Insulina – co to jest?

Insulina jest hormonem produkowanym przez trzustkę każdego zdrowego człowieka. Zaburzenia jej ilości i funkcji stanowią również podłoże jednej z najpowszechniejszych chorób cywilizacyjnych – cukrzycy. Z tego względu warto przyjrzeć się nieco bliżej tej substancji i jej wpływowi na organizm.

Czym jest insulina?

Insulina, z punktu widzenia biochemii, jest substancją białkową, która w organizmie pełni funkcję hormonu. Hormony można najprościej zdefiniować jako cząsteczki przekaźnikowe – regulują one czynności fizjologiczne i wraz z układem nerwowym stale kontrolują skomplikowaną „aparaturę“ ludzkiego ciała.

Funkcja insuliny związana jest z energetyką – ma ona wpływ na przyswajanie składników odżywczych, ich metabolizm oraz wbudowywanie w tkanki organizmu.

Funkcje insuliny

Jak większość cząsteczek sygnałowych żywego ustroju, insulina posiada wiele funkcji i wpływa na znaczną liczbę procesów biochemicznych.

Podstawowym zadaniem, jakie musi spełnić ten hormon, jest regulacja poziomu cukru we krwi (czyli tzw. glikemii). Insulina pełni rolę „klucza“, który „wpuszcza“ cząsteczki glukozy do komórek – głównie tłuszczowych oraz mięśniowych. Ponadto, insulina sprawia, że organizm intensywniej spala cukier, a także magazynuje znaczną jego część w postaci glikogenu wątrobowego.

Pula glukozy, która wnika do komórek tłuszczowych, zostaje przekształcona w zapasy tłuszczu – dlatego insulina tak silnie wpływa na masę ciała. Poza tym, hormon sprawia, że do mięśni napływa duża ilość aminokwasów i nasila się synteza białek.

Poza powyższymi, insulina posiada jeszcze szereg dodatkowych efektów działania – np. nasila apetyt i uczucie głodu, a także wpływa znacznie na dystrybucję potasu w naszym organizmie. Ogólnie rzecz biorąc, jej wpływ jest tak ważny, że całkowite pozbawienie organizmu insuliny doprowadza nieuchronnie do śmierci. Dlatego w przypadku cukrzycy, konieczne jest intensywne leczenie, włącznie z podawaniem hormonu w postaci zastrzyków.

Insulina a różne typy cukrzycy

Wyróżnia się dwa podstawowe typy cukrzycy (typ 1 i 2), a także wiele innych, mniej powszechnych odmian (np. cukrzyca ciężarnych lub typy związane z określonymi zaburzeniami hormonalnymi). Dla utrzymania przejrzystości, w dalszej części artykułu nacisk będzie postawiony wyłącznie na dwie podstawowe odmiany choroby, z pominięciem pozostałych:

  • Cukrzyca typu 1– jest rzadsza, choruje na nią ok. 18 osób na każde sto tysięcy. Jej przyczyny nie są do końca wyjaśnione, ale ma ona podłoże genetyczne. Aktualnie uważa się, że u jej źródła leży nieprawidłowa odpowiedź układu odpornościowego chorego na własne tkanki, co prowadzi do zniszczenia komórek trzustki odpowiedzialnych za produkcję insuliny. Dlatego w typie 1 mamy do czynienia z bezwzględnym niedoborem hormonu – tzn. organizm praktycznie nie posiada go w ogóle, albo w bardzo niskim stężeniu;
  • Cukrzyca typu 2 – jest najczęstszą formą cukrzycy, szacuje się, że na tę przypadłość choruje 8,5% populacji europejskiej, czyli ok. 55 milionów osób. Tutaj także można zaobserwować pewne skłonności genetyczne, ale w większości przypadków przyczyną choroby są nieprawidłowa dieta i niska aktywność fizyczna, które wspólnie prowadzą do otyłości.

Otyłość ma tak duży związek z rozwojem cukrzycy typu 2, gdyż tkanka tłuszczowa wydziela bardzo dużą ilość substancji o charakterze hormonów – a im jest jej więcej, tym znaczniejsze stężenia osiągają jej produkty.

Przekaźniki wytwarzane w tkance tłuszczowej mają szkodliwe działanie – podnoszą poziom cukru we krwi, a także blokują odpowiedź komórek na insulinę. Prowadzi to do wzrostu glikemii – na co organizm początkowo reaguje intensywniejszą produkcją insuliny i podniesieniem jej stężenia.

