Przedwczesna ejakulacja – wytrysk jest za wcześnie
Ejakulacja jest złożonym procesem działającym na zasadzie odruchu nerwowego z receptorów zlokalizowanych na skórze prącia, przez rdzeń kręgowy, aż do ośrodkowego układu nerwowego, gdzie znajdują się ośrodki odpowiedzialne za popęd płciowy i emocje.
Przedwczesny wytrysk (ang. premature ejaculation) jest często spotykaną dysfunkcją płciową w populacji ogólnej mężczyzn i dotyczy pacjentów w różnym wieku. Szybki wytrysk pojawia się zarówno u młodych mężczyzn, jak i u osób w 5.–6. dekadzie życia. Problem rozpoznajemy w przypadku wystąpienia ejakulacji (wytrysku) do 1 minuty od początku współżycia płciowego. IELT (termin medyczny oznaczający czas od rozpoczącia penetracji do wytrysku) poniżej minuty stanowi pewne kryterium rozpoznania przedwczesnego wytrysku, szarą strefę stanowi okres od minuty do 90 sekund.
Chociaż nie ma wystarczających dowodów na to, aby odpowiednio zdefiniować przyczyny zaburzenia, istnieją doniesienia o wysokim niepokoju seksualnym u mężczyzn z przedwczesnym wytryskiem i predyspozycjach genetycznych (zmienna wrażliwości receptorów serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym). Nie bez znaczenia pozostają narażenia środowiskowe, takie jak stres i wysokie tempo życia. Leczenie poprzez przedłużenie stosunku polega na psychoterapii, porozumieniu między partnerami oraz stosowaniu leczenia farmakologicznego.
Przeczytaj również:
Karezza – metoda, działanie, zastosowanie, dla kogo jest dobra?
Przedwczesny wytrysk – u młodych mężczyzn i po 40.
W ogólnej społeczności niekontrolowany wytrysk dotyka według różnych szacunków od 4 do 39 proc. mężczyzn. Definicja WHO określa przedwczesny wytrysk jako trwałą ejakulację po minimalnej stymulacji przed stosunkiem, wkrótce po penetracji, nad którą chorujący ma niewielką lub żadną kontrolę, co powoduje brak satysfakcji płciowej u partnera. Ten złożony problem może dotykać każdego mężczyzny prowadzącego aktywne życie płciowe i nie musi być związany z nieprawidłową relacją emocjonalną do partnera. Wczesny wytrysk w młodym wieku u pacjentów dopiero rozpoczynających swoje życie płciowe może być zatem równie częsty, jak problemy z wytryskiem u mężczyzn po 40. roku życia.
Mężczyźni z przedwczesnym wytryskiem posiadają niski poziom satysfakcji płciowej w porównaniu z populacją zdrową. Badania epidemiologiczne wskazują na 31 proc. odsetek chorych z niższą satysfakcją seksualną w porównaniu do grupy kontrolnej. 89 proc. badanych mężczyzn z przedwczesną ejakulacją wyraziło przy tym opinie, że satysfakcja płciowa partnerki jest dla nich równie istotna jak ich własna.
Przedwczesny wytrysk – przyczyny
Przyczyny niekontrolowanego wytrysku są złożone, ze względu na niejednorodną grupę pacjentów. W przypadku części mężczyzn zbyt szybka ejakulacja związana jest ze stresem, nadpobudliwością lub niecierpliwością seksualną. Historycznie, próby wyjaśnienia dlaczego wytrysk jest za wcześnie, obejmowały teorie biologiczne i psychologiczne. Większość proponowanych teorii jest spekulatywna. Założenia psychologiczne obejmują efekty wczesnego doświadczenia seksualnego i częstotliwości aktywności seksualnej.
Eksplanacja biologiczna obejmuje: teorie ewolucyjne, nadwrażliwość prącia, zaburzenia centralnych przekaźników nerwowych i wrażliwości receptorów serotoniny oraz zmienności w poziomach hormonów płciowych. Obecnie stawia się na wyjaśnienie biochemiczne. Udowodniono określoną zmienność biologiczną receptorów dla serotoniny, tzw. 5-HT zarówno wrodzoną, jak i nabytą u osób w wysokim poziomem niepokoju seksualnego.
Przeczytaj również:
Sposoby na przedwczesny wytrysk
Które choroby mogą powodować przedwczesny wytrysk?
