Osłabienie organizmu – jakie mogą być przyczyny uczucia osłabienia?

Czym jest osłabienie i jakie daje objawy?

Osłabienie to dosyć powszechny objaw, który może pojawić się u każdego, nawet w pełni zdrowego człowieka. W obecnych czasach, gdy ludzie żyją w pośpiechu i stresie, długo oraz intensywnie pracują, przejściowe uczucie osłabienia jest tak typowe, że u większości osób nie budzi niepokoju. Osłabienie, zwłaszcza przewlekające się lub pojawiające się często, może być jednak symptomem wielu chorób, w tym poważnych jednostek, takich jak nowotwory.

Osłabienie, inaczej astenia, to pogorszenie sił witalnych. To nieswoisty zespół objawów, na który składają się:

• uczucie braku sił,
• spadek efektywności pracy,
• zwiększona potrzeba snu,
• pogorszenie koncentracji i uwagi,
• obniżony nastrój,
• szybsze męczenie się w trakcie wysiłku.

Osłabieniu organizmu zwykle towarzyszy większa podatność na infekcje. Uczucie osłabienia zna praktycznie każdy człowiek, a lista jego przyczyn jest długa – od zwykłego przemęczenia po poważne choroby.

Przeczytaj też: Budzenie się w nocy – przyczyny, jak leczyć?

Tryb życia i dieta a osłabienie organizmu

Spędzanie wielu godzin w pracy, stres, zmaganie się z presją, przemęczenie, niewłaściwy tryb życia (zbyt mało snu, niezdrowe odżywianie, posiłki spożywane w biegu, brak aktywności fizycznej, zwłaszcza na świeżym powietrzu) – to wszystko sprawia, że uczucie osłabienia pojawia się u wielu osób.

Objawy osłabienia to:

• brak sił,
• senność,
• obniżenie efektywności pracy,
• bóle głowy,
• apatia,
• obniżenie nastroju.

Osłabiony organizm jest też bardziej podatny na infekcje. Lekarstwem na osłabienie związane ze zbyt wyczerpującym trybem życia jest odpoczynek – wszelkie objawy zwykle mijają np. podczas urlopu.

Niektóre przyczyny osłabienia mogą mieć silny związek z nieprawidłowym trybem życia, w tym źle zbilansowaną dietą.

Sprawdź też: Nerwowość i rozdrażnienie – jak sobie radzić z objawami?

• Błędy dietetyczne mogą prowadzić do zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej organizmu i pojawienia się objawów zakwaszenia organizmu. Jednym z nich jest ogólne osłabienie.
• Niedobory witamin i minerałów, takich jak np.: magnez, potas, żelazo i wapń, mogą powodować w efekcie osłabienie organizmu objawiające się szybką męczliwością mięśni w czasie wysiłku fizycznego. Niedobory te zwykle są efektem nieprawidłowej diety, ale też chorób nerek czy przewodu pokarmowego.
• Poważnym problemem są zaburzenia snu. Warunkiem prawidłowego funkcjonowania organizmu i cieszenia się pełnią sił witalnych jest odpowiednio długi sen. Wszelkie problemy ze snem, w tym często spotykana bezsenność, skutkują osłabieniem organizmu, pogorszeniem sprawności fizycznej i psychicznej organizmu, spadkiem koncentracji i uwagi, a co za tym idzie – niższą efektywnością pracy.

Zobacz również: Drętwienie rąk podczas snu – co je powoduje?

Osłabienie – przyczyną może być infekcja

Naturalną reakcją organizmu na infekcje jest osłabienie, w tym brak sił i zwiększona potrzeba snu. To sprawia, że (nawet przy przeziębieniu) choremu zaleca się kilkudniowy odpoczynek w domu.

Niektóre infekcje (np. mononukleoza zakaźna) mogą dawać powikłanie w postaci tzw. zespołu przewlekłego zmęczenia, który jest związany z utrzymującym się przez 6 miesięcy (lub nawracającym) uczuciem osłabienia organizmu. Nie ustępuje ono pomimo odpoczynku i utrudnia codzienne funkcjonowanie pacjenta. Chory odczuwa bóle głowy, cierpi na zaburzenia snu, szybko męczy się w trakcie wysiłku fizycznego, uskarża się na bóle i nużliwość mięśni.

Warto wspomnieć, że nawet bardzo silne osłabienie nie zawsze oznacza chorobę i nie musi być skutkiem niewłaściwego trybu życia. Spadek formy może być np. objawem ciąży. Jej początek często bywa mylony z infekcją i objawia się: brakiem sił, zawrotami głowy, nudnościami, zasłabnięciami, a nawet omdleniami.

Jakie choroby mogą powodować osłabienie?

W niektórych przypadkach osłabienie jest efektem toczącego się w organizmie procesu chorobowego.

• Niedokrwistość (anemia) – niedokrwistość to niedobór hemoglobiny zawartej w krwinkach czerwonych odpowiedzialnej za przenoszenie tlenu do wszystkich komórek i tkanek. Organizm reaguje na to osłabieniem – apatią, sennością, bólami głowy, skłonnością do zasłabnięć i omdleń. Pojawia się skłonność do częstych infekcji.
• Choroby układu krążenia – jednym z warunków odpowiedniego dotleniania tkanek jest właściwa praca układu sercowo-naczyniowego. Choroby układu krążenia, np. choroba niedokrwienna serca czy wrodzone wady narządu, skutkują osłabieniem organizmu oraz pogorszeniem tolerancji wysiłku (w najbardziej zaawansowanych stadiach choroby pacjenta męczy nawet najmniejsza, podstawowa aktywność, w tym zaspokajanie potrzeb życiowych).
• Nowotwory – długotrwałe osłabienie z niewielką poprawą mimo odpoczynku, częste infekcje, zasłabnięcia, omdlenia mogą świadczyć o toczącej się chorobie nowotworowej, np. białaczce lub chłoniaku. Spadek sił może być objawem progresji choroby rozrostowej, jak i skutkiem niepożądanym leczenia przeciwnowotworowego (chemioterapii, radioterapii). Bywa też efektem wyniszczenia organizmu związanego z: chorobą podstawową, niedokrwistością, infekcją, zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej czy odwodnieniem.
• Niedoczynność tarczycy – w jej przebiegu występują: ogólne osłabienie organizmu, szybkie męczenie się, ospałość, zaburzenia pamięci i koncentracji, obniżenie nastroju w skojarzeniu z takimi objawami, jak: skłonność do tycia przy niskim apetycie, zaparcia, łamliwość włosów, obrzęki podskórne, zwolnienie czynności serca. W przypadku współistnienia powyższych objawów warto zwrócić się do lekarza, który zleci podstawowe badania laboratoryjne (w pierwszej kolejności badanie stężenia TSH, ewentualnie uzupełnione o stężenia fT₃ i fT₄).
• Odwodnienie – dostarczanie organizmowi zbyt małej objętości płynów skutkuje odwodnieniem organizmu. Objawem jest tu m.in. osłabienie. Przy znacznym stopniu odwodnienia osłabienie bywa na tyle silne, że chory nie może samodzielnie zaspokoić pragnienia i dochodzi do utraty przytomności.