Niestety, jak napisano powyżej – insulina pobudza wzrost tkanki tłuszczowej, dlatego im jej więcej, tym bardziej nasila się mechanizm „błędnego koła“. Przez okres miesięcy i lat, ilości insuliny stają się coraz większe i większe – a to sprawia, że trzustka pracuje w stanie nieustającego obciążenia.

W końcu, narząd nie wytrzymuje i jego wydolność spada – organizm nie jest już w stanie przeciwdziałać szkodliwemu wpływowi tkanki tłuszczowej i poziom cukru we krwi stopniowo wzrasta. Gdy podniesie się on powyżej określonego poziomu – mówimy o cukrzycy typu 2.

Insulina w terapii cukrzycy

Insulina została skutecznie wyizolowana i zastosowana w roku 1922 – i od tego czasu insulina stanowi jedyną skuteczną formę leczenia u osób z cukrzycą typu 1 oraz zaawansowaną cukrzycą typu 2. Podaje się ją nadal w formie zastrzyków, choć współczesne możliwości terapeutyczne znacznie przewyższają początkowe.

Aby dostosować stężenie leku do zmieniających się potrzeb pacjenta w ciągu doby, cząsteczka insuliny została zmodyfikowana i „obrobiona“, dzięki czemu powstały jej odmiany o różnym czasie działania:

  • analogi szybko działające,
  • insuliny krótko działające,
  • insuliny o pośrednim czasie działania,
  • analogi długo działające.

Zastosowanie kombinacji dwóch lub trzech różnych preparatów zazwyczaj pozwala uzyskać dobre wyrównanie glikemii.

Stosunkowo nową metodą terapii jest także zastosowanie tzw. osobistej pompy insulinowej – czyli urządzenia, które podaje mikroskopijne i ściśle regulowane porcje hormonu przy pomocy stałego wkłucia. Ta forma terapii jest wskazana przede wszystkim dla osób z silnie rozchwianymi poziomami cukru, które nie poddają się konwencjonalnej terapii.

Osoby z cukrzycą mogą obecnie prowadzić aktywne i długie życie – dzięki prawidłowo prowadzonej terapii. Sukces zależy przede wszystkim od samokontroli i uzyskania wiedzy na temat własnego organizmu i radzenia sobie, gdy poziomy cukru ulegają zbytniemu odchyleniu od normy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 01.09.2015

Oceń:
4.8


Może cię

Leki na cukrzycę a insulina

We leczeniu cukrzycy stosowane są dwie podstawowe metody leczenia: przy pomocy insuliny (podawanej we wstrzyknięciach) ...

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Insulinooporność (IR) to stan, w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na insulinę. Przyczyną ...

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2) inaczej zwana jest cukrzycą insulinoniezależną. Jest to ...

Cukrzyca a insulina

Insulina, obok glukagonu, to najważniejszy hormonalny regulator metabolizmu węglowodanów. Wydzielanie insuliny przez komórki beta trzustki ...

Cukrzyca – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania

Cukrzyca (łac. diabetes mellitus) to dość powszechnie występująca grupa chorób metabolicznych. Cukrzyca charakteryzuje się podwyższonym ...

Cukrzyca typu LADA

Cukrzyca typu LADA to postać utajonej cukrzycy, czyli choroby metabolicznej cechującej się hiperglikemią (zwiększonym poziomem ...

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1), inaczej zwana cukrzycą insulinozależną, to choroba metaboliczna ...

Leczenie cukrzycy u dziecka

W populacji dziecięcej dominuje cukrzyca typu 1. Niestety, w dobie epidemii nadwagi i otyłości dotykającej ...

Test obciążenia glukozą (OGTT) – doustny test – interpretacja wyniku, normy

Test obciążenia glukozą (badanie OGTT) służy do diagnozowania stanów predysponujących do rozwoju cukrzycy. Badanie glukozy ...

Wrażliwość na insulinę

Wrażliwość na insulinę, tzw. insulinooporność jest jednym z podstawowych mechanizmów rozwoju cukrzycy. To stan, w ...

Cukrzyca MODY – przyczyny, diagnostyka, leczenie cukrzycy typu MODY

Cukrzyca typu MODY jest rzadko spotykanym rodzajem cukrzycy o podłożu genetycznym (cukrzyca monogenowa). Jej przebieg ...

Hiperglikemia

Hiperglikemia to podwyższony poziom glukozy we krwi. Tak zwany przez pacjentów podwyższony cukier pojawia się ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon