

Podwyższony współczynnik INR wskazuje na wydłużone krzepnięcie krwi. Taka wysoka wartość wskaźnika protrombinowego towarzyszy m.in.:

  • niedoborowi witaminy K,
  • stosowaniu leków przeciwkrzepliwych,
  • chorobom wątroby,
  • stosowaniu leków wydłużających krzepnięcie krwi: statyn, leków na nadkwasotę, niesteroidowych leków przeciwzapalnych czy niektórych antybiotyków,
  • niedoborowi fibrynogenu lub czynników krzepnięcia: II, V, VII lub X,
  • zespołowi rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego DIC.

Wydłużony INR może mieć związek z dietą obfitującą w pomarańcze, marchew, jabłka, szparagi, otręby pszenne czy mleko.

INR powyżej 5 powinien skłonić lekarza do modyfikacji dawek środków antykoagulacyjnych. W przeciwnym razie zbyt wysoki INR może prowadzić do m.in. przedłużonych krwawień po operacji, miesiączkowych, z dróg rodnych itp.

Niski INR – wynik poniżej normy

Obniżony wskaźnik INR wskazuje na szybsze krzepnięcie krwi, np. w przebiegu przyjmowania estrogenów, leków przeciwdrgawkowych, penicyliny, a także suplementów diety zawierających witaminę K. Inną przyczyną, która prowadzi do zbyt niskiego INR jest picie naparu z dziurawca, spożywanie suplementów diety zawierających koenzym Q oraz żeń-szeń.

Na zbyt niski INR dieta także ma wpływ. Obniżeniu wartości wskaźnika sprzyja stosowanie diety bogatej w witaminę K, a zatem obfitującej w wątróbkę, warzywa kapustne czy szpinak. INR poniżej normy może towarzyszyć okresowi okołoporodowemu, a także zapaleniu żył czy trombofilii.

INR poniżej normy zawsze powinien zostać skonsultowany z lekarzem, ponieważ grozi to poważnymi w skutkach zaburzeniami w funkcjonowaniu układu krzepnięcia.

INR – badanie monitorujące leczenie przeciwkrzepliwe

W przypadku osób stosujących doustne leki przeciwkrzepliwe badanie krwi INR wykorzystywane jest regularnie. Wynik INR dostarcza informacji na temat tego, w jaki sposób modyfikować dawki leków przeciwkrzepliwych:

  • INR < 2 świadczy o zbyt niskiej dawce leku,
  • INR w zakresie 2–3 wskazuje na tzw. zakres terapeutyczny, czyli optymalne wydłużenie czasu krzepnięcia przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka krwawienia,
  • INR > 4–5 świadczy o przyjmowaniu zbyt dużych dawek leków i wysokim ryzyku groźnych dla zdrowia, a nawet życia krwawień.

Bibliografia

  • Mariańska B., Fabijańska-Mitek J., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003.
  • Żero E., Interpretacja badań koagulologicznych – błąd czy patologia: Biuletyn Informacyjny Cormay 2007.
Opublikowano: ; aktualizacja: 18.10.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Badanie krwi RDW – wyniki i normy wskaźnika RDW czerwonych krwinek

Badanie krwi RDW (red blood cell distribution width) służy określeniu anizocytozy, czyli stopnia zróżnicowania krwinek ...

Niedobór wapnia w organizmie – hipokalcemia

Hipokalcemia to stan obniżenia poziomu wapnia zjonizowanego we krwi poniżej dolnej granicy normy. Może być ...

Eozynofile – wyniki i norma – co oznaczają eozynofile podwyższone i niskie?

Eozynofile określane są inaczej jako granulocyty kwasochłonne. To komórki krwi układu odpornościowego, które zostają aktywowane ...

Estriol – badanie, rola, leki, norma estriolu wolnego w ciąży, u kobiet i meżczyzn

Estriol (hormon E3) to żeński hormon płciowy z grupy estrogenów, występujący także u mężczyzn. Najczęściej ...

Potas w moczu

Badanie potasu w moczu wykonuje się w celu określenia przyczyny podwyższenia lub obniżenia poziomu potasu. ...

Badanie glukozy w moczu

Badanie glukozy w moczu wykonywane jest głównie w celu kontroli przebiegu cukrzycy i jej diagnozowania. ...

Chromogranina A – badanie CgA

Chromogranina A jest jednym z markerów nowotworowych. Zwiększenie jej poziomu we krwi może być wywołane ...

Poziom żelaza – co oznacza niskie i podwyższone żelazo w badaniu krwi?

Żelazo to istotny mikroelement w organizmie człowieka. Oznaczanie poziomu żelaza (badanie krwi) wykonuje się m.in. ...

Co to jest bakteriemia? Czy oznacza sepsę?

Bakteriemia oznacza, że we krwi są bakterie. Wynik taki możliwy jest do zaobserwowania po badaniach ...

Streptococcus pneumoniae (dwoinka zapalenia płuc) – co to jest, objawy, leczenie, jak można się zarazić?

Streptococcus pneumoniae to Gram(+) bakteria, określana jako dwoinka zapalenia płuc. Bakteria ta wywołuje jednak wiele ...

Prealbumina (transtyretyna) – badanie

Badanie prealbuminy (transtyretyny) we krwi, ze względu na jej szczególną budowę, służy przede wszystkim do ...

Badanie poziomu immunoglobuliny M (IgM)

Badanie poziomu immunoglobuliny M (IgM) zalecane jest w celu wykrycia dziedzicznych lub nabytych niedoborów przeciwciała ...

Komentarze (1)


Bardzo dobre informacje .......