Co jest sprzedawane jako „plaster GLP-1”?
W internecie można znaleźć plastry reklamowane jako „GLP-1”, które mają wspierać kontrolę masy ciała czy regulację poziomu glukozy. Co właściwie znajduje się w takich produktach? W badaniu opublikowanym w 2025 roku przeanalizowano 25 produktów tego typu – 24 plastry i jeden żel. Żaden z nich nie zawierał semaglutydu, tirzepatydu ani innego zatwierdzonego leku z grupy agonistów GLP-1 lub GLP-1/GIP.
Większość produktów zawierała natomiast kilka składników pochodzenia naturalnego. Najczęściej były to: berberyna, ekstrakt z granatu, glutamina lub glutaminian, cynamon i chrom. Cztery produkty nie miały w składzie żadnych składników aktywnych. Sama nazwa „GLP-1” może więc sugerować działanie podobne do leków stosowanych w leczeniu otyłości, choć nie ma dowodów, że takie plastry zapewniają porównywalny efekt w zakresie utraty masy ciała. W badaniu nie potwierdzono również, że składniki zawarte w plastrach przenikają przez skórę w ilości, która mogłaby zapewnić oczekiwane działanie.
Jak działają leki GLP-1 i w jakich postaciach są dopuszczone?
Leki należące do grupy agonistów receptora GLP-1 naśladują działanie naturalnego hormonu GLP-1, który jest wydzielany w jelitach po spożyciu pokarmu. Wpływają na ośrodki odpowiedzialne za apetyt, zwiększają uczucie sytości, a także opóźniają opróżnianie żołądka. Jednocześnie pomagają regulować stężenie glukozy we krwi, m.in. poprzez zwiększenie wydzielania insuliny, gdy poziom cukru we krwi wzrasta. Dzięki temu mogą poprawiać kontrolę glikemii i wspierać redukcję masy ciała.
Do tej grupy należą m.in. semaglutyd, liraglutyd i dulaglutyd. Tirzepatyd ma nieco inny mechanizm – działa zarówno na receptor GLP-1, jak i GIP (glukozozależny peptyd insulinotropowy). Leki te są produktami leczniczymi, a ich zastosowanie zależy od konkretnego preparatu i wskazań. Mogą być stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz, u wybranych pacjentów, w leczeniu choroby otyłościowej i kontroli masy ciała:
Semaglutyd – występuje w postaci podawanej podskórnie, ale dostępne są również preparaty doustne. Konkretne wskazania, m.in. leczenie cukrzycy typu 2 lub kontroli masy ciała, zależą od danego produktu.
Liraglutyd – stosowany w postaci podskórnych wstrzyknięć; poszczególne preparaty mają różne wskazania.
Dulaglutyd – lek podawany podskórnie, stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2.
Tirzepatyd – podawany podskórnie. Działa na receptory GLP-1 i GIP i jest stosowany zarówno w leczeniu cukrzycy typu 2, jak i w kontroli masy ciała, zależnie od wskazania i produktu.
Przeczytaj również:
Ozempic i Mounjaro a libido i erekcja – co mówią badania?
Czy leki GLP-1 działają tylko na masę ciała?
Redukcja masy ciała i poprawa kontroli glikemii to nie jedyne efekty obserwowane podczas stosowania leków działających na szlak GLP-1. Coraz więcej danych wskazuje, że ich działanie może wykraczać poza regulację apetytu, metabolizmu i gospodarki węglowodanowej. W badaniach klinicznych wykazano m.in. korzystny wpływ niektórych preparatów na układ sercowo-naczyniowy i nerki. Semaglutyd może zmniejszać ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych u wybranych pacjentów, a badanie FLOW wykazało jego korzystny wpływ na postęp przewlekłej choroby nerek u osób z cukrzycą typu 2.
Trwają również badania nad zastosowaniem leków GLP-1 w innych chorobach, m.in. MASH, chorobie zwyrodnieniowej stawów, obturacyjnym bezdechu sennym, chorobach neurodegeneracyjnych czy zaburzeniach związanych z używaniem alkoholu. Część tych obserwacji pochodzi jednak z badań na wczesnym etapie lub badań obserwacyjnych i nie oznacza jeszcze, że leki te są zatwierdzone do leczenia wszystkich wymienionych chorób.
Czy plastry GLP-1 działają?
Nie ma obecnie wiarygodnych dowodów, że dostępne w sprzedaży „plastry GLP-1” pomagają w istotnej redukcji masy ciała. Produkty tego typu najczęściej zawierają naturalne składniki, ekstrakty roślinne, witaminy lub substancje pobudzające, ale ich skuteczność po aplikacji na skórę nie została odpowiednio potwierdzona. Problem dotyczy przede wszystkim tego, czy zawarte w plastrze substancje mogą w odpowiedniej ilości przeniknąć przez skórę i zostać wykorzystane przez organizm. Leki GLP-1 są dużymi cząsteczkami, dlatego ich wchłanianie przez nieuszkodzoną skórę jest bardzo trudne. Nie oznacza to, że technologia transdermalna nigdy nie będzie mogła być wykorzystana do podawania takich leków – prowadzone są nad nią badania, m.in. z wykorzystaniem mikronakłuć. Obecnie nie ma jednak zatwierdzonego plastra zawierającego agonistę receptora GLP-1.
Przeczytaj również:
Ozempic w 2026 roku: tabletki w USA, generyki za granicą, działanie i refundacja w Polsce
Plaster a lek na receptę
Plaster „GLP-1” nie jest odpowiednikiem leku stosowanego w leczeniu nadwagi i otyłości. Dostępne w sprzedaży plastry nie zawierają zatwierdzonych agonistów receptora GLP-1.
Lek GLP-1 na receptę zawiera określoną substancję czynną i został przebadany pod kątem skuteczności oraz bezpieczeństwa. Leki te są stosowane w odpowiednich wskazaniach, w ustalonych dawkach i pod nadzorem lekarza. W zależności od preparatu podaje się je w zastrzykach lub doustnie: obecnie nie ma zatwierdzonego leku GLP-1 w postaci zwykłego plastra na skórę.
Plaster GLP-1 | Lek GLP-1 |
|---|---|
Naturalne składniki lub ekstrakty roślinne | Określona substancja lecznicza |
Brak potwierdzonej skuteczności w redukcji masy ciała | Skuteczność potwierdzona w badaniach klinicznych |
Niepewne wchłanianie przez skórę | Ustalona droga podania i dawka |
Brak odpowiednich danych dotyczących bezpieczeństwa | Stosowany zgodnie ze wskazaniami i pod kontrolą lekarza |
Czy istnieją dowody na odchudzanie przy użyciu dostępnych plastrów?
Brakuje wiarygodnych badań klinicznych, które potwierdzałyby, że dostępne w sprzedaży plastry „GLP-1” skutecznie wspierają redukcję masy ciała. Nie oznacza to, że można z całą pewnością stwierdzić ich całkowitą nieskuteczność, ale bez odpowiednich badań nie ma podstaw, aby obiecywać efekt porównywalny z terapią lekami GLP-1.
Jak sprawdzić produkt?
Przed zakupem sprawdź przede wszystkim nazwę produktu, jego skład, producenta lub sprzedawcę oraz numer pozwolenia, jeśli produkt jest przedstawiany jako lek. Informacje o zarejestrowanych lekach można zweryfikować w oficjalnym rejestrze, a dla leku dostępne są również ulotka i Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL). Ostrożność powinny wzbudzić reklamy obiecujące „ten sam efekt co lek GLP-1”, „bez recepty” czy „szybkie wyszczuplanie bez zmiany codziennej rutyny”. Warto również sprawdzić, kto faktycznie sprzedaje produkt i czy podaje pełne informacje o jego składzie oraz pochodzeniu. EMA i HMA ostrzegają przed nielegalnymi produktami leczniczymi oferowanymi w internecie. W przypadku wątpliwości bezpieczniej zrezygnować z zakupu niż ryzykować stosowanie produktu o nieznanym składzie.
Przeczytaj również:
Leki anorektyczne – jak działają? Rodzaje, dostępność
Co zrobić, jeśli ktoś chce leczyć otyłość lub cukrzycę?
Leczenie otyłości lub cukrzycy warto rozpocząć od konsultacji z lekarzem. Podczas wizyty lekarz przeprowadza wywiad, ocenia stan zdrowia, dotychczasowe leczenie i stosowane leki, a w razie potrzeby zleca odpowiednie badania. Na tej podstawie można dobrać terapię, ustalić dawki i sposób kontroli jej bezpieczeństwa. Jeśli pacjent ma już przepisany lek, nie powinien samodzielnie zastępować go plastrem ani zmieniać terapii. Produkty dostępne bez recepty nie są zamiennikami leczenia prowadzonego pod kontrolą lekarza.
Najczęściej zadawane pytania
Czy plaster GLP-1 zawiera semaglutyd? Nie. Dostępne w sprzedaży plastry reklamowane jako „GLP-1” nie zawierają semaglutydu ani innych zatwierdzonych leków z tej grupy.
Czy plaster GLP-1 działa jak Ozempic lub Wegovy? Nie ma dowodów, że dostępne plastry działają w taki sam sposób lub zapewniają podobny efekt odchudzający jak leki zawierające semaglutyd, takie jak Ozempic czy Wegovy.
Czy można kupić lek GLP-1 bez recepty? Nie. Leki GLP-1 stosowane w leczeniu cukrzycy lub otyłości są lekami na receptę i powinny być stosowane pod kontrolą lekarza.
Czy składniki ziołowe „pobudzają GLP-1”? Nie ma wystarczających dowodów, że składniki ziołowe stosowane w plastrach zwiększają wydzielanie GLP-1 w organizmie na tyle, aby wywołać efekt porównywalny z lekami.
Czy plaster może uczulać? Tak. Składniki plastra mogą powodować podrażnienie skóry, zaczerwienienie, świąd lub reakcję alergiczną w miejscu aplikacji.