Zaburzenia psychiczne lękowe także mogą przebiegać z problemami z erekcją i przedwczesnym wytryskiem. Zdarza sie, że opoźnienie wytrysku jest utrudnione w przypadku współistnienia chorób organicznych, takich jak:
- zapalenie gruczołu krokowego,
- cukrzyca typu 2,
- nadczynność tarczycy,
- miażdżyca naczyń krwionośnych z upośledzeniem przepływu krwi w zespole Leriche'a.
Związek przyczynowo-skutkowy polega na uszkodzeniu nerwów i naczyń krwionośnych występującym w tych schorzeniach, jak i zaburzeniach erekcji. Mężczyźni z krótkim czasem wzwodu spieszą się z odbyciem stosunku i mogą reagować przedwczesnym wytryskiem.
Przeczytaj również:
Wspólny orgazm – jak dojść do orgazmu razem?
Jak przedłużyć stosunek?
Farmakologiczne modulowanie progu ejakulacji i przez to leczenie przedwczesnego wytrysku jest nowym i skutecznym sposobem zaradczym i radykalnie zrywa z dotychczasową psychoterapią, stanowiącą kiedyś podstawę leczenia. Wprowadzenie leków grupy SSRI – selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny zrewolucjonizowało podejście i leczenie schorzenia.
Jak opoźnić wytrysk? Leki na przedłużenie stosunku to głównie leki z grupy SSRI, do których zaliczamy:
- sertalinę,
- paroksetynę,
- fluwoksaminę,
- citalopram,
- fluoksetynę.
Wszystkie wymienione leki na opóźnienie wytrysku posiadają podobny mechanizm działania i przez ich zastosowanie można osiągnąć dłuższy stosunek.
Wymienione preparaty działają na poziomie mózgu, a konkretnie w korze czołowej i jądrach istoty szarej, znajdujących się głęboko w strukturach mózgowia. Mechanizm działania polega na przedłużeniu czasu przeżycia hormonu szczęścia, jakim jest serotonina. Lek blokuje enzymy rozpuszczające ten neuroprzekaźnik, przez co pobudza on dłużej i silniej ośrodki neuronalne – odpowiedzialne za wzwód prącia oraz ejakulację.
Tabletki na opóźnienie wytrysku
Choć współczesne badania ich wpływu na przedwczesny wytrysk nie zostały dokładnie przeprowadzone, wiele doniesień wskazuje na ich znaczną skuteczność w przedłużeniu czasu latencji od początku współżycia do wytrysku. Wadą tabletek na przedłużenie stosunku tego typu jest powolna biodostępność i długi czas wysycenia receptorów w mózgu, co wymusiło poszukiwanie nowego preparatu spełniającego kryteria leku na żądanie tuż przed planowaną aktywnością seksualną.
Tabletki na przedłużenie stosunku
W skład tabletek na dłuższy stosunek wchodzi tramadol, który jest powszechnie stosowanym lekiem opioidowym o umiarkowanej sile działania. Ma szerokie zastosowanie w zwalczaniu bólów różnego pochodzenia, jak również przewlekającego się i męczącego kaszlu. Lek ten działa na poziomie mózgu w skomplikowanym mechanizmie działania, również w obszarach odpowiedzialnych za odczuwanie przyjemności ze stosunku płciowego. Odkryto jego zastosowanie w leczeniu zaburzeń erekcji i wytrysku przedwczesnego.
Istnieją również zachęcające prace na temat skuteczności pochodnych sildenafilu, którego mechanizm działania polega na zwiększeniu ilości substancji rozkurczającej ciała jamiste prącia – powoduje zatem przedłużenie erekcji i pośrednio wydłużenie czasu do ejakulacji. Biochemicznie lek ten zwiększa stężenie tlenku azotu w naczyniach żylnych, co powoduje ich rozkurczenie i napełnianie krwią w większej niż zwykle objętości. W medycynie ma dodatkowe zastosowanie w leczeniu nadciśnienia płucnego.
Psychoterapia połączona z przyjmowaniem tramadolu na krótko przed zbliżeniem poprawia komfort współżycia, redukuje stres i wydłuża stosunek. Tramadol stanowi ponadto tańszą alternatywę dla dapoksetyny i jest ogólnie łatwiej dostępny w aptekach. Wadą jest natomiast możliwość uzależnienia się od leku w miarę dłuższego stosowania. O każdy preparat należy zapytać lekarza zajmującego się problemem przedwczesnego wytrysku.
Przeczytaj również:
Orgazm sutkowy – na czym polega, jak go osiągnąć?
Leczenie przedwczesnego wytrysku lidokainą
Lidokaina (lignokaina, ksylokaina) to jeden z najskuteczniejszych i najlepiej zbadanych składników stosowanych w leczeniu przedwczesnego wytrysku. Działa miejscowo, bezpośrednio w obszarze problemu, co czyni ją atrakcyjną alternatywą dla leków doustnych wymagających recepty. Lidokaina należy do grupy leków znieczulających miejscowo. Jej mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów nerwowych w skórze żołędzi i prącia, które odpowiadają za przekazywanie bodźców do ośrodkowego układu nerwowego. Nadmierna wrażliwość tych receptorów jest jedną z głównych przyczyn przedwczesnego wytrysku, szczególnie w przypadku PE pierwotnego.
Po aplikacji lignokaina przechodzi do górnych warstw skóry, gdzie wiąże się z kanałami sodowymi w zakończeniach nerwowych. Blokuje to przewodzenie impulsów bólowych i czuciowych, zmniejszając nadmierną wrażliwość bez całkowitego odbierania przyjemnych doznań. Kluczowe jest odpowiednie stężenie preparatu – zbyt niskie nie przyniesie efektu, zbyt wysokie może nadmiernie ograniczyć czucie.
Lidokaina w leczeniu przedwczesnego wytrysku dostępna jest w kilku postaciach:
- Spray – obecnie najbardziej popularna forma, łatwa w aplikacji i pozwalająca na precyzyjne dawkowanie. Spray zapewnia równomierne rozprowadzenie substancji i szybkie wchłanianie.
- Krem lub żel – tradycyjna forma wymagająca ręcznego rozprowadzenia na skórze. Może być mniej dyskretna i trudniejsza w dawkowaniu niż spray, ale równie skuteczna przy prawidłowym stosowaniu.
- Prezerwatywy z lidokainą – zawierają niewielką ilość znieczulenia po wewnętrznej stronie, łącząc funkcję antykoncepcyjną z opóźniającą wytrysk.
Liczne badania kliniczne potwierdzają skuteczność lignokainy w leczeniu przedwczesnego wytrysku. Preparaty z lidokainą mogą wydłużyć czas trwania stosunku nawet kilkukrotnie, zwiększając go z około 1 minuty do 5-10 minut lub dłużej. W badaniach pacjenci stosujący lidokainę raportowali nie tylko dłuższy czas do wytrysku, ale również wyższą satysfakcję seksualną i lepszą kontrolę nad wytryskiem.
Co istotne, działanie lidokainy jest odwracalne i nie wpływa negatywnie na płodność, libido ani funkcję erekcji. Lek działa wyłącznie miejscowo i nie dostaje się do krwiobiegu w znaczących ilościach, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych.
Jak stosować lidokainę?
Preparat należy aplikować na żołądź i prącie na 5-15 minut przed planowanym stosunkiem. W przypadku sprayu zazwyczaj wystarcza 3-7 naciśnięć, ale optymalną dawkę warto ustalić indywidualnie. Po upływie odpowiedniego czasu warto usunąć nadmiar preparatu wilgotnym ręcznikiem, aby uniknąć przeniesienia znieczulenia na partnerkę.
Efekt utrzymuje się przez 30-60 minut. Lidokaina nie wpływa na jakość erekcji ani spontaniczność – może być stosowana według potrzeb, bez konieczności planowania z dużym wyprzedzeniem jak w przypadku niektórych leków doustnych. Lidokaina stosowana miejscowo jest bezpieczna dla zdrowia i rzadko wywołuje działania niepożądane. Najczęściej zgłaszanym problemem jest przemijające uczucie mrowienia lub niewielkie zaczerwienienie skóry. U niektórych mężczyzn może wystąpić zbyt silne znieczulenie utrudniające osiągnięcie orgazmu – w takim przypadku należy zmniejszyć dawkę przy następnej aplikacji. Jeśli preparat zostanie przeniesiony na partnerkę, może ona odczuwać chwilowe zmniejszenie wrażliwości. Dlatego zaleca się usunięcie nadmiaru produktu lub stosowanie prezerwatywy, szczególnie w początkowej fazie leczenia.
współpraca: redakcja Wylecz.to